Προστασία των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής στο διαδίκτυο

Ανεξάρτητα από τη μορφή με την οποία παρέχονται τα δεδομένα -ηλεκτρονικά σε σύστημα υπολογιστών ή σε έντυπο που περιλαμβάνεται σε δομημένο αρχείο- κάθε φορά που οι παρεχόμενες πληροφορίες οι οποίες σας ταυτοποιούν άμεσα ή έμμεσα αποθηκεύονται ή υποβάλλονται σε επεξεργασία, πρέπει να τηρούνται τα δικαιώματά σας σχετικά με την προστασία των δεδομένων σας.

Πότε επιτρέπεται η επεξεργασία των δεδομένων;
Οι κανόνες της ΕΕ για την προστασία δεδομένων, γνωστοί και ως «γενικός κανονισμός της ΕΕ για την προστασία δεδομένων» (ΓΚΠΔ), περιγράφουν διαφορετικές περιπτώσεις κατά τις οποίες οι επιχειρήσεις ή οι φορείς επιτρέπεται να συγκεντρώνουν ή να επαναχρησιμοποιούν πληροφορίες που σας αφορούν:

εφόσον έχουν συνάψει σύμβαση μαζί σας – για παράδειγμα μια σύμβαση για την προμήθεια αγαθών ή υπηρεσιών (π.χ. όταν αγοράζετε ένα προϊόν μέσω διαδικτύου), ή σύμβαση εργασίας
εφόσον συμμορφώνονται με νομική υποχρέωση – π.χ. όταν η επεξεργασία των δεδομένων σας αποτελεί νομική υποχρέωση, όπως στην περίπτωση που ο εργοδότης σας παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις μηνιαίες αποδοχές σας στον οργανισμό κοινωνικής ασφάλισης, ώστε να έχετε κοινωνική κάλυψη
εφόσον η επεξεργασία των δεδομένων εξυπηρετεί τα ζωτικά συμφέροντά σας – π.χ. όταν πρόκειται για την προστασία της ζωής σας
εφόσον αυτό απαιτείται για την ολοκλήρωση μιας δημόσιας αποστολής – που εντάσσεται κυρίως στα καθήκοντα δημόσιων υπηρεσιών, όπως σχολεία, νοσοκομεία και δήμοι
εφόσον υπάρχουν έννομα συμφέροντα – π.χ. εάν η τράπεζά σας χρησιμοποιεί τα προσωπικά δεδομένα σας για να ελέγξει κατά πόσον μπορείτε να διαθέτετε αποταμιευτικό λογαριασμό με υψηλότερο επιτόκιο
Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, η επιχείρηση ή ο φορέας οφείλει να ζητήσει τη σύμφωνη γνώμη σας (συγκατάθεση) προτού συγκεντρώσει ή επαναχρησιμοποιήσει τα προσωπικά σας δεδομένα.

Συμφωνία για την επεξεργασία δεδομένων – συγκατάθεση
Όταν μια επιχείρηση ή φορέας ζητά τη συγκατάθεσή σας, πρέπει να δηλώσετε ρητώς ότι συμφωνείτε, υπογράφοντας π.χ. ένα δελτίο συγκατάθεσης ή επιλέγοντας «ναι» όταν σάς ζητείται να απαντήσετε με ναι/όχι σε κάποια ιστοσελίδα.

Δεν αρκεί απλώς να δείξετε ότι δεν συμφωνείτε, μαρκάροντας π.χ. την επιλογή ότι δεν θέλετε να λαμβάνετε ηλεκτρονικά μηνύματα για σκοπούς εμπορικής προώθησης. Πρέπει να δηλώσετε ρητώς ότι συμφωνείτε με την αποθήκευση/επαναχρησιμοποίηση των δεδομένων σας για τον σκοπό αυτόν.

