Πρωτοπρεσβ. π. Άγγελος Αγγελακόπουλος, εφημ. Ι. Ν. Αγίας Παρασκευής Νέας Καλλιπόλεως Πειραιώς

Όσοι έχουν ασχοληθεί μέχρι σήμερα με τον Αρχιμανδρίτη κυρό Σωφρόνιο Σαχάρωφ και έχουν γράψει άρθρα, κείμενα ή βιβλία σχετικά μ’αυτόν, επισημαίνουν συνήθως ότι υπήρξε βαθυστόχαστος θεολόγος του ακτίστου φωτός, μεγάλος ασκητής και σωστός Αγιορείτης.

Αναμφίβολα τα ανωτέρω ισχύουν. Όμως, δεν έχει τονιστεί εμφαντικά ούτε υπογραμμιστεί μέχρι τώρα η θέση και η στάση του Γέροντος Σωφρονίου έναντι της παναιρέσεως του διαχριστιανικού και διαθρησκειακού συγκρητιστικού Οικουμενισμού, ο οποίος απεπειράθη να προσλάβει εκκλησιαστική και συνοδική κατοχύρωση και νομιμοποίηση στην λεγομένη «Αγία και Μεγάλη Σύνοδο» του Κολυμπαρίου των Χανίων της Κρήτης τον Ιούνιο του 2016, που στην πραγματικότητα είναι μία μικρή αρθιμητικώς και μεταπατερική «Σύνοδος». Αυτό θα προσπαθήσουμε να κάνουμε, με την Χάριν του Αγίου Τριαδικού Θεού και όση ημίν δύναμις, έχοντας ως βασικές πηγές τα τρία βιβλία του Αρχιμανδρίτου Σωφρονίου Σαχάρωφ με τίτλο : «Οικοδομώντας τον Ναό του Θεού μέσα μας και στους αδελφούς μας», τόμοι Α΄, Β΄ και Γ΄, εκδ. Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου, Έσσεξ Αγγλίας, 2014. Το παρόν κείμενο μπορεί να αποτελέσει μία ακόμη απάντηση στους διοργανωτές, συμμετέχοντες, υπογράψαντες και υποστηρικτές της Κολυμπαρίου Συνάξεως και των απαραδέκτων εξ ορθοδόξου επόψεως αποφάσεών της, ιδιαιτέρως δε στο κείμενο με τίτλο «Σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπόν χριστιανικόν κόσμον»[1].

Θα πρέπει, επίσης, να διευκρινιστεί ότι οι απαντήσεις του π. Σωφρονίου στις ερωτήσεις, που του έθεταν διάφοροι, ήταν προφορικές και εκείνης της στιγμής. Αργότερα, οι αδελφοί της Μονής τις κατέγραψαν σε γραπτό λόγο. Δηλ. ο Γέρων δεν κάθισε να γράψει ένα εγχειρίδιο δογματικής με ακριβολογία. Έτσι εξηγείται και το γεγονός ότι εν τη ρύμη του λόγου του χρησιμοποιεί, καταχρηστικώς βέβαια και όχι κυριολεκτικώς, κάποιες εκφράσεις και όρους, που σήμερα ηχούν οικουμενιστικά, όπως «ένωση των Εκκλησιών», «διαίρεση του Χριστιανισμού», «η Εκκλησία διαχωρίστηκε σε τόσο μεγάλο αριθμό διαφορετικών ομολογιών», «αγγλικανική εκκλησία», «ρωμαιοκαθολικοί», «ετερόδοξη εκκλησία», κ.α.

Α) Ο π. Σωφρόνιος περί της «ενώσεως των Εκκλησιών»
« (Δημοσιογράφος) : – Αν όλοι είμαστε χριστιανοί, και οι ρωμαιοκαθολικοί και οι αγγλικανοί και οι προτεστάντες και οι ορθόδοξοι, τότε γιατί τόση διχόνοια μεταξύ μας στον χριστιανικό κόσμο;
– Γιατί μερικοί χριστιανοί είναι σταυρωμένοι και άλλους τους καταδιώκουν;
– Είναι άραγε δυνατή η ένωση των Εκκλησιών; Και με ποιόν τρόπο;
Δεν απάντησα σε κανένα ερώτημα, γιατί στο καθένα από αυτά μπορεί να δοθούν απαντήσεις σε διαφορετικό μέτρο βάθους, όπως σε έναν απέραντο ωκεανό.
Του απάντησα :
– Δεν υπάρχει λογική απάντηση στις ερωτήσεις σας…

