Εορτολόγιο Σάββατο 16 Αυγούστου 2025 – Σινδόνη Ιησού

Διαβάστε το Εορτολόγιο σήμερα και κάθε ημέρα από την ΕΚΚΛΗΣΙΑ Online.

Ἐν σινδόνι ζῶν ἐξεμάξω σὴν θέαν, Ὁ νεκρὸς εἰσδὺς ἔσχατον τὴν σινδόνα.

Η Ανακομιδή της Αχειροποιήτου Εικόνας του Κυρίου πρόκειται για μία από τις πλέον συγκινητικές και θεολογικά βαθιές εορτές, καθώς αναφέρεται στο θαυματουργό Άγιο και Ιερό Μανδήλιο, την εικόνα του Προσώπου του Κυρίου Ιησού Χριστού που δημιουργήθηκε «ουχί δια χειρός ανθρώπου», αλλά θαυματουργικά, κατά την ιερά Παράδοση.

Η Εκκλησιαστική Ιστορία αναφέρει ότι ο βασιλιάς Αύγαρος της πόλεως Εδέσσης (σημερινή Ούρφα της Τουρκίας) έπασχε από ανίατη ασθένεια και έστειλε επιστολή προς τον Ιησού, παρακαλώντας Τον να έλθει και να τον θεραπεύσει. Ο Κύριος, αν και δεν μετέβη αυτοπροσώπως, έστειλε στον Αύγαρο επιστολή και, σύμφωνα με την Παράδοση, ένα τεμάχιο υφάσματος (μανδήλιο), επάνω στο οποίο αποτυπώθηκε με θαυματουργό τρόπο η σεπτή Του μορφή, όταν Εκείνος σκούπισε το Πρόσωπό Του.

Η Εικών αυτή έγινε πηγή πολλών ιάσεων και σωτηρίας για τους κατοίκους της Εδέσσης και φυλασσόταν εκεί με μεγάλη ευλάβεια.

Στις αρχές του 10ου αιώνα, και συγκεκριμένα το έτος 944 μ.Χ., η Αχειροποίητος Εικών μεταφέρθηκε από την Έδεσσα στην Βασιλεύουσα Κωνσταντινούπολη επί αυτοκράτορος Ρωμανού Α΄ Λεκαπηνού. Η υποδοχή της υπήρξε θριαμβευτική· κλήρος και λαός υποδέχθηκαν το Άγιο Μανδήλιο με λιτανεία, δοξολογίες και συγκίνηση, αναγνωρίζοντας το ως «θείο φυλακτήριο» και εγγύηση της προστασίας της Πόλης από εχθρικές επιδρομές.

Από τότε, η ημέρα αυτή καθιερώθηκε ως εορτή της Ανακομιδής του Αγίου Μανδηλίου, υπενθυμίζοντας στους πιστούς το θαύμα της Θείας Ενανθρωπήσεως και την αληθινή εικόνα του Θεανθρώπου.

Η Εικών του Κυρίου, αχειροποίητη και θεόσταλτη, αποτελεί μαρτυρία ότι «ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο» (Ιω. 1:14)· ότι ο Θεός έγινε άνθρωπος και έλαβε αληθινή, ορατή μορφή, την οποία μπορούμε να απεικονίσουμε και να τιμήσουμε. Η εορτή συνδέεται επίσης με την υπεράσπιση της τιμής των Ιερών Εικόνων κατά την περίοδο της Εικονομαχίας.

Σήμερα, η εορτή τιμάται με Θεία Λειτουργία, λιτανεύσεις αντιγράφων του Αγίου Μανδηλίου και αναφορές στο θαυμαστό γεγονός. Το μήνυμα της ημέρας μας καλεί σε προσωπική σχέση με τον Χριστό, τον «Ὁραθέντα ἐν σαρκί» και πάντοτε παρόντα στην Εκκλησία Του.