Πρέπει επίσης να σας δοθούν οι παρακάτω πληροφορίες πριν αποφασίσετε να δώσετε τη συγκατάθεσή σας:

πληροφορίες σχετικά με την επιχείρηση/τον φορέα που θα επεξεργαστεί τα δεδομένα σας, μεταξύ άλλων τα στοιχεία επικοινωνίας τους, καθώς και τα στοιχεία επικοινωνίας του υπευθύνου προστασίας δεδομένων (ΥΠΔ), εάν υπάρχει
ο λόγος για τον οποίο η επιχείρηση/ο φορέας θα χρησιμοποιήσει τα προσωπικά σας δεδομένα
το διάστημα για το οποίο πρόκειται να φυλάσσουν τα προσωπικά σας δεδομένα
λεπτομερή στοιχεία κάθε άλλης επιχείρησης ή φορέα που θα λάβει τα προσωπικά σας δεδομένα
πληροφορίες για τα δικαιώματά σας σχετικά με την προστασία των δεδομένων σας (πρόσβαση, διόρθωση, διαγραφή, καταγγελία, ανάκληση της συγκατάθεσης)
Όλα αυτά τα στοιχεία πρέπει να παρέχονται με σαφή και κατανοητό τρόπο.

Ανάκληση της συγκατάθεσης για χρήση προσωπικών δεδομένων και δικαίωμα απαγόρευσης της επεξεργασίας τους
Αν δώσατε κάποια στιγμή τη συγκατάθεσή σας σε επιχείρηση ή φορέα να χρησιμοποιεί τα προσωπικά σας δεδομένα, μπορείτε, ανά πάσα στιγμή, να επικοινωνήσετε με τον υπεύθυνο επεξεργασίας των δεδομένων (το πρόσωπο ή τον φορέα που διαχειρίζεται τα προσωπικά σας δεδομένα) και να ανακαλέσετε την άδεια. Μόλις ανακαλέσετε την άδεια, η επιχείρηση/ο φορέας δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιεί τα προσωπικά σας δεδομένα.

Όταν ένας φορέας επεξεργάζεται τα προσωπικά σας δεδομένα στο πλαίσιο των δικών του έννομων συμφερόντων ή του δημόσιου συμφέροντος ή για λογαριασμό μιας επίσημης αρχής, ενδέχεται να έχετε δικαίωμα απαγόρευσης της επεξεργασίας τους. Σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις, μπορεί να προέχει το δημόσιο συμφέρον και να επιτραπεί στην επιχείρηση ή τον φορέα να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τα προσωπικά σας δεδομένα. Για παράδειγμα, αυτό θα μπορούσε να συμβεί σε περίπτωση επιστημονικής έρευνας και συγκέντρωσης στατιστικών στοιχείων από δημόσια αρχή στο πλαίσιο των επίσημων καθηκόντων της.

Για την απευθείας αποστολή διαφημιστικών ηλεκτρονικών μηνυμάτων που προωθούν συγκεκριμένες μάρκες ή προϊόντα, απαιτείται προηγούμενη συγκατάθεση. Ωστόσο, εάν είστε ήδη πελάτης μιας συγκεκριμένης επιχείρησης, αυτή μπορεί να σας στέλνει απευθείας διαφημιστικά ηλεκτρονικά μηνύματα για τα δικά της παρόμοια προϊόντα ή υπηρεσίες. Έχετε δικαίωμα να αρνηθείτε ανά πάσα στιγμή τη λήψη τέτοιων απευθείας διαφημιστικών, οπότε η επιχείρηση οφείλει να πάψει αμέσως να χρησιμοποιεί τα δεδομένα σας.

Σε κάθε περίπτωση, την πρώτη φορά που η επιχείρηση ή ο φορέας επικοινωνήσει μαζί σας, πρέπει να σας ενημερώσει σχετικά με το δικαίωμά σας να απαγορεύσετε τη χρησιμοποίηση των προσωπικών σας δεδομένων .

