Πολλές φορές έχει απασχολήσει τους πιστούς το θέμα της προσκυνήσεως των Αγίων εικόνων. Είναι αυτό σύμφωνο με την Ορθόδοξη παράδοση ή αποτελεί κατάλοιπο της ειδωλολατρίας;

Επίσης αρκετοί προβληματίζονται για την απεικόνιση της Θεοτόκου.
Μάλιστα ερωτούν, εάν πράγματι -όπως αναφέρει η παράδοση- τις πρώτες εικόνες της Παναγίας τις αγιογράφησε ο Ευαγγελιστής Λουκάς και ποιες είναι αυτές;

Τα θέματα αυτά σίγουρα σχετίζονται μεταξύ τους.
Έτσι προτιμήσαμε να τα αναπτύξουμε σε μια ενότητα, εν διαμέσου των μεγάλων εορτών της Ορθοδοξίας, τις Κυριακές των Νηστειών.

Ιστορική Αναδρομή

Εικονομαχίες

Την πρώτη Κυριακή των Νηστειών του 843, στις 11 Φεβρουαρίου, η αυτοκράτειρα Θεοδώρα με τον ανήλικο υιό της Μιχαήλ και τον Πατριάρχη Μεθόδιο, λιτάνευσαν και αναστήλωσαν τις Άγιες εικόνες μαζί με τον Ιερό κλήρο και τον λαό.

Οι πιστοί πλέον μπορούσαν να προσκυνούν τιμητικά τις εικόνες.
Η Θεοδώρα μάλιστα συγκάλεσε τοπική Σύνοδο στην Κωνσταντινούπολη, η οποία επικύρωσε τις αποφάσεις της Ζ’ Οικουμενικής Συνόδου, που είχε συγκαλέσει η Αυτοκράτειρα Ειρήνη η Αθηναία το 787.
Με αυτόν τον τρόπο τερματίστηκε ουσιαστικά η αίρεση της εικονομαχίας. Είχε απασχολήσει την Εκκλησία πάνω από έναν αιώνα (από το 726 έως το 843).

Το διάστημα αυτό η Εκκλησία διώχθηκε βίαια.
Πολλοί υποστηρικτές της Ορθοδόξου πίστεως πάνω στο θέμα αυτό της τιμής και της προσκυνήσεως των αγίων Εικόνων, μαρτύρησαν ή ομολόγησαν για την αλήθεια.

Ισραηλινοί

Είναι γνωστό ότι ο Ισραηλιτικός λαός στην Παλαιά Διαθήκη απέφευγε συστηματικά την εικονική λατρεία, τη χρήση δηλαδή κατά τη λατρεία εικόνων, απεικονίσεων, συμβόλων, αγαλματιδίων.
Εξαίρεση αποτελούν ελάχιστα αντικείμενα που υπήρχαν στο Ναό του Σολομώντος.
Αυτό συνέβη για να αντιπαρατεθούν προς τους ειδωλολάτρες, οι οποίοι κατά κόρον χρησιμοποιούσαν και λάτρευαν γλυπτές θεότητες.
Κατά το ορθόδοξο δόγμα που διετράνωσε η Ζ’ Οικουμενική Σύνοδος, η λατρεία ανήκει μόνο στον Ένα και Τριαδικό Θεό.

Τιμούμε – Δοξάζουμε

Τιμούμε όμως και δοξάζουμε όλους τους Αγίους και τους Αγγέλους.
Προσκυνούμε τιμητικά τις εικόνες τους.
Αυτές ιστορούν τα Άγια πρόσωπά τους, ή σκηνές του βίου και του μαρτυρίου τους.
Και αυτό γιατί ακριβώς η τιμητική προσκύνηση των εικόνων «διαβαίνει», μεταβαίνει δηλαδή στο πρωτότυπο, στον εικονιζόμενο άγιο, που είναι ιστορικά υπαρκτό πρόσωπο.
Δεν απονέμουμε τιμή και σεβασμό σε ξύλα και χρώματα αλλά στα εικονιζόμενα πρόσωπα.
Αυτό, νομίζουμε είναι κατανοητό, ότι με κανένα τρόπο δεν μπορεί να θεωρηθεί ειδωλολατρία.

Θαύματα

Είναι γεγονός παράλληλα ότι ορισμένες εικόνες είναι ιδιαίτερα θαυματουργικές, επιτελούν θαύματα, ωσάν να τις επισκιάζει πλουσιοπάροχα η χάρις του εικονιζόμενου σ’ αυτές προσώπου, σε πολλές περιπτώσεις εκχέοντας μάλιστα και ευωδία ή μύρο, όπως συμβαίνει και σε πολλά άγια Λείψανα.
Αυτό δεν είναι υπερβολικό, γιατί εάν τα ενδύματα του Χριστού μας και των Αποστόλων ενώ ήταν ακόμη στη ζωή θαυματουργούσαν (ας θυμηθούμε την αιμορροούσα, αλλά και αρκετά παραδείγματα από τις Πράξεις των Αποστόλων) αλλά και πολλών Αγίων, γιατί και ορισμένες εικόνες τους να μην έχουν κάποια ιδιαίτερη θαυματουργική χάρη;
Στο θέμα βέβαια του θαύματος κυρίαρχο ρόλο παίζει η πίστη του κάθε ανθρώπου.

Εικόνες της Παναγίας από τον Ευαγγελιστή Λουκά

Δεν είναι λίγες επίσης οι θαυματουργικές εικόνες της Παναγίας μας που επιτελούν πολλά και μεγάλα θαυμαστά γεγονότα.
Σύμφωνα με την Ορθόδοξη παράδοση ο Ευαγγελιστής Λουκάς ήταν ο πρώτος αγιογράφος.
Αυτός, όταν η Υπεραγία Θεοτόκος ζούσε ακόμα, πήρε την ευλογία Της για να την απεικονίσει σε ξύλο.
Τότε Άγγελος Κυρίου του έδωσε τρία ξύλα και σ’ αυτά έφτιαξε τις πρώτες τρεις εικόνες.
Όταν τέλειωσε την πρώτη την έδειξε στην Παναγία για να του πει τη γνώμη Της.
Εκείνη όταν την είδε, του είπε ότι ήταν πολύ καλή, θα έπρεπε όμως να είχε ζωγραφίσει και Τον Ιησού Χριστό ως βρέφος στην αγκαλιά Της και να μην εικονίζεται μόνη Της.

Την δεύτερη εικόνα την έφτιαξε ο Ευαγγελιστής με κερί και μαστίχη και την τρίτη με χρυσό και ασήμι.
Όταν είδε τις τρεις αυτές εικόνες η Παναγία, τις ευλόγησε. Έπειτα ευχήθηκε η χάρις Του Ιησού Χριστού που γεννήθηκε απ’ Αυτήν να κατοικεί για πάντα σ’ αυτές.

Αν και πολλές είναι οι εικόνες της Παναγίας που αποδίδονται στον Ευαγγελιστή Λουκά, η παράδοση κάνει λόγο ότι έχουν ιστορηθεί απ’ αυτόν μόνον οι τρεις που αναφέραμε παραπάνω και αυτές είναι:

  • Η Παναγία Σουμελά
  • Μία δεύτερη στη Μονή του Κύκκου της Κύπρου
  • Η τρίτη στη Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου στην Πελοπόννησο.
Εκκλησία Online

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.