Εγκαίνια της Αγίας Τριάδος στο Πάϊκο (ΦΩΤΟ)

Γιά τήν Παλαιά Διαθήκη εἶναι ὁ τελευταῖος τῶν Προφητῶν καί στήν Καινή Διαθήκη ὁ πρῶτος Προφήτης καί μάλιστα ἐκ μητρικῆς νηδύος, ὅπως ἱστορεῖται ἀπό τόν εὐαγγελιστή Λουκᾶ καί ὑμνολογεῖται.

Εἶναι ἡ μετάβαση ἀπό τῶν Προφητῶν στούς Μαθητές/Ἀποστόλους καί συνάμα κορυφαῖος ἀμφοτέρων.

Ὁ μεγαλοφωνότατος Ἠσαΐας, ὀκτώ αἰῶνες πρίν, τόν προαναγγέλλει: «Φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ· ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν Κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ».

Ὁ μεγάλης ἡλικίας ἱερέας Ζαχαρίας καί ἡ στείρα γυναίκα του Ἐλισάβετ ―ὅπως τό φανέρωσε ὁ ἀρχάγγελος Γαβριήλ― ἀπέκτησαν μερίδιο ἐλπίδας, μέ τό ξεκίνημα τῆς κυοφορίας τοῦ Τιμίου Προδρόμου.

Ἦταν ἕνα θαῦμα γι᾽ αὐτούς καί γιά μᾶς, πού τό γιορτάζουμε. Ὁ εὐαγγελιστής Λουκάς περιγράφει τή συνομιλία Ἀρχαγγέλου καί Ζαχαρία καί τήν ὀνοματοδοσία τοῦ παιδιοῦ, πού θά ἦταν ἀγόρι καί τό ὄνομά του “χαριτωμένος”/ Ἰωάννης.

Ἡ θεϊκή παρέμβαση καί ἡ ἀρχαγγελική διακονία, ἡ προαναγγελία τῆς γέννησης ἑνός νέου ἀνθρώπου καί ὁ τρόπος καταγραφῆς (φυσιολογικό παιδί τῆς φυσιολογικῆς κοίτης ἑνός ἄνδρα καί μιᾶς γυναίκας), αὐτό τουλάχιστον θυμίζει σέ ὅλους ὅτι δέν εἴμαστε τυχαῖοι, ἀλλά μέσα στη φροντίδα τοῦ Θεοῦ.

Καί ὅτι πρέπει νά σεβόμαστε αὐτή τή φυσικότητα, πού εἶναι συμβατή μέ τή δημιουργημένη μας ἀνθρωπινότητα.

Ὁ Ἰωάννης κάποια στιγμή χαρακτηρίζεται ἀπό τό Χριστό μας “οὐκ ἐγήγερται ἐν γεννητοῖς γυναικῶν μείζων Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ”.

Ἡ μακρόχρονη ταπείνωση τῶν γονέων του, οἱ προσευχές τους, οἱ νηστεῖες τους, ἡ πίστη τους στό Θεό τῶν Προφητῶν… ἡ σύλληψη καί ἡ γέννηση τοῦ Ἰωάννου, ἡ προφητική του ζωή καί τό κήρυγμα, ἡ βάπτιση τοῦ Χριστοῦ καί ὁ ἀποκεφαλισμός τοῦ Ἰωάννου…: ὅλα αὐτά ἦταν προφητικά πρός τόν κόσμο, ἦταν οἱ καμπάνες οἱ δυνατές πρός τόν κόσμο, ὅτι ἦρθε ὁ ἀναμενόμενος Μεσσίας, ὁ Λυτρωτής τοῦ κόσμου.

Μέ ἄλλα λόγια, ἡ ζωή τοῦ Ἰωάννη δέν ἦταν ἕνας “αὐτο-Ἰωάννης”, ἀλλά ἡ προφητική παραδοχή καί ἐξαγγελία τοῦ Χριστοῦ.

Ὁ Ἰωάννης ἦρθε καί παρέμεινε καί ἀποκεφαλίστηκε καί οὐρανώθηκε σάν Χριστολογικός ἄνθρωπος.

Αὐτό δείχνει σέ ὅλους μας κάτι: ὅτι ἡ ἀξία μας ἐξαρτᾶται ἀπό τή σχέση μας μέ τό Χριστό, ἡ ἀξία μας ἐξαρτᾶται ἀπό τήν ἔλευση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος πάνω μας, ἡ ἀξία μας ἐξαρτᾶται ἀπό τήν ἀναγνώριση τοῦ οὐρανοῦ.