Γνωρίζετε πότε και τι είναι η βουβή εβδομάδα;

Ποιοι Γιορτάζουν σήμερα

• Αλκιβιάδης, Άλκης, Άλτσος.
• Γεράσιμος, Μάκης, Μικές, Μίκης, Γερασιμούλα.
• Διομήδης.
• Σεραφείμ, Σεραφειμία, Σεραφείμα, Σεραφίνα, Σεραφειμή, Σεραφειμούλα, Σεραφειμίτσα.
• Σαράντης, Σαράντος, Σαράντω, Σαραντούλα.
• Απόστολος, Τόλης, Αποστόλης, Λάκης, Αποστολία, Λία, Αποστολίνα, Πολίνα, Λίνα.
• Σταμάτης, Σταμάτιος, Στάμος, Σταμούλης, Σταμέλος, Σταμέλης, Σταμελάς, Σταματία, Μάτα, Ματούλα, Ματίνα, Σταματίνα, Σταμάτα, Σταμέλα, Σταμούλα, Σταματή, Μάτω, Σταματέλλα.

16 Αυγούστου η Εκκλησία μας τιμά την Ανακομιδή της αχειροποιήτου εικόνας του Κυρίου εκ της Εδεσσηνών πόλεως, του Οσίου Ιωσήφ του Ησυχαστού του Σπηλαιώτου και του Αγίου Διομήδους του Μάρτυρα του Αναργύρου.

Ο Όρθρος και η Πανηγυρική Θεία Λειτουργία Ζωντανά της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου από τον Ιερό Ναό Αγίου Βησσαρίωνος Τρικάλων της Παρασκευής 15 Αυγούστου 2025 07.00 το πρωί.

Από το Αγιολόγιό του Σ. Ευστρατιάδη

Ἡ τῆς ἀχειροποίητου εἰκόνος τοῦ Χριστοῦ ἀνακομιδὴ ἐκ τῆς Ἐδέσσης, ἔνθα ἐφυλάττετο μετὰ τῆς ἐπιστολῆς τοῦ Αὐγάρου, ἐγένετο ἐπὶ τῆς βασιλείας Ρωμανοῦ τοῦ Λεκαπηνοῦ τὸ 944 καὶ κατετέθη εἰς τὸν ἐν Βλαχέρναις ναὸν τῆς Θεοτόκου, ἐξ οὗ μετετέθη εἰς τὸν ἐν Φόρῳ ναὸν τῆς Θεοτόκου, κατὰ δὲ τὸ 967 Νικηφόρος ὁ Φωκᾶς μετεκόμισεν ἐξ Ἐδέσσης καὶ τὴν κέραμον, ἐφ᾿ ἣς ἀπετυπώθη ὡσαύτως ἡ εἰκὼν τοῦ Χριστοῦ, διὰ τὸ εἶναι ταύτην πλησίον τῆς ἀχειροποίητου εἰκόνος ἐν Ἐδέσσῃ ἐν τῷ αὔτῳ τόπω.

Τὴν περὶ τῆς εἰκόνος παράδοσιν διέσωσεν ὁ Ἱστορικὸς Εὐσέβιος (Ἐκκλ. Ἱστ. βιβλ. Α´, κεφ. ιγ´). Ἡ εἴκων ἀπεστάλη ὑπὸ τοῦ Κυρίου πρὸς τὸν τοπάρχην Ἐδέσσης Αὔγαρον διὰ τοῦ ἀποστόλου Ἀνανίου μετ᾿ ἐπιστολῆς τοῦ Κυρίου πρὸς τὸν Αὔγαρον εἰς ἀπάντησιν προηγουμένης ἐπιστολῆς τοῦ τοπάρχου.

(ἴδ. ταύτας ἐν τοῖς Μηναίοις καὶ τοῖς Συναξαρισταῖς).

Που βρίσκεται η Σινδόνη του Ιησού

H τύχη του κειμηλίου αυτού, μετά τις λεηλασίες των σταυροφόρων τον Απρίλιο του 1204 στην Κωνσταντινούπολη, δεν είναι γνωστή και, όπως έγραψε χαρακτηριστικά ο Ροβέρτος του Kλαρί «…κανείς δεν ξέρει, ούτε από τους Eλληνες ούτε από τους Φράγκους, τι απέγινε η Σινδόνη όταν πάρθηκε η Πόλη».

