«Ἡ Μικρασιατική καταστροφή ἦταν μιά ἀδυσώπητη φρίκη, μιά ἀνελέητη κόλαση ἐπί γῆς πρίν τήν αἰώνια ὥρα της.
Ὁ προσφυγικός κόσμος δέν εἶχε κανένα ἄλλο διέξοδο. Κουβαλοῦσαν μέσα τους τούς καημούς τῆς ἑνιαίας λεβεντογέννας φυλῆς μας.
Οἱ δεκαετηρίδες ―θέλοντας καί μή― ξανάφτιαξαν τό νεότερο Ἑλλαδικό ψηφιδωτό, μέ γηγενεῖς καί πρόσφυγες ἀνάμεικτους.
»Ξεπέρασαν τή συρρίκνωση στό χῶρο, μέ ἀνοιχτό τό ἅπλωμα στό χρόνο καί στήν αἰωνιότητα τοῦ βαπτισμένου καί ἐγχριστωμένου Ἑλληνισμοῦ.
Στή Μικρασία (πρίν τίς γενοκτονίες καί τήν καταστροφή) ὁλόκληροι πληθυσμοί προτιμοῦσαν τή χριστιανοσύνη τους μιλώντας τουρκικά, παρά νά μιλοῦν ρωμέϊκα μέ τουρκικό φέσι καί φερετζέ!
Ἦταν τόσο σπουδαία αὐτή ἡ ἀμεσότητα θείας κοινωνίας μέ τό ζῶντα Θεό τῶν Ἁγίων καί τῶν νεομαρτύρων, ὥστε νά τολμοῦν ἀκόμη καί νά ὑποκρίνονται τήν τουρκοσύνη, ἀλλά νά παραμένουν “κρυπτοχριστιανοί”!
Ἄφησαν ἐκεῖ τό “κορμί” τῆς ἱστορίας τους. Καί πῆραν καί μᾶς ἔφεραν ἐδῶ τήν “ψυχή” τῆς ἐπιβίωσης, τῆς ἀδούλωτης ὑπομονῆς καί δημιουργικότητος.
Ἀκόμη κι ἐκεῖνοι πού δέν πίστευαν, χωρίς νά τό καταλαβαίνουν, “ἀντλοῦσαν” ζωτικότητα ἀπό αὐτήν τήν “ψυχή” τῆς ψυχῆς τοῦ Μικρασιατικοῦ (καί τοῦ Ποντιακοῦ καί τοῦ Θρακιώτικου) προσφυγικοῦ κόσμου.
»Καί μόνο πού ἀνέδειξαν ἐδῶ, ἐν Ἑλλάδι (σέ ἕνα ταλαιπωρημένο διχασμένο κόσμο τόσων Πολέμων), τόσους Ὁσίους τῆς ἐποχῆς μας, αὐτό καί μόνο δείχνει τή μεγαλοσύνη τῆς μαρτυρικῆς “ψυχῆς” τοῦ Προσφυγισμοῦ.
»Ἡ Ἐκκλησία στάθηκε πάντοτε Μητέρα τοῦ Γένους. Μιά τέτοια ἐπιβεβαίωση ἔχουμε στή μορφή τοῦ Ἁγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης (+1922).
Πάνω του ἡ νεοτουρκική ἐξουσία καί ὁ τουρκικός ὄχλος ἐκδήλωσαν μέ τόν ἴδιο πάντοτε βάρβαρο τρόπο τήν κτηνωδία τους. Τόν βασάνιζαν ὡσάν νά μήν ἦταν ἄνθρωπος.
Τοῦ ἔβγαλαν τά μάτια, τοῦ ξερρίζωσαν τά γένια, τοῦ ἔκοψαν τά δύο χέρια, τόν ἀποτελείωσαν μέ πυροβολισμό. Ἦταν 55 χρονῶν. Δέν ἦταν ὁ μόνος Ἱεράρχης οὔτε ὁ μόνος κληρικός.
Προτρέπω τούς πάντες νά τό σκεφθοῦμε πολύ καλά, ὅτι ἔχουμε κληρονομιά τέτοιους Μάρτυρες τῆς πίστης καί τῆς πατρίδας».
