Τα εγκαίνια του Ιστορικού Αρχείου «Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος Β΄», τα οποία τέλεσε ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος το απόγευμα των ονομαστηρίων του, τη Δευτέρα 15 Ιουνίου, σφραγίζουν τη δημιουργία ενός μοναδικού πρότυπου τριπτύχου πολιτισμού στη Βοιωτία, καθώς το νέο κτίριο (δωρεά του κυρίου Αθανασίου και της κυρίας Μαρίνας Μαρτίνου) συνδέεται οργανικά με την πρότυπη Βιβλιοθήκη και το Κέντρο Εκκλησιαστικής Διακονίας.
Ετσι, λοιπόν, τα Οινόφυτα αποκτούν πλέον τον δικό τους αυτόνομο πνευματικό πυρήνα με πανελλαδική ακτινοβολία. Από το προσωπικό αρχείο και τις σημειώσεις του Αρχιεπισκόπου για την εκκλησιαστική περιουσία, μέχρι τη σπάνια συλλογή βιβλίων βυζαντινής τέχνης και το πλούσιο φωτογραφικό υλικό, το Αρχείο αποτελεί μια πολύτιμη πηγή ιστορικής τεκμηρίωσης.
Κατά τη διάρκεια της τελετής των εγκαινίων, ο Μακαριώτατος, φανερά συγκινημένος, πραγματοποίησε μια νοσταλγική αναδρομή στον χρόνο και στην ιστορία της περιοχής, εστιάζοντας στο συγκεκριμένο σημείο όπου ανεγέρθηκε το Ιστορικό Αρχείο. Αναφέρθηκε με θέρμη στα παιδικά του χρόνια, στη γειτονιά όπου μεγάλωσε και στον τόπο που τον γέννησε, αποτυπώνοντας με τον λόγο του την εξέλιξη και τις ριζικές αλλαγές που υπέστη το τοπίο μέσα στο πέρασμα των δεκαετιών μέχρι να φτάσει στη σημερινή του μορφή.
Μιλώντας στην «Ορθόδοξη Αλήθεια», ο Δρ. Παναγιώτης Θεοδωρόπουλος, Διευθυντής της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Συνόδου, ο οποίος είχε την ευθύνη της ταξινόμησης και του στησίματος του υλικού, αναφέρθηκε στο τι θα αντικρίσει ο επισκέπτης, αλλά και στο πώς ο χώρος αυτός θα μετατραπεί σε έναν ζωντανό πόλο έλξης για μαθητές και ερευνητές, τονίζοντας ότι: «Το Ιστορικό Αρχείο είναι δομημένο σε δύο επίπεδα. Στον πρώτο όροφο αναπτύσσεται μια πλούσια συλλογή με εκτενές φωτογραφικό και οπτικοακουστικό υλικό, το οποίο επικεντρώνεται κυρίως στα 18 χρόνια της αρχιεπισκοπικής διακονίας του Μακαριωτάτου. Σε αυτή την κεντρική αίθουσα φιλοξενείται μια μεγάλη έκθεση φωτογραφιών που αποτυπώνουν σημαντικές στιγμές και συναντήσεις με προσωπικότητες που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην πολιτική και εκκλησιαστική ζωή, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Παράλληλα, σε δύο μεγάλες οθόνες προβάλλεται πρόσθετο ψηφιακό υλικό που αναδεικνύει το πολυσχιδές έργο του Αρχιεπισκόπου. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πρόσφατη ψηφιοποίηση της Μονής του Οσίου Λουκά, έργο που υλοποιήθηκε από το Ίδρυμα Ποιμαντικής Επιμορφώσεως της Αρχιεπισκοπής. Εξάλλου, όπως είναι γνωστό, ο Αρχιεπίσκοπος συνδέεται στενά με τη συγκεκριμένη Μονή, οπότε η παρουσίαση αυτή λειτουργεί και ως μια γέφυρα με το παρελθόν του».
ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ
Επίσης, ο κ. Θεοδωρόπουλος σημειώνει ότι «στον ίδιο όροφο εκτίθενται ελάχιστα, αλλά εξαιρετικά υψηλού συμβολισμού αντικείμενα. Συγκεκριμένα, ο επισκέπτης μπορεί να δει την αρχιερατική στολή που είχε κάνει δώρο στον Μακαριώτατο ο προκάτοχός του στη Μητρόπολη Θηβών και Λεβαδείας, ο μακαριστός Νικόδημος Γραικός. Ο Αρχιεπίσκοπος τον μνημονεύει διαρκώς και ήταν στενά συνδεδεμένος μαζί του, γι’ αυτό και επέλεξε συμβολικά να εκτίθεται αυτή και μόνο η στολή. Το δεύτερο αντικείμενο είναι το εγκόλπιο που του χάρισαν οι γονείς του όταν εξελέγη Μητροπολίτης Θηβών» και συμπληρώνει ότι «η επιλογή είναι απολύτως στοχευμένη και συμβολική. Πλαισιώνονται, ωστόσο, από ορισμένες σπάνιες, παλιές φωτογραφίες που αφορούν τη ζωή του Αρχιεπισκόπου πριν χειροτονηθεί ιερέας. Υπάρχει υλικό από τη χειροτονία του ως διακόνου το 1967, καθώς και τεκμήρια από τα φοιτητικά και μαθητικά του χρόνια, όταν ήταν ακόμη λαϊκός. Επιπλέον, εκτίθενται και οι 15 προσωπικές του μονογραφίες, το σύνολο δηλαδή της συγγραφικής του δραστηριότητας, καθώς και το βίντεο που προβλήθηκε κατά τη διάρκεια των εγκαινίων, το οποίο περιλαμβάνει τον επιβατήριο λόγο του και στιγμιότυπα από τον πρώτο χρόνο της αρχιεπισκοπικής του θητείας».
Συνεχίζοντας την περιγραφή του χώρου τονίζει: «Στο κάτω επίπεδο του Αρχείου φιλοξενούνται τα προσωπικά βιβλία του Αρχιεπισκόπου. Πρόκειται για μια εξαιρετικά εξειδικευμένη και αξιόλογη συλλογή, η οποία επικεντρώνεται σε θέματα βυζαντινής τέχνης, αρχιτεκτονικής, βυζαντινής ιστορίας και θεολογίας. Εκεί, όχι μόνο ένας μαθητής Λυκείου ή ένας φοιτητής, αλλά ακόμη και ένας εξειδικευμένος ερευνητής μπορεί να ανακαλύψει πολύ πλούσια επιστημονικά βοηθήματα. Αυτή είναι μια παράλληλη, εξαιρετικά σημαντική χρήση του χώρου. Εδώ βρίσκεται και το προσωπικό αρχείο του Αρχιεπισκόπου. Σε αυτό μπορεί κανείς να μελετήσει όλη τη συγγραφική του δραστηριότητα, καθώς και τις ιδιόχειρες σημειώσεις που κρατούσε ο ίδιος κατά την προετοιμασία των διαφόρων βιβλίων του. Περιλαμβάνονται επίσης οι φωτογραφίες που είχε τραβήξει από διάφορα μνημεία για τις ανάγκες των έργων του, όπως για το μνημειώδες έργο του «Χριστιανική Βοιωτία». Το υλικό αυτό είναι πολύτιμο γιατί αποκαλύπτει τη μεθοδολογία με την οποία δούλευε ο Αρχιεπίσκοπος, την ερευνητική του πορεία, αλλά και τη σημαντική επιστημονική του εργασία πάνω στο ζήτημα της εκκλησιαστικής περιουσίας. Παράλληλα, στο αρχείο αποτυπώνονται τεκμήρια μιας παλαιότερης εποχής, όπως η αλληλογραφία και τα γράμματά του από την περίοδο που ήταν φοιτητής στη Γερμανία, προσωπικά έγγραφα, παλιές οικογενειακές φωτογραφίες και άλλα ιστορικά στοιχεία».
Κάνοντας αναφορά στις εντυπώσεις των επισκεπτών την ημέρα των εγκαινίων ο κ. Θεοδωροπουλος υπογραμμίζει ότι «τόσο οι κάτοικοι των Οινοφύτων όσο και οι υπόλοιποι επισκέπτες έμειναν ενθουσιασμένοι με τον χώρο. Τους άρεσε πάρα πολύ και θεωρώ ότι αναγνώρισαν αμέσως την αξία αυτού του εγχειρήματος, καθώς και τη συμβολή του στην τοπική κοινωνία και όχι μόνο. Πρόκειται για έναν χώρο που θα προσφέρει ουσιαστικά πνευματικά και γνωστικά ερεθίσματα στους επισκέπτες, τόσο στα παιδιά των σχολείων όσο και στους μεγαλύτερους». Επιπροσθέτως αναφέρει ότι υπάρχει πρόβλεψη για την πραγματοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων από σχολεία της ευρύτερης περιοχής. «Η βασική μας σκέψη είναι ότι ο χώρος προσφέρεται κατεξοχήν για σχολικές επισκέψεις, ακριβώς για να λειτουργεί ως πηγή τέτοιων ερεθισμάτων» επεσήμανε ο κ. Θεοδωρόπουλος.