Παράδειγμα
Μπορείτε να απαγορεύσετε τη χρησιμοποίηση των προσωπικών σας δεδομένων για άμεση εμπορική προώθηση προϊόντων
Ο Ανατόλιος αγόρασε μέσω του διαδικτύου δύο εισιτήρια για τη ζωντανή συναυλία του αγαπημένου του συγκροτήματος. Αφότου αγόρασε τα εισιτήρια, ο Ανατόλιος άρχισε να λαμβάνει ηλεκτρονικά μηνύματα με διαφημίσεις για συναυλίες και εκδηλώσεις που δεν τον ενδιέφεραν. Επικοινώνησε με την εταιρεία ηλεκτρονικής έκδοσης εισιτηρίων και τους ζήτησε να σταματήσουν να του στέλνουν τέτοια διαφημιστικά μηνύματα. Η εταιρεία τον διέγραψε αμέσως από τους ηλεκτρονικούς εμπορικούς της καταλόγους. Ο Ανατόλιος χάρηκε καθώς δεν έλαβε κανένα άλλο διαφημιστικό μήνυμα από αυτήν.

Ειδικοί κανόνες για παιδιά
Εάν τα παιδιά σας επιθυμούν να κάνουν χρήση διαδικτυακών υπηρεσιών, όπως, δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης, τηλεφόρτωση μουσικής ή παιχνιδιών, απαιτείται συχνά η συγκατάθεσή σας, ως ο γονέας ή ο νόμιμος κηδεμόνας τους, καθώς για τις υπηρεσίες αυτές χρησιμοποιούνται τα προσωπικά δεδομένα του παιδιού. Το παιδί σας δεν χρειάζεται πλέον γονική συναίνεση μόλις συμπληρώσει τα 16 χρόνια (σε ορισμένες χώρες της ΕΕ αυτό το όριο ηλικίας μπορεί να είναι τα 13 χρόνια). Οι έλεγχοι για το αν υπάρχει συγκατάθεση των γονέων πρέπει να είναι αποτελεσματικοί, για παράδειγμα μέσω της αποστολής ενός μηνύματος ελέγχου στην ηλεκτρονική διεύθυνση των γονέων.

Πρόσβαση στα προσωπικά σας δεδομένα
Μπορείτε να ζητήσετε πρόσβαση στα προσωπικά σας δεδομένα που διατηρεί μια επιχείρηση ή ένας φορέας, και έχετε το δικαίωμα να λάβετε αντίγραφο των δεδομένων σας, δωρεάν, σε εύχρηστο μορφότυπο. Θα πρέπει να σας απαντήσουν εντός ενός μηνός και οφείλουν να σας δώσουν αντίγραφο των προσωπικών σας δεδομένων καθώς και κάθε συναφή πληροφορία σχετικά με το πώς χρησιμοποιήθηκαν ή χρησιμοποιούνται τα δεδομένα αυτά.

Παράδειγμα
Έχετε το δικαίωμα να γνωρίζετε ποια δεδομένα σας έχουν αποθηκευθεί και πώς χρησιμοποιούνται
Ο Maciej, από την Πολωνία, γράφτηκε πρόσφατα στο πρόγραμμα τακτικών πελατών του σουπερμάρκετ της γειτονιάς του. Λίγο μετά την εγγραφή στο πρόγραμμα αυτό, παρατήρησε ότι άρχισε να λαμβάνει καλύτερα εκπτωτικά κουπόνια για τις αγορές του. Αναρωτήθηκε αν αυτό οφειλόταν στο πρόγραμμα τακτικών πελατών και ζήτησε από τον υπεύθυνο προστασίας δεδομένων του σουπερμάρκετ να του πει ποιες πληροφορίες είχαν συγκεντρωθεί γι’ αυτόν και πώς χρησιμοποιούνταν. Έτσι έμαθε ότι το σουπερμάρκετ διατηρούσε στοιχεία σχετικά με τα προϊόντα που αγόραζε κάθε εβδομάδα και, έτσι, μπορούσε να του παρέχει εκπτώσεις σχετικές με τα συγκεκριμένα προϊόντα που του άρεσε να αγοράζει.

Διόρθωση των προσωπικών σας δεδομένων
Εάν μια επιχείρηση ή φορέας έχει αποθηκεύσει ανακριβή ή ελλιπή δεδομένα που σας αφορούν μπορείτε να ζητήσετε να τα διορθώσετε ή να τα επικαιροποιήσετε.