Δεν προχώρησα πιο πέρα από αυτό. Σε σας θα πω το γιατί. Διότι, όλα στο Ευαγγέλιο υπερβαίνουν το ανθρώπινο μέτρο. Όπως έλεγε ο απόστολος Παύλος, το Ευαγγέλιο «ουκ έστι κατά άνθρωπον»[2]. Δεν είναι κατά το μέτρο του ανθρώπου. Έτσι, λοιπόν, δεν υπάρχει λογική απάντηση, γιατί όλα γίνονται δεκτά με την πίστη, όπως λέει ο Κύριος : «Πιστεύετε εις τον Θεόν και εις εμέ πιστεύετε»[3]. Αυτό δεν είναι καθόλου θέμα λογικής, αλλά πίστεως.
Το ερώτημα για τη δυνατότητα της ενώσεως των Εκκλησιών το απέφυγα, λέγοντας μόνο : «Καταλαβαίνω ότι είναι βαρύ για όλους μας».
Γιατί για μας τους Ορθοδόξους είναι αδύνατον να απορρίψουμε τη θεωρία μας για την εν Χριστώ ζωή μας και την αντίληψή μας για την αποκάλυψή Του; Διότι, όλοι δεν έχουμε την ίδια γνώση, στον ίδιο βαθμό. Στη Δύση δεν δόθηκε να συλλάβει το πλήρωμα της αποκαλύψεως σχετικά με την αρχή του προσώπου-υποστάσεως στο θείο Είναι και στο ανθρώπινο είναι, όπως το έχουμε εμείς στην Ορθοδοξία.

Οι άλλοι συνήθισαν να δέχονται τον Χριστό και την αποκάλυψη στο μέτρο, που τους δόθηκε. Αγαπούν εκείνο, που γνώρισαν. Και η τραγικότητα βρίσκεται στη διαφορά του βαθμού κατανοήσεως της αποκαλύψεως, που δόθηκε εν Χριστώ και με το Άγιο Πνεύμα, που επεδήμησε στην Εκκλησία. Η αγγλικανική εκκλησία προτείνει τον δικό της τύπο ενότητος, όπως δηλαδή παρουσιάζεται η ενότητα της αγγλικανικής εκκλησίας σε όλο τον κόσμο. Μερικοί την ονόμασαν εκκλησία-γέφυρα για την ενότητα. Οι ρωμαιοκαθολικοί σκέφτονται την ενότητα μόνο ως υποταγή όλων στον επίσκοπο Ρώμης. Στο μέτρο που το θέμα αυτό συνδέεται με το προσωπικό βίωμα του κάθε ανθρώπου, λογικά δεν μπορούμε να αποδείξουμε τίποτε. Αυτό είναι μόνο θέμα πίστεως. Και όπως λέει ο απόστολος Παύλος, «διά πίστεως περιπατούμεν, ου διά είδους»[4].

Πατήρ Ν. : Πρέπει να μεταφερθούμε σε άλλο επίπεδο. Για να πάρουμε απάντηση, χρειάζεται να καταφύγουμε στο επίπεδο της προσευχής και της αποκτήσεως του Αγίου Πνεύματος. Τότε όλα γίνονται σαφή. Και εσείς τότε δείξατε την εικόνα του Γέροντα, στο σημείο όπου είναι γραμμένο : «Δέομαί Σου, ελεήμον Κύριε, όπως πάντες οι λαοί γνωρίσωσί Σε εν Πνεύματι Αγίω»[5].
«Να προσεύχεσθε για την ειρήνη του σύμπαντος κόσμου, την ευστάθεια των αγίων Εκκλησιών του Θεού και την ένωση των πάντων. Για τι είδους ένωση; Είμαστε τόσο διαιρεμένοι, που είναι πολύτιμη ασφαλώς κάθε ορατή ένωση. Αλλά, μας χρειάζεται να σκεφτόμαστε για «την ενότητα των πάντων κατ’εικόνα της ενώσεως του Θεού μας, της Αγίας Τριάδος»[6]. «Η «ένωση» αυτή είναι ένωση αγάπης Χριστού»[7].