Παράλληλα, αναφέρει ότι πρόκειται για ένα κτίριο δύο ορόφων με πολύ ικανοποιητικούς, άνετους χώρους. Το βασικό, πάντως, είναι η τοποθεσία του. Βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το Κέντρο Εκκλησιαστικής Διακονίας Οινοφύτων και τη Βιβλιοθήκη του Αρχιεπισκόπου. Με την προσθήκη του Ιστορικού Αρχείου ολοκληρώνεται, μια σπουδαία πνευματική «τριλογία», μια τριάδα σύγχρονων κτιρίων που λειτουργούν συμπληρωματικά και διακονούν τόσο τη γενέτειρα του Αρχιεπισκόπου όσο και την ευρύτερη περιοχή της Βοιωτίας. Εντούτοις το έργο δεν σταματά, καθώς το Ιστορικό Αρχείο θα εμπλουτίζεται διαρκώς με νέο υλικό, κυρίως με βιβλία. Τα επίσημα έγγραφα και τα ντοκουμέντα έχουν ήδη συγκεντρωθεί και ταξινομηθεί, ενώ η ροή των εντύπων θα συνεχιστεί.
ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΟΥ Ο ΧΩΡΟΣ ΝΑ ΜΕΤΑΤΡΑΠΕΙ ΣΕ ΠΟΛΟ ΕΛΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ
Ο κ. Θεοδωρόπουλος, στην ερώτηση για το ποιο είναι το όραμα για αυτό το σπουδαίο εγχείρημα, το οποίο αποτελεί έργο πνευματικής υποδομής όχι μόνο για την τοπική κοινωνία αλλά και για ολόκληρη τη χώρα, υπογραμμίζει: «Το δικό μας καθήκον είναι να υπηρετήσουμε με συνέπεια το όραμα του ίδιου του Μακαριωτάτου. Επιθυμία του είναι ο χώρος αυτός να αποκτήσει πραγματική πνευματική ζωή και να μετατραπεί σε πόλο έλξης, πρωτίστως για τη νέα γενιά και τους μαθητές. Η κεντρική μας φιλοσοφία είναι ότι το Αρχείο, σε απόλυτη σύμπνοια και συνεργασία με τα άλλα δύο ιδρύματα -το Κέντρο Εκκλησιαστικής Διακονίας και τη Βιβλιοθήκη- πρέπει να προσφέρει στα παιδιά γόνιμα και θετικά ερεθίσματα. Για τον λόγο αυτό, τον Σεπτέμβριο, θα επικοινωνήσουμε άμεσα με την εκπαιδευτική κοινότητα. Σε συνεργασία με τους διευθυντές και τους καθηγητές των σχολείων, θα προγραμματίζονται οργανωμένες επισκέψεις. Τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να περιηγούνται στον επάνω όροφο και να γνωρίζουν τη συλλογή, ενώ στη συνέχεια θα κατεβαίνουν στο επίπεδο όπου φυλάσσονται τα βιβλία και το αρχειακό υλικό. Εκεί, οι εκπαιδευτικοί θα μπορούν, αν το επιθυμούν, να πραγματοποιούν ακόμη και κάποιο εξειδικευμένο μάθημα, αξιοποιώντας τις πηγές που διαθέτουμε. Η επίσκεψη θα ολοκληρώνεται με τη μετάβαση των μαθητών στη Βιβλιοθήκη και στο Κέντρο Εκκλησιαστικής Διακονίας, ακολουθώντας πάντα την ίδια παιδαγωγική και πολιτιστική λογική».
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία του Ιστορικού Αρχείου «Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος Β΄», οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καλούν στο τηλέφωνο 22620 31450. Στον ίδιο αριθμό μπορούν να επικοινωνούν εκπαιδευτικοί φορείς, σύλλογοι και μεγάλες ομάδες επισκεπτών προκειμένου να δηλώσουν το ενδιαφέρον τους και να προγραμματίσουν έγκαιρα την επίσκεψή τους στον χώρο.