† Ὁ Γουμενίσσης Δημήτριος
***
Ἄλλη μιά ἐπετειακή ἐκδήλωση στή Μητρόπολή μας καί στό Δῆμο Παιονίας πραγματοποιήθηκε τό ἀπόγευμα τῆς Κυριακῆς στό Πολιτιστικό Κέντρο τοῦ Δήμου Παιονίας, στό Πολύκαστρο.
Συνδιοργάνωση τῆς Μητροπόλεώς μας καί τοῦ Δήμου, ἀποτύπωση τῆς μακρᾶς ἐκκλησιαστικῆς μας διαχρονίας (ὡς ἐθναρχίας) καί τοῦ κοινωνικοῦ μας ἐκσυγχρονισμοῦ (ὡς κοινωνικῆς/πολιτικῆς ἔκφρασης), σεβασμός στίς μνῆμες τῆς ἐπετειακῆς χρονιᾶς πού μᾶς ἀφήνει, σχεδιασμός γιά τήν περαιτέρω ἐθνική μας πορεία.
Τίτλος καί στόχος τῆς πετυχημένης διοργάνωσης:
«Ὅποιος ξεχνάει χάνεται, ραγίζει ὅποιος θυμᾶται».
Τό ὅλο Πρόγραμμα πλουσιότατο, σέ μιά διάρκεια 3,5 ὡρῶν, περιελάμβανε μιά συμμετοχική παρουσία μέ συναρπαστική ἐκφραστικότητα καί πληρότητα.
Εἰσαγωγικός Χαιρετισμός τοῦ Δημάρχου Παιονίας κ. Κωνσταντίνου Α. Σιωνίδη
«1922-2022 Φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από την Μικρασιατική Καταστροφή που προκάλεσε τον τραγικό ξεριζωμό 1.500.000 Χριστιανών Ορθόδοξων. Ανθρώπων που μέσα από τις φωτιές και τις ζοφερές εικόνες αναζητούσαν απεγνωσμένα σωτηρία για ζωή, παίρνοντας τον δρόμο για την Μητέρα Πατρίδα Ελλάδα.
» Ένας τόπος ζεστής φιλοξενίας αυτών των ανθρώπων ήταν και περιοχές του Δήμου μας. Όσοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή μας έφεραν μαζί τους τον πολιτισμό, βοηθώντας αυτόν τον τόπο να προκόψει και να προοδεύσει. Για αυτούς τους ανθρώπους θα πρέπει να είμαστε υπερήφανοι και να κρατάμε ζωντανά τα ήθη και τα έθιμα ενός πολιτισμού που ήκμασε για 3.000 χρόνια στην Μικρά Ασία, τον Πόντο και την Θράκη.
» Ως απόδειξη σεβασμού σε αυτόν τον εκπληκτικό πολιτισμό και τους ανθρώπους του είναι να κρατάμε ζωντανή την μνήμη τους, καθώς με αυτόν τον τρόπο διασώζεται και η πλούσια κιβωτός της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Ο Δήμαρχος Παιονίας Κωνσταντίνος Α. Σιωνίδης»
Προβολή βίντεο: «Μικρασιατική Καταστροφή 1922, 100 χρόνια πρίν».
Εἰσήγηση τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Γουμενίσσης, Ἀξιουπόλεως καί Πολυκάστρου κ. Δημήτριου μέ τίτλο: «Ἡ ἀθάνατη ψυχή τοῦ Μικρασιατικοῦ Ἑλληνισμοῦ».
[πάτησε εδώ για την Εισήγηση]Προβολή βίντεο: «Ἅγιος Χρυσόστομος Σμύρνης, ὁ Ἐθνομάρτυρας πού ἔμεινε στήν Πατρίδα μέχρι τέλος».
Συμμετοχή Συλλόγου Μικρασιατῶν Πολυκάστρου καί Περιχώρων, μέ πρόεδρο τό Γρηγόριο Κουμαρνέτο καί χοροδιδάσκαλο τή Δουκαίνη Κανδηλάπτη.