Β) Ὁ π. Σωφρόνιος περί τῶν ἑτεροδόξων
«Ὑπάρχει συνεπῶς μιά πλευρά τῆς ὀρθοδόξου μετανοίας ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, πού ταράζει πολλούς ἑτεροδόξους. Πέφτουμε γονατιστοί στό ἔδαφος, μέ τό πρόσωπο καί τό μέτωπό μας ἐγγίζουμε τή γῆ, καί ἔτσι ἐκφράζουμε τή δουλικότητά μας ἐνώπιόν Του, ἐνθυμούμενοι τά λόγια, πού εἶπε μπροστά στό παιδί ἐκεῖνο : «Ἐάν μή στραφῆτε καί γένησθε ὡς τά παιδία, οὐ μή εἰσέλθητε εἰς τήν Βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. Ὅστις οὗν ταπεινώσῃ ἑαυτόν ὡς τό παιδίον τοῦτο, οὗτός ἐστιν ὁ μείζων ἐν τῇ Βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν»[8]»[9].
«Ἕνα ἀπό τά τραγικότερα γεγονότα τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας εἶναι ἡ διαίρεση τοῦ Χριστιανισμοῦ σέ διάφορες ὁμολογίες. Ἡ δική μας Ἐκκλησία διδάσκει τήν ἐκπόρευση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μόνο ἀπό τόν Πατέρα, ἐνῶ στή Δύση λένε «καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ» (Filioque), καί γιά αἰῶνες μένουμε χωρισμένοι. Προσωπικά, ἀσπάζομαι τή διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας καί ἀφήνω τούς ἄλλους νά σκέφτονται ὅπως θέλουν. Ἡ σκέψη μας, ὅμως, προχωρεῖ πέρα ἀπό τά ὅρια τοῦ κοσμικοῦ εἶναι καί μιλάει γιά τό πῶς ἦταν ὁ Θεός πρίν ἀπό τή δημιουργία τοῦ κόσμου˙ ὅτι τό Πνεῦμα τό Ἅγιο ἐκπορεύεται ἀπό τόν Πατέρα, καί ὅτι ὁ Πατέρας εἶναι ἡ μόνη ἀρχή καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος»[10].
Γ) Ὁ π. Σωφρόνιος περί τοῦ «Παγκοσμίου Συμβουλίου Ἐκκλησιῶν» – αἱρέσεων

«Γνωρίζετε ὅτι στό Παγκόσμιο Συμβούλιο Ἐκκλησιῶν ὑπάρχουν δεκάδες θεολόγοι, διδάκτορες τῆς θεολογίας, καί ὅλοι σκέφτονται διαφορετικά, ὅλοι μιλοῦν διαφορετικά. Ὁ Μπερντιάγιεφ ἔλεγε ὅτι ἡ ζωή εἶναι πολύ ἐνδιαφέρουσα ἀπό τόν πλοῦτο τοῦ περιεχομένου της˙ ὅταν συναντοῦμε ἕνα ἄλλο πρόσωπο, ἀνακαλύπτουμε ἄλλες ἀπόψεις, ἄλλες προσεγγίσεις, ἄλλες ἰδέες, ἄλλες πορεῖες, καί αὐτή ἡ διαφορά τῶν προσεγγίσεων, τῶν ἰδεῶν, τῶν θεωριῶν συνιστᾶ τόν πλοῦτο τῆς ζωῆς μας. Στήν Ἁγία Τριάδα, ὅμως, δέν ἰσχύει αὐτό. Γιά τά Τρία Πρόσωπα δέν ὑπάρχει παρά μόνο μία θέληση, μία βασιλεία, μία δόξα. Στή Μονή, ἐπίσης, δέν εὐχόμαστε ὁ καθένας νά ἔχει δικές του προσωπικές σκέψεις. Αὐτό δέν εἶναι ἀπόδειξη πλούτου. Ὁ πλοῦτος συνίσταται στήν ἀληθινή γνώση τοῦ Θεοῦ Δημιουργοῦ μας. Ἄν Τόν γνωρίζουμε μέ τήν ἴδια τή ζωή μας καί μέσα στή σάρκα μας, τότε, μετά τόν θάνατο, θά εἴμαστε ἀκόμη πιό πολύ ἑνωμένοι μαζί Του. Ὁ ἅγιος Ἀρσένιος ὁ Μέγας ὑπέφερε πάνω στή γῆ, διότι ὁ καθένας εἶχε τή δική του θέληση, τίς δικές του ἰδέες. Ἔλεγε ὅτι στόν Οὐρανό τό πλῆθος τῶν σεσωσμένων ἔχει τήν ἴδια σκέψη, τήν ἴδια στάση»[11].