Tο κειμήλιο αυτό χωρίς να είναι εξακριβωμένο πού ακριβώς κατέληξε τότε, από το 1578 μεταφέρθηκε στο Τορίνο, όπου εκτίθεται στον καθεδρικό ναό της πόλης σε λαϊκό προσκύνημα ως τις μέρες μας. Αρκετοί ερευνητές πιστεύουν ότι το σάβανο αυτό δεν είναι άλλο από το «μανδήλιόν» του Iησού που μεταφέρθηκε θριαμβευτικά στην Κωνσταντινούπολη τον Δεκαπενταύγουστο του 944 από τον Βυζαντινό στρατηλάτη Ιωάννη Kουρκούα, όταν ο τελευταίος κατέλαβε τη συριακή Έδεσσα από τους Μουσουλμάνους.Εικάζεται, μάλιστα, ότι η πλήρης ανάπτυξη του σάβανου (σινδόνης) έγινε μετά το ξεδίπλωμα του «μανδηλίου», όπου εικονιζόταν μόνο το πρόσωπο και όχι το υπόλοιπο σώμα του Ιησού.

Το ‘Aγιον Μανδήλιον της Έδεσσας, από τον 6ο αιώνα μ.Χ. έως τις αρχές του 13ου, ήταν η γνωστότερη αναπαράσταση του Ιησού που δημιουργήθηκε από «μη ανθρώπινο χέρι». Από το 944 μ.Χ. ως το 1204 μ.Χ. φυλασσόταν στο Αυτοκρατορικό Θησαυροφυλάκιο της Κωνσταντινούπολης, όπου και μεταφέρθηκε από την Έδεσσα, τη σύγχρονη Urfa της Τουρκίας, κοντά στα σύνορα της Συρίας.

Οι παλαιότερες αναφορές στο Aγιον Μανδήλιον και την ιστορία του χρονολογούνται στον 4ο αιώνα μ.Χ..

Η πρώτη αναφορά συναντάται στο βιβλίο Εκκλησιαστική Ιστορία (Church History) του Ευσέβιου, το 325 μ.Χ., όπου ο Βασιλιάς ‘Αμπγκαρ ο 5ος (Abgar V) δέχεται ένα γράμμα από τον Ιησού αλλά καμία εικόνα του.

Στο κείμενο Doctrine of Addai, που χρονολογείται γύρω στο 400 μ.Χ., υπάρχει αναφορά για μία εικόνα του Ιησού περισσότερο όμως ως αποτέλεσμα κάποιου ζωγράφου που αποτύπωσε τη φιγούρα του Ιησού όταν αυτός ήταν εν ζωή και όχι ως αποτέλεσμα κάποιου θεϊκού φαινόμενου.

Για πρώτη φορά το ΄Άγιον Μανδήλιον, όπως το ξέρουμε σήμερα, εμφανίστηκε τον 6ο αιώνα μ.Χ.. Τότε, η εικόνα του Ιησού επενέβη θαυματουργά στον πόλεμο κατά των Περσών, όπου και για πρώτη φορά περιγράφθηκε ως: «θεϊκά κατασκευασμένη… που ανθρώπινα χέρια δεν δημιούργησαν», στο βιβλίο Εκκλησιαστική Ιστορία (Church History, c. 536- 600) του Ευάγριου, ιστορικού του 6ου αιώνα. μ.Χ..

Η διήγηση του Κων. Πορφυρογέννητου, του τότε αυτοκράτορα, τοποθετεί την άφιξη του Αγ. Μανδηλίου στα περίχωρα της Κων/λης την 15η Αυγούστου, ημέρα κατά την οποία οι βασιλείς γιόρταζαν την «Μετάστασιν της Αειπαρθένου και Θεομήτορος» εις τον πάνσεπτο ναό της των Βλαχερνών στο βάθος του Κεράτιου Κόλπου. Εκεί έφθασαν, κατά το απόγευμα, αυτοί που μετέφεραν το Άγιον Μονδήλιον από την Έδεσσα. Στο υπερώο αυτού του ναού τοποθέτησαν την «κιβωτό» που περιείχε το ΄Αγιον Μανδήλιον.