***

Στό λειτουργικό κύκλο τοῦ χρόνου, αὐτές τίς μέρες εἰσήλθαμε στόν κύκλο τῶν εὐαγγελικῶν περικοπῶν ἀπό τόν εὐαγγελιστή Λουκά.

Καί σήμερα, μάλιστα, λόγῳ τῆς εἰδικῆς ἑορτῆς, διαβάσαμε περικοπή ἀπό τό πρῶτο-πρῶτο κεφάλαιο τοῦ κατά Λουκάν ἱεροῦ εὐαγγελίου.

Αὐτή ἡ διττή σύμπτωση ―πού δέν τήν προγραμματίσαμε ἐξ ἀρχῆς― γιά μᾶς τουλάχιστον ἦταν μιά μυστική πληροφορία τῆς θείας χάριτος, ὅτι ὁ Θεός, πού μᾶς ἔπλασε καί μᾶς ἔσωσε μέ τό μυστήριο τῆς θείας ἐνανθρωπήσεως, αὐτός καί φροντίζει καί θά φροντίζει τή ζωή μας.

Μέ σημάδια πού ἐκπλήσσουν τή συνείδησή μας, μᾶς πληροφορεῖ ὅτι δέν πορευόμεθα τυχαῖα καί ὅτι δέν πρέπει νά πορευόμεθα ἀθεεί. Νά ζητοῦμε καί νά παρακαλοῦμε δοξολογικά νά εἴμαστε ἐθελούσια ἀποδέκτες τῆς ἀγάπης καί φιλανθρωπίας καί σωτηριώδους πρόνοιάς Του.

Ὅλα αὐτά τά εἶπα στόν Ἑσπερινό τῆς ἐλεύσεως καί ὑποδοχῆς τῶν ἱερῶν λειψάνων πού θά τοποθετοῦσα στό κέντρο τῆς ἁγίας Τραπέζης.

Παρακάλεσα καί προσευχήθηκα καί τελικά ἐπέλεξα ἱερά λείψανα: (α) τοῦ ἁγίου Ἰακώβου υἱοῦ τοῦ Ζαβεδαίου, ἀδελφοῦ τοῦ Ἰωάννου τοῦ θεολόγου-πρώτου

Ἀποστολικοῦ μάρτυρος. Ἦταν αὐτόπτης τοῦ Χριστοῦ μας ἐξαρχῆς, ἦταν αὐτόπτης τῆς Μεταμορφώσεως καί τῶν θαυμασίων καί τῆς προσευχῆς στή Γεθσημανή, ἦταν αὐτόπτης τοῦ Ἀναστάντος Κυρίου μας καί τῆς Ἀναλήψεώς Του καί μέτοχος τῆς Πεντηκοστῆς.

Ἀναφέρεται πολλές φορές στά Εὐαγγέλια. Καί τόν ἀποκεφάλισε ὁ ἐγγονός Ἡρώδης, γιά λόγους πολιτικῆς ἀρέσκειας στούς τότε Ἰουδαίους.

Ἡ παρουσία του, ἔστω καί ἐν σμικρῷ, διά τοῦ ἱεροῦ λειψανου του εἶναι δοξολογία τῆς Ἁγίας Τριάδος, εἶναι κήρυγμα τοῦ Χριστοῦ μας, εἶναι εὐαγγέλιο τῆς Ἐκκλησίας μας…

(β) ἐπίσης ἐπέλεξα ἱερό λείψανο τοῦ εὐαγγελιστῆ Λουκᾶ, τοῦ ἰατροῦ, τοῦ συνεργάτη τοῦ ἀποστόλου Παύλου, πού ἔγραψε τό τρίτο εὐαγγέλιο καί τίς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων και ἀναφέρεται ἀπό τόν ἀπόστολο Παῦλο σέ ἐπιστολές του.

Ὁ Λουκᾶς εἶναι πού γράφει γιά το μαρτυρικό θάνατο τοῦ ἀποστόλου Ἰακώβου…

(γ) τέλος, ἱερό λείψανο τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Ραφαήλ, διότι δικό του εἶναι τό μοναστήρι ἐδῶ καί στή δική του “ἡγουμενεία” καί προστασία προσφέρθηκε ἐξαρχῆς.

