Στο τέρμα της Ανδριανού, στο κέντρο της Πλάκας ο υπερυψωμένος τρούλος του σταυροειδούς Καθολικού του Ιερού Ναού της Αγίας Αικατερίνης δεν αφήνει περιθώρια στα βλέμματα των οδοιπόρων. Με την πρώτη ναοδομία στα ερείπια του Ιερού της Αρτέμιδος, αρχικά ο Ναός της Αγίας Αικατερίνης τιμόταν στο όνομα των Αγίων Θεοδώρων.
Για αυτό το λόγο στο τέμπλο, η τρίτη ασημένια εικόνα αριστερά είναι αφιερωμένη στους δύο στρατιωτικούς Αγίους.
Ο Ιερός Ναός της Αγίας Αικατερίνης αποτελεί κτίσμα του 11ου αιώνα της εποχής των Κομνηνών, το οποίο προσφέρθηκε ως δώρο του Αυτοκράτορα Αδριανού στην περιώνυμη πόλη της Αθήνας, εκτός από τη γειτονική μεγαλόπρεπη Πύλη του Αδριανού, την Αδριάνειο Βιβλιοθήκη στο Μοναστηράκι και το Αδριάνειο Υδραγωγείο (Δεξαμενή – Κολωνάκι).
Αργότερα η Εκκλησία έγινε Μετόχι της Αυτοκρατορικής Μονής του Ιουστινιανού του Όρους Σινά και μετονομάσθηκε σε Αγία Αικατερίνη. Όμως στα 1900 οι περίοικοι του Ιερού Ναού έδιωξαν τους Μοναχούς και τον ανακήρυξαν σε ενοριακό Ναό για τις λατρευτικές ανάγκες των κατοίκων της Πλάκας. Ενώ όμως οι Σιναϊτες Μοναχοί έφυγαν διωγμένοι, οι γέρικοι φοίνικες, σύμβολο μαρτυρίου και αιωνιότητας της Μεγαλομάρτυρος Αγίας Αικατερίνης, έμειναν για να θυμίζουν την Ιερά Μονή του Σινά.
Ο Ιερός Ναός της Αγίας Αικατερίνης Πλάκας είναι τρισυπόστατος και τιμάται το μεν δεξιό κλίτος στο όνομα του Αγίου Αντωνίου (17 Ιανουαρίου), το δε δεξιό κλίτος στο όνομα της Αγίας Σοφίας (17 Σεπτεμβρίου).
Τα ιερά λείψανα που ευλαβείται η Εκκλησία είναι από τα βάθη της Μικράς Ασίας, και μεταφέρθηκαν εκεί μετά τη Μικρασιατική καταστροφή. Φυλάσσοντε η κάρα του Αγίου Νεομάρτυρα Πολύδωρου, καθώς επίσης του Αγίου Αναστασίου του Πέρσου και του Αγίου Τρύφωνα.
Ως επίκεντροτης εκκλησιαστικής κατηχητικής δράσης λειτούργισε ο Ιερός Ναός της Αγίας Αικατερίνης Πλάκας στις αρχές του αιώνα μας, ενω λαμπροί εφημέριοι υπηρέτησαν την ενορία με ζήλο και αυταπάρνηση. Ενδικτικά αναφέρω τον πρεσβύτερο π. Μάρκο Τσακτάνη (1884-1924), ιδρυτή του Πρώτου Κατηχητικού Σχολείου, τον Αρχιμανδρίτη Στέφανο Ματακούλια, μετέπειτα Μητροπολίτη Τριφυλίας και Ολυμπίας, καθώς και το πέρασμα επίσης του αείμνηστου Οικουμενικού Πατριάρχου Αθηναγόρα ως Διακόνου του Ιερού Ναού.
Στο εσωτερικό του Ιερού Ναού, σπουδαία παραδοσιακά δείγματα φορητών εικόνων, έργα του αγιογράφου Δημήτριου Καφή, μαθητή του Πελεκάση, που ακολούθησε ένα ιδίωμα νεοεπτανησιακής τεχνοτροπίας. Μεταξύ αυτών είναι, ο Ιωάννης Πρόδρομος (Κρητικής Σχολής 15ου αιώνα), η εφέστιος εικόνα του Ιερού Ναού της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Αικατερίνης, στο δεξιό μαρμάρινο εικονοστάσιο (Λαϊκής Τεχνοτροπίας 17ου αιώνα), η Ένθρονος Θεοτόκος, στο αριστερό μαρμάρινο εικονοστάσιο.
Τα μαρμάρινα εικονοστάσια κατασκευάστηκαν επί προϊσταμενίας Ανθίμου Χαρίση το 1943 και Επιτρόπων κ. Πατεράκη και Ευθ. Ζολώτα, πατέρα του Πρωθυπουργού της Ελλάδας Ξενοφώντα Ζολώτα, η Ένθρονος Αγία Αικατερίνη στο αριστερό ξύλινο προσκυνητάριο αποτελεί έξοχο δείγμα λαϊκής τέχνης της Τουρκοκρατίας, καθώς και ο Άγιος Σπυρίδων Επτανησιακής Σχολής (18ος αιώνας)
Μπορεί οι εικόνες του τέμπλου να μην αποτελούν αυθεντικά δείγματα βυζαντινής ή αναγεννησιακής τέχνης και να είναι αντίγραφα αυτών, όμως είναι καλυμμένες με ωραιότατα χιτώνια (ασημένια πουκάμισα), έργα των καλύτερων οίκων αργυροχοΐας της πόλεως των Αθηνών, που κατασκευάστηκαν το πρώτο τέταρτο του 20ου αιώνα, όπως του Νικητόπουλου.
Από καρδίας ευχαριστώ των Γεώργιου Ιουλ. Μουστάκη, Θεολόγο – Κοινωνιολόγο, όπου στο έργο του “Μαρτυρικός βίος Αγίας Αικατερίνης” Ιερός Ναός Αγίας Αικατερίνης Πλάκας, μας αφησε παρακαθήκη την ιστορία του Κοσμήματος της Πλάκας.