«Τί σημαίνει «ὀρθοδοξία»; Ἡ ὀρθοδοξία εἶναι μία ἐνδιάθετη ἀντίληψη-γνώση πῶς νά συναντήσει κανείς τόν Χριστό, τόν ἀληθινό Χριστό. Τώρα, στό Παγκόσμιο Συμβούλιο Ἐκκλησιῶν ὑπάρχουν περισσότερες ἀπό διακόσιες διαφορετικές ὁμολογίες (ὑπῆρχαν 336 ὁμολογίες τό ἔτος 1999[12]). Αὐτό εἶναι δυνατόν, διότι ὁ λόγος τοῦ Χριστοῦ εἶναι λόγος τοῦ Θεοῦ, τοῦ ἀπολύτου Εἶναι, ἀλλά ἐμεῖς δέν εἴμαστε στό ἐπίπεδο αὐτό»[13].
«Γιατί ἡ Ἐκκλησία διαχωρίστηκε σέ τόσο μεγάλο ἀριθμό διαφορετικῶν ὁμολογιῶν; Στή Γενεύη, στό Παγκόσμιο Συμβούλιο Ἐκκλησιῶν, συμμετέχουν περίπου 200 ὁμολογίες. Στό οἰκουμενικό αὐτό κίνημα ὑπάρχει μιά ἐσφαλμένη ἀντίληψη, σύμφωνα μέ τήν ὁποία κάθε ὁμολογία φέρει ἕνα μέρος τῆς ἀληθείας, ἀλλά καμιά δέν ἔχει τήν ἀληθινή γνώση τοῦ Ἀπολύτου. Ὅσοι μιλοῦν μέ τόν τρόπο αὐτό μπορεῖ νά φαίνεται πώς ἔχουν δίκαιο. Ἀλλά, τό λάθος τους εἶναι ὅτι, βλέποντας τούς ἀντιπροσώπους τῶν διαφόρων ὁμολογιῶν, παρατηροῦν τήν παρουσία τοῦ σκότους τῆς πτώσεως σέ ὅλους τούς ἀντιπροσώπους τῆς Ἐκκλησίας, καί καταλήγουν στό συμπέρασμα ὅτι κανένας δέν γνωρίζει τήν ἀλήθεια, ἀλλά ὅτι ὁ καθένας κατέχει ἕνα κομμάτι»[14].
«Σᾶς ἔχω μιλήσει ἤδη πολλές φορές, ἀλλά τό Πνεῦμα μέ ὠθεῖ νά τό ἐπαναλάβω. Πρίν ἀκόμη φύγω ἀπό σᾶς – καί τό τέλος τῆς ζωῆς μου εἶναι βέβαια ἐγγύς – θά ἤθελα νά γλιτώσετε ἀπό τήν πλάνη, ἀπό τήν ὁποία πάσχει ὁ σύγχρονος κόσμος στό ἐπίπεδο τῆς θεολογίας, ὥστε κανένας νά μή δημιουργεῖ λανθασμένες θεωρίες γιά τόν Θεό, πού νά διαιροῦν τόν χριστιανικό κόσμο. Ἀναλογισθεῖτε ὅτι στό Κέντρο τῆς Γενεύης, στό Παγκόσμιο Συμβούλιο Ἐκκλησιῶν, ὑπάρχουν περισσότεροι ἀπό διακόσιους διδάκτορες θεολογίας μέ διαφορετικές ἀντιλήψεις! Ἀπό ποῦ αὐτό; Ὁ Θεός εἶναι ἕνας.