Ὁ ἅγιος Ραφαήλ εἶναι ὁ θαυματουργός καί ἰαματικός Ἅγιος, ἰατρός κατά χάριν ψυχῶν καί σωμάτων.

Τό μαρτύριο καί ἡ ἀποκάλυψη καί τά θαύματα τοῦ ἁγίου Ραφαήλ εἶναι μιά νεότερη “ἐπέκταση” καί “ἑρμηνεία” τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου.

Εἶναι μιά ἐπιβεβαίωση τοῦ εὐαγγελισμοῦ καί τῆς πραγματοποίησης τῆς σωτηρίας, πού ἔγραψε ὁ Λουκάς μέ τό χέρι του καί ὁ Ἰάκωβος μέ τόν ἀποκεφαλισμό καί τό αἷμά του.

Ὁπότε κατά κάποιον τρόπο μαθητεύουμε σ᾽ αὐτό πού συνιστᾶ τήν ἱστορική, τήν ἐσχατολογική καί τήν αἰωνική σχέση τῶν τριῶν Ἁγίων: τή Χριστολογική τους καταξίωση.

***

Τά ἱερά λείψανα τῆς ἁγιασμένης ψυχοσωματικῆς ὕπαρξης τῶν Ἁγίων ἐπί γῆς, δέν παύουν νά εἶναι “λειψανικές ἀνθρώπινες ἅγιες τράπεζες” στίς ὁποῖες ἀναπαύεται τό Πνεῦμα τό Ἅγιο.

Οἱ Ἅγιοι προτιμοῦσαν νά εἶναι ταυτισμένοι μέ τό Θεό, παρά μέ τόν ἑαυτό τους.

Αὐτό σέ μᾶς φαίνεται βιωματικά ἀνεξήγητο, τό ἀποδεχόμαστε μόνο μέ μιά γενική ἐκκλησιαστική συγκατάνευση πίστεως.

Ὅμως, οἱ Ἅγιοι τό ζοῦσαν καί τό χαίρονταν μέ μιά συγκατάνευση ζωντανῆς σχέσης καί ζωῆς.

Προτιμοῦσαν νά στερηθοῦν, παρά νά λυπήσουν τό Ἅγιο Πνεῦμα. Προτιμοῦσαν νά παραιτηθοῦν ἀπό τά αὐτονόητα τῆς στοιχειώδους κοσμικῆς λογικῆς, παρά νά λυπήσουν καί νά στερηθοῦν τή χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Εἶναι αὐτό πού ἔγραφε ὁ ἀπόστολος Παῦλος: «μή λυπεῖτε τό Πνεῦμα τό Ἅγιον, ἐν ᾧ [με τό ὁποῖο] ἐσφραγίσθητε εἰς ἡμέραν ἀπολυτρώσεως».

Γιά νά γίνουμε χριστιανοί, ντυνόμαστε τό Χριστό τῆς ἐνανθρωπήσεως σέ κάθε μόριο τῆς ὕπαρξής μας.

Καί πάνω σ᾽ αὐτήν την ὑποδομή ἔρχεται τὀ Ἅγιο Πνεῦμα καί μᾶς ἀναγνωρίζει, ὥστε νά μᾶς ἀναγνωρίσει ὁ Θεός Πατέρας. Ὁπότε ἔχουμε δικαιώματα ―ὄχι σάν αὐτά πού ἀναγνωρίζει ἡ κοσμική μας ἰδιότητα― ἀλλά δικαιώματα στό Θεό.

Καί ἐδῶ ἀκριβῶς θυμόμαστε τή θεολογία τοῦ ἀποστόλου Παύλου γιά κάθε χριστιανό και γιά ὅλους τούς χριστιανούς. Εἴμαστε “ναός τοῦ Ἁγίου Πνεύματος”.

Ἐξηγεῖ ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ ὁμολογητής ὅτι ὅλος ὁ κόσμος φτιάχτηκε γιά νά γίνει ἐκκλησία, κι ὁ κάθε ἄνθρωπος φτιάχτηκε γιά νά γίνει ἐκκλησία.

Αὐτή εἶναι ἡ “ἀναπτυξιακή προοπτική” μας (νά πῶ ἕνα σύγχρονο ὅρο, νά τό καταλάβουν μερικοί).