Αφού προσκύνησε η βασιλική οικογένεια με πολύ σεβασμό, μετέφεραν το Αγ. Μανδήλιον με μεγάλες τιμές και πολλές λαμπάδες στην βασιλική τριήρη και από εκεί στον Ναό των Ανακτόρων που ονομαζόταν Παναγία του Φάρου. (Κωδ. 473r-493ν).

Την επομένη, 16 Αυγούστου, έγινε η λιτάνευση της εικόνας με την βασιλική τριήρη γύρω από τα θαλάσσια τείχη της Πόλης, για να ευλογηθεί από όλες τις πλευρές και όταν έφθασαν στο δυτικό τείχος αποβιβάσθηκαν και συνέχισαν την λιτανεία πεζοπορώντας. Το σκεύος που φύλαττε το Αγ. Μανδήλιον συνόδευαν οι βασιλείς, η Σύγκλητος, ο Πατριάρχης και ο λαός.

Αφού πέρασαν την «Χρυσή Πύλη», διέσχισαν όλη την πόλη με πάνδημη λιτανεία πιστεύοντας ότι με αυτόν τον τρόπο της μετέδιδαν αγιασμό και την καθιστούσαν απόρθητη.

Το πλήθος του κόσμου συνέρεε από παντού σαν μεγάλα κύματα σ’ αυτήν την λιτανεία, κατά την οποία έγινε ακόμη ένα θαύμα ιάσεως: ένας άνθρωπος που ονομαζόταν Ανδρέας και ήταν παράλυτος από καιρό, ανασηκώθηκε να δει την εικόνα και, μόλις την είδε, έγινε καλά και έτρεξε να την ασπασθεί δοξάζοντας τον Θεό. Αυτό το γεγονός το είδαν όλοι οι παρόντες και με δάκρυα στα μάτια από την χαρά δόξαζε το Θεό όλη η Πόλη.

Και προσθέτει ο Κωνστ. Πορφυρογέννητος: «Όταν τα πράγματα είναι τόσο υπερβολικά, είναι καλύτερο να τα βλέπει κανείς παρά να τα ακούει».

Αφού πέρασε η πομπή το Αυγουσταίον, έφθασε στην Αγία Σοφία, όπου τοποθέτησαν την αγία εικόνα μέσα στο ιερό. Μετά το προσκύνημα όλου του λαού την μετέφεραν στα ανάκτορα στην αίθουσα του θρόνου, για να ευλογηθεί ο βασιλικός θρόνος ώστε ο βασιλιάς να κρίνει με χρηστότητα και επιείκεια τα ζητήματα του Κράτους και μετά την σχετική δέηση την τοποθέτησαν τελικά στον Ναό των ανακτόρων, την «Παναγία του Φάρου» ανατολικά, στο δεξί μέρος του Ναού, προς δόξαν πιστών, προστασία των βασιλέων και προς ασφάλεια όλης της Πόλεως (Κωδ. 474r- 475ν)…»

Aπολυτίκιο Αγίου Μανδαλίου

Ήχος γ’.

Τὴν ἄχραντον Εἰκόνα σου, προσκυνοῦμεν ἀγαθέ, αἰτούμενοι συγχώρησιν τῶν πταισμάτων ἡμῶν, Χριστὲ ὁ Θεός, βουλήσει γὰρ ηὐδόκησας σαρκί, ἀνελθεῖν ἐν τῷ Σταυρῷ, ἵνα ῥύσῃ οὓς ἔπλασας, ἐκ τῆς δουλείας τοῦ ἐχθροῦ· ὅθεν εὐχαρίστως βοῶμέν σοι, Χαρᾶς ἐπλήρωσας τὰ πάντα, ὁ Σωτὴρ ἡμῶν, παραγενόμενος εἰς τὸ σῶσαι τὸν κόσμον.

Διαβάστε επίσης το Εορτολόγιο Σαββάτου 16 Αυγούστου 2025, κατά την γιορτή του Αγίου Μάρτυρα Διομήδους του Αναργύρου.

Ἀχειρότευκτον χειρότευκτος σὸν τύπον. Φέρει κέραμος παντοτεῦκτα Χριστέ μου.

Όλες οι σημαντικότερες ειδήσεις τώρα από την ΕΚΚΛΗΣΙΑ Online.