Πῶς γίνεται, λοιπόν, νά ὑπάρχουν ὁμολογίες, πού νά μισοῦν καί νά καταδιώκουν τίς ἄλλες; Τώρα παρατηρεῖται διωγμός τῶν Ὀρθοδόξων σέ ὅλο τόν κόσμο. Καί πῶς προκαλοῦμε τό μῖσος αὐτό; Ἐμεῖς φοβόμαστε «καί μύγα νά προσβάλλουμε». Μᾶς μισοῦν, ὅμως, περισσότερο ἀπό ὅ,τι τούς ἐγκληματίες. Καί αὐτό δέν εἶναι καθόλου φαντασία, ὅπως γνωρίζουμε ἀπό τήν πεῖρα μας. Ἀλλά, «ἄς μή ταράσσεται ἡ καρδιά σας˙ πιστεύετε στόν Θεό, πιστεύετε στόν Χριστό»[15] καί συνεχίστε τή ζωή αὐτή. Αὐτός εἶπε : «Ὅπως μίσησαν ἐμένα ἄδικα[16],ἔτσι θά μισήσουν καί ἐσᾶς γιά τό ὄνομά μου»[17]. Συνεπῶς, μή χάνετε τή βασική θεωρία : τῆς ζωῆς χωρίς ἁμαρτία»[18]!
Δ) Ὁ π. Σωφρόνιος περί τῆς Οἰκουμενικῆς Κινήσεως καί τῶν διαλόγων

«Δέν λαμβάνω μέρος στήν οἰκουμενική κίνηση. Ἡ ἰδέα μου, ὅμως, ἦταν ἡ ἐξῆς : νά συγκεντρώνεσθε καί νά ἐξετάζετε πῶς εἶναι δυνατόν νά ζήσουμε χωρίς ἁμαρτία. Ἔρχονται διακόσιοι διδάκτορες θεολογίας καί ὁ καθένας λέει τίς θεωρίες του, φανερώνοντας ἔτσι τήν ἄγνοια καί τήν ἀμάθειά του. Ἄς παραθέσουμε ἕνα ἀπό τά λάθη : Μερικοί μελετοῦν ὅλες τίς θρησκεῖες καί στή θεωρητική αὐτή γνώση τῆς ἰστορίας ὅλων τῶν θρησκειῶν καί τοῦ περιεχομένου τῶν διδασκαλιῶν βλέπουν τήν παγκοσμιότητά τους. Ὁ Κύριος, ὅμως, λέει : «Εἷς ὑμῶν ἐστιν ὁ Πατήρ καί εἷς ὁ διδάσκαλος, ὁ Χριστός»[19]. Καί αὐτός ὁ Διδάσκαλος Χριστός φέρει μέσα Του ὁλόκληρη τήν κτίση. Συνεπῶς, θά ἀκολουθήσουμε τά ἴχνη τοῦ Χριστοῦ, πού φέρει στή συνείδησή Του ὅλη τήν τραγωδία καί πεθαίνει γιά τήν πίστη Του αὐτή»[20].

«Ἄν ὑπῆρχε ἀγάπη, ὅλος ὁ χριστιανικός κόσμος θά ἦταν ἕνα πράγμα, κατ’εἰκόνα τῆς ἑνότητος τῆς Ἁγίας Τριάδος. Ἄν ὁ χριστιανικός κόσμος κατατεμαχίζεται, αὐτό γίνεται, ἐπειδή οἱ χριστιανοί δέν τηροῦν τίς ἐντολές τοῦ Κυρίου. Ἀπό τότε πού ἄρχισαν οἱ παγκόσμιες κινήσεις τῶν χριστιανῶν, τόσοι διάλογοι, τόσες διανοητικές προσπάθειες ἀπό κάθε πλευρά, γιά νά πείσουν ὅτι ἡ καθεμιά κατέχει τό καλύτερο, δέν ἔφεραν κανένα ἀποτέλεσμα στόν αἰώνα μας»[21].
Ε) Ὁ π. Σωφρόνιος περί τῶν θρησκειῶν