«Ἡ Πατρίδα μας: Σμύρνη», μέ ἀφηγήτρια τήν Ἑλένη Οἰκονόμου
Χορός (ἀργιλαμάς) ἀπό Σμύρνη “Τά παιδιά τῆς γειτονιᾶς σου”
«Ἡ Πατρίδα μας: Πάνορμος», μέ τήν Ἑλένη Οἰκονόμου ἀφηγήτρια.
Χορός (συρτός) Πανόρμου “Κυρά μ’ κι ἀρχοντοπούλα”.
Συμμετοχή Ἐκπολιτιστικοῦ Μορφωτικοῦ Συλλόγου Μικρασιατῶν Κιζδερβενιωτῶν «Τό Κίζδερβεντ» μέ πρόεδρο τή Δέσποινα Βερβερίδου.
«Ἡ Πατρίδα μας: Κίζδερβεντ τῆς Βιθυνίας» μέ ἀφηγητή τόν Ἱεροδιδάσκαλο Νικόλαο Βερβερίδη.
Συμμετοχή Πολιτιστικοῦ Συλλόγου Πολυπέτρου, μέ πρόεδρο τό Νικόλαο Μισίρκο καί χοροδιδάσκαλο τή Χριστίνα Πέγιου.
Χοροί τοῦ γάμου ἀπό τό Κίζδερβεντ “Ατσίκ μπάλος” (συρτός) , “Μπερμπέρ ογλάν” (καρσιλαμάς)
Προβολή βίντεο: «Ἡ Καππαδοκία – Ἕνας ἀξέχαστος τόπος».
Συμμετοχή Πολιτιστικοῦ Μορφωτικοῦ Ἀναπτυξιακοῦ Συλλόγου Φανοῦ μέ πρόεδρο τό Δημήτριο Παυλακούδη καί χοροδιδάσκαλο τόν Κλεομένη Κατσαρή:
«Ἡ Πατρίδα μας: Πέρματα Ἰκονίου» σέ ἀφήγηση Χριστίνας Τζίρογλου
Κάλαντα Περμάτων.
Χοροί Καππαδοκίας γιά τήν ἀνδρεία: “Ζεϊμπέκικος – Χορός μαχαιριῶν” (ἀπό τό Ἰκόνιο), “Χορός σπαθιῶν” (ἀπό τά Φάρασα) καί “Κουτάλια” (ἀπό τή Σινασό).
«Ἡ Πατρίδα μας: Μεσόπολη Βιθυνίας» μέ ἀφήγηση Δημητρίου Παυλακούδη.
Κάλαντα Μεσόπολης.
Χορός Προποντίδας (γυναικεῖος συρτός): “Τέσσερα μάτια, δυο καρδιές”.
«Γεννάδιος, Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης: Ἀπό τήν Μεσόπολη … στή Μητρόπολη Θεσσαλονίκης. Ὁ Σωτήρας τῶν Προσφύγων», μέ ἀφήγηση Θεόδωρου Τσακιρίδη.
Συμμετοχή Ἑταιρείας Μικρασιατικῶν Σπουδῶν καί Ἐρευνῶν Εὐρωποῦ, μέ πρόεδρο τόν Ἀπόστολο Καραγιαννόπουλο.
«Ἡ Πατρίδα μας: Φούλατζικ τῆς Βιθυνίας» (ἀφηγήτρια ἡ Σμαράγδα Σπυρίδου).
«Θ. Καβαλιέρου Μαρκουΐζου: “Ἀπό Κωνσταντινουπόλεως εἰς Νίκαιαν. Ταξιδιωτικαί Ἐντυπώσεις Βιθυνίας”» (ἀφηγήτρια ἡ Φωτεινή Πεντέρη).
«Κ. Φαλτάϊτς: “Τό ὁλοκαύτωμα τοῦ Φούλατζικ”» (ἀφηγήτρια ἡ Τριανταφυλλιά Δουλκερίδου).
Ἀπόσπασμα ἀπό τά «Ματωμένα Χώματα» τῆς Διδοῦς Σωτηρίου, μέ ἀφήγηση Φωτεινῆς Πεντέρη.
Θεατρικό δρώμενο: «Οἱ μνῆμες τοῦ παρελθόντος … μᾶς ἑνώνουν».