Ἄν δέν λειτουργοῦμε σάν ἐκκλησία ὁ καθένας μας καί ἄν δέν λειτουργοῦμε ὅλοι μαζί σάν ἐκκλησία, “πήραμε τή ζωή μας λάθος”. Τελείως λάθος.

Ἕνας ἄλλος πάλι Ἅγιος τονίζει ὅτι ὁ Ἀρχιερέας πού ἐγκαινιάζει μιά Ἁγία Τράπεζα καί ἕνα Ναό, ἀποτυπώνει σ᾽ αὐτά τό δικό του ἐγκαινιασμό πού ἐνεργεῖ τό Πνεῦμα τό Ἅγιο, μέ το βάπτισμα, τό χρίσμα, τήν ἐκκλησιαστική ζωή, τίς τρεῖς χειροτονίες.

Αὐτό πού ζεῖ ὁ Ἀρχιερέας, αὐτό ἀποτυπώνει στό Ναό. Καί βεβαίως ὁ Ἐπίσκοπος δέν εἶναι μιά ἀτομικότητα, εἶναι σέ σχέση καί σύνδεσμο ζωῆς μέ ὅλο τό σῶμα τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας.

Ὁπότε ἀποτυπώνει στό Ναό καί στήν Ἁγία Τράπεζα αὐτό πού πρέπει νά εἶναι ἡ τοπική Ἐκκλησία: σῶμα Χριστοῦ καί ναός τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Ἴσως γι᾽ αὐτό ―θά κάνω μιά ρητορική ὑπερβολή― στόν Ἑσπερινό, στόν Ὄρθρο καί στη θεία Λειτουργία (στόν βασικό δηλαδή καθημερινό λατρευτικό κορμό συγκρότητης καί ἔκφρασης τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς) μόλις ποῦμε, «ὑπέρ τῆς ἁγίας ἐκκλησίας ταύτης καί τῶν μετά πίστεως, εὐλαβείας…» κλπ, ἀμέσως μετά θυμόμαστε καί παρακαλοῦμε «ὑπέρ τοῦ ἀρχιεπισκόπου ἡμῶν… παντός τοῦ κλήρου καί τοῦ λαοῦ».

Διότι ἡ ὑλική καθαγιασμένη ἁγία Τράπεζα καί ὁ αἰσθητός ὑλικός Ναός ἀποτυπώνεται στούς ἔμψυχους ναούς, καί τἀνάπαλιν.

***

Μέ αὐτήν τήν αἴσθηση τελέσαμε σήμερα τά ἐγκαίνια τοῦ τρίκογχου σταυρεπίστεγου ναοῦ τῆς Ἁγίας Τριάδος σέ περίοπτη θέση, σέ λόφο τοῦ Παΐκου, στόν περίβολο χῶρο, ὄπισθεν τοῦ Καθολικοῦ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίων Ραφαήλ, Νικολάου καί Εἰρήνης Γρίβας

Μέ τή θέση της ἡ ἐκκλησία ὡσάν νά ἐπιβλέπει κι αὐτή καί νά ἐπευλογεῖ ὄχι μόνον τίς κωμοπόλεις καί τά χωριά τοῦ νομοῦ Κιλκίς, ἀλλά καί τή Θεσσαλονίκη.

Πολλά ἁπλά συμβάντα ―ὅπως συζητούσαμε μέ τούς πατέρες καί τούς προσκυνητές ἀφ᾽ ἑσπέρας καί ἀνήμερα τῶν ἐγκαινίων― ἔδειχναν πώς ἡ πρόνοια τῆς Ἁγίας Τριάδος εἶναι φιλανθρωπευόμενη καί γενναιόδωρη. Καί αὐτό δέν ἀποτελεῖ “μερική ἰδιοκτησία”, ἀλλά εἶναι ἡ ζωογόνος ἱερότατη πνοή ὕπαρξης τοῦ κόσμου.

Οἱ ἐπισυμβαίνουσες ταλαιπωρίες ―μπορεῖ προφητικά νά ἑρμηνεύονται ὡς τιμωρία― θεολογικά ὅμως συνιστοῦν αὐτοταλαιπωρία καί αὐτοπαραίτηση ἀπό τή μέθεξη καί τη δοξολογική βίωση τῶν εὐεργεσιῶν τοῦ Θεοῦ.

† Ὁ Γουμενίσσης, Ἀξιουπόλεως & Πολυκάστρου ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