Ο Άγιος Φωκάς καταγόταν από τη Σινώπη και είχε ως μοναδικό του απόκτημα έναν μικρό κήπο, τον οποίο καλλιεργούσε με φροντίδα και αγάπη. Αν και το εισόδημά του από τα προϊόντα ήταν πενιχρό, η λιτότητα και η φειδώ του τού επέτρεπαν να προσφέρει πάντοτε κάτι στους φτωχούς.
Εορτολόγιο-Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 22 Σεπτεμβρίου: Ζωγραφιά, Λοΐζος, Λουίζα, Φωκάς, Φώκιος, Φώκης, Φωκία, Φωκίνα
Αγαπούσε πολύ τη μελέτη των Ιερών Γραφών. Συχνά έλεγε σε όσους τον έβλεπαν να διαβάζει πως «και η ψυχή μας είναι ένας κήπος που χρειάζεται καλλιέργεια, για να μη φυτρώνουν αγκάθια και τριβόλια». Δεν αρκούνταν, όμως, να φροντίζει μόνο τον δικό του εσωτερικό κήπο∙ επιθυμούσε να γίνουν όλοι οι άνθρωποι πνευματικοί κήποι. Έτσι, μαζί με τα λαχανικά και τα φρούτα που πουλούσε, χάριζε και λόγια ψυχικής ωφέλειας, βοηθώντας τους πιστούς αλλά και αγγίζοντας καρδιές απίστων.
Την εποχή εκείνη είχε ξεσπάσει μεγάλος διωγμός κατά των Χριστιανών. Όταν οι άρχοντες πληροφορήθηκαν ότι ο Φωκάς ήταν πιστός, έστειλαν στρατιώτες να τον συλλάβουν. Το σπίτι του βρισκόταν κοντά στο λιμάνι, κι έτσι συχνά φιλοξενούσε ταξιδιώτες και φτωχούς. Δεν κατάλαβε, λοιπόν, ότι οι άνδρες που φιλοξένησε ήταν οι στρατιώτες που στάλθηκαν εναντίον του. Μετά από λίγες μέρες τους ρώτησε για τον σκοπό του ταξιδιού τους. Εκείνοι, συγκινημένοι από τη φιλοξενία του, αποκάλυψαν ότι αναζητούσαν τον Χριστιανό Φωκά για να τον αποκεφαλίσουν.
Ο Άγιος, με απόλυτη γαλήνη, ετοίμασε μόνος του τον τάφο του και την επόμενη ημέρα τους φανέρωσε την αλήθεια: «Εγώ είμαι αυτός που ζητάτε». Οι στρατιώτες έμειναν άφωνοι και γεμάτοι ντροπή, γιατί είχαν γνωρίσει την αγάπη και τη γενναιοδωρία του. Ο ίδιος, όμως, τους ενθάρρυνε να εκτελέσουν την αποστολή τους, λέγοντας ότι δεν ευθύνονταν εκείνοι, αλλά όσοι τους έστειλαν. Έτσι οδηγήθηκε στον αποκεφαλισμό, κατακτώντας το στεφάνι του μαρτυρίου.
Στον τόπο της θυσίας του οι Χριστιανοί έκτισαν λαμπρή εκκλησία και κατέθεσαν εκεί το άγιο λείψανό του, το οποίο έγινε πηγή παρηγοριάς και θεραπείας. Ο Άγιος Φωκάς φανέρωσε πολλές φορές τη βοήθειά του: έσωσε τη Σινώπη από λιμό, εμφανίστηκε σε ναυτικούς που κινδύνευαν από θαλασσοταραχές, τους προειδοποίησε για τρικυμίες και στάθηκε στο πηδάλιο, στα σχοινιά και στα πανιά, προστατεύοντας τα καράβια από ναυάγιο.
Οι ναυτικοί, συγκινημένοι από τη θαυμαστή προστασία του, θέσπισαν τη συνήθεια να τον έχουν «ομοτράπεζο». Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού κάθε μέρα ένας από αυτούς αγόραζε το μερίδιο του Αγίου, κι έτσι συγκέντρωναν χρήματα που μοίραζαν στους φτωχούς όταν έφταναν στον προορισμό τους.
Πολλοί θεραπεύτηκαν με την επέμβασή του, άλλοτε με θαυμαστές εμφανίσεις στον ύπνο τους κι άλλοτε με την αόρατη παρουσία του. Έτσι, ο ταπεινός κηπουρός της Σινώπης αξιώθηκε να δοξαστεί από τον Θεό και να τιμάται αιώνια ως θαυματουργός και προστάτης.