Ἡ ὅλη ἐκδήλωση “ἔκλεισε” μέ τούς Χορούς ἀπό τίς Ἀλησμόνητες Πατρίδες: “Χαρεῖτε νιοί, χαρεῖτε νιές” (Χασαπιά Ἀν. Θράκης) καί “Κόνιαλι” (ἀντικριστός ἀπό τό Ἰκόνιο).
Σ᾽ αὐτούς συμμετεῖχαν ὅλα τά χορευτικά τῶν συμμετεχόντων Συλλόγων, καθώς καί τό “χορευτικό ἐνηλίκων” τοῦ Μουσικοῦ- Πολιτιστικοῦ Συλλόγου Εὐρωποῦ μέ πρόεδρο τήν Εἰρήνη Σωρ, καί χοροδιδάσκαλο τή Μαίρη Συμεωνίδου.
Τήν ἐπιμέλεια τοῦ ὀπτικοῦ ὑλικοῦ τῆς ἐκδήλωσης εἶχε ὁ Σαράντης Μουρατίδης, ἐνοριακό στέλεχος τῆς Ἁγίας Τριάδος Πολυκάστρου καί τῶν κατασκηνωτικῶν διοργανώσεων τῆς Μητροπόλεως.
Στήν ὅλη διοργάνωση συμμετεῖχαν ὁ Δῆμος Παιονίας καί ἡ Ἱερά Μητρόπολις Γουμενίσσης, Ἀξιουπόλεως & Πολυκάστρου, καθώς καί οἱ τοπικοί Πολιτιστικοί Σύλλογοι: Μικρασιατῶν Πολυκάστρου & Περιχώρων, Ἐ.Μ. Μικρασιατῶν-Κιζδερβενιωτῶν «Τό Κίζδερβεντ», ὁ Πολιτιστικός Σύλλογος Πολυπέτρου, ὁ Πολιτιστικός Μορφωτικός Ἀναπτυξιακός Σύλλογος Φανοῦ Κιλκίς, ἡ Ἑταιρεία Μικρασιατικῶν Σπουδῶν καί Ἐρευνῶν Εὐρωποῦ καί ὁ Μουσικός-Πολιτιστικός Σύλλογος Εὐρωποῦ.
Τήν Ὀργανωτική Ἐπιτροπή συγκροτοῦσαν ὁ Πρωτοπρεσβύτερος Ἰγνάτιος Καλογεράκης (Γενικός Ἀρχιερατικός Ἐπίτροπος τῆς Μητροπόλεως), ἡ κα Γαρυφαλλιά Καρβουνιάρη (Πρόεδρος τῆς Κοινωφελοῦς Ἐπιχείρησης Δήμου Παιονίας), ὁ κ. Γρηγόριος Κουμαρνέτος, ὁ κ. Εὐστράτιος Δαδάκης, ὁ κ. Πολυκράτης Παντσίδης, ὁ κ. Δημήτριος Παυλακούδης, ἡ κα Χριστίνα Τζίρογλου καί ὁ κ. Ἀπόστολος Καραγιαννόπουλος.
Ἡ ὅλη διοργάνωση καί συμμετοχή ἀποτύπωνε μέ ζωηρότητα καί ἐνάργεια τήν αἴσθηση τῆς συλλογικῆς εὐθύνης γιά τή διατήρηση τῆς μνήμης ὄχι μόνο τῶν προσφυγικῆς καταγωγῆς Ἑλλήνων, ἀλλά σύνολου τοῦ ἔθνους στά δεδομένα τῆς ἱστορίας, στήν ἁλκή τῆς ἀκοίμητης ρεαλιστικῆς ἐθνικῆς ἐνσυναίσθησης καί στόν πνευματικό καί πολιτιστικό (μορφωτικό) σχεδιασμό τῆς πορείας τῆς Ἑλλάδος πρός τό μέλλον.
Μέ τήν ἀναπτυξιακή πρόσληψη τῶν σημερινῶν Εὐρωπαϊκῶν συνθηκῶν, χωρίς ὅμως “ἀμνησία” γιά τά “πάθη καί τά λάθη” τῆς ἱστορίας μας.