«Ὑπάρχει αὐτό, πού λέγεται «παγκόσμια θεωρία», σύμφωνα μέ τήν ὁποία στό ἴδιο πλαίσιο τοποθετοῦνται καί ὁ Χριστός καί ὁ Βούδας καί ὁ Μωάμεθ καί ὁ Κομφούκιος κ. ἄ., ὡς μεγάλοι ἤ μικροί «διδάσκαλοι τῆς ἀνθρωπότητος». Γιά μένα, ὅμως, πολυπόθητη εἶναι μόνο ἡ συνείδηση τοῦ Χριστοῦ[22], ὁ Ὁποῖος φέρει μέσα του ὅλο αὐτό τόν κόσμο. Καί σέ αὐτό ἔγκειται ἡ χριστιανική παγκοσμιότητα τοῦ προσώπου»[23].
«Ἡ διδαχή τοῦ Γέροντα σέ κάθε κείμενό του φθάνει ὡς τά ἔσχατα ὅρια. Γιά τή μετάνοια, λοιπόν, λέει ὅτι μετανοοῦμε, δέν εἴμαστε ἄμεμπτοι, ἐφόσον δέν ἀποκτήσαμε τέτοια κατάσταση, ὥστε νά ζοῦμε ὅλη τήν ἀνθρωπότητα ὡς περιεχόμενο τῆς ἴδιας τῆς ζωῆς μας. Αὐτό εἶναι ἡ παγκοσμιότητα τοῦ Χριστοῦ. Εἶναι ἀδύνατον νά τήν ἐννοήσουμε ὡς «παγκοσμιότητα γνώσεως», ὅπως τείνουν νά φρονοῦν μερικοί πολυμαθεῖς, ὅτι δηλαδή κατορθώνεται, ὅταν ὁ ἄνθρωπος γνωρίζει καί τόν Χριστιανισμό καί τόν Βουδισμό καί τόν Ἰσλαμισμό καί τόν Κομφουκιανισμό καί τόν Μαρξισμό καί ὅλα τά ἄλλα. Ἡ παγκοσμιότητα δέν εἶναι γνώση τῶν ποικίλων ἀπόψεων τοῦ ἀνθρωπίνου εἶναι ἐπί τῆς γῆς, ἀλλά εἶναι ἡ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, πού ἀγκαλιάζει τά πάντα˙ εἶναι ἡ ἀγάπη, ἡ ὁποία μοῦ φαινόταν στήν ἀρχή ὡς κάτι τό ἀνάξιο καί ψυχολογικό, ἀλλά ὕστερα ἀποκαλύφθηκε στή συνείδησή μου ὡς δύναμη ὀντολογική, πού ἑνοποιεῖ. Ὁ Πατέρας ἀγαπᾶ τόν Υἱό καί βεβαίως ἀγαπᾶ καί τό Ἅγιο Πνεῦμα. Καί ὁ Υἱός ἀγαπᾶ τόν Πατέρα καί τό Ἅγιο Πνεῦμα, πού ἐκπορεύεται ἀπό τόν Πατέρα. Καί τό Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι στραμμένο πρός τόν Πατέρα. Ἔτσι, ἡ ἀγάπη αὐτή εἶναι αἰώνια ἑνότητα τῆς Ἁγίας Τριάδος καί στήν κοινωνία αὐτή τῶν ὑποστάσεων περικλείεται τό ἀπόλυτο Εἶναι τοῦ Θεοῦ»[24].  

ΣΤ) Ο π. Σωφρόνιος περί μοναδικότητος και αποκλειστικότητος του Χριστιανισμού
«Οφείλουμε δηλαδή εμείς οι ίδιοι να φέρουμε βαθιά μέσα μας τη συνείδηση, που βλέπουμε στον Ίδιο τον Χριστό, και να ζούμε τον κόσμο ως έναν Αδάμ και να προσευχόμαστε για όλο τον Αδάμ. Αυτός είναι ο γνήσιος ορθόδοξος Χριστιανισμός! Και σας ικετεύω : Μην «παραδώσετε» σε κανέναν τον αληθινό Χριστό, τον Δημιουργό όλου του κόσμου και Σωτήρα Θεό! Αν μειώσετε τον Χριστό στο επίπεδο της εθνικότητος, τότε να γνωρίζετε ότι βρίσκεστε στο σκοτάδι. Είναι δυνατόν να βλέπουμε την πραγματικότητα της ζωής, που μας διαιρεί, αλλά οι διαιρέσεις αυτές μπορούν να υπερνικηθούν με ανθρώπινη προσπάθεια˙ τη συνείδηση, όμως, του Χριστού Θεού την παρέχει μόνο το Πνεύμα το Άγιο»[25].

«Ο Κύριος είπε : «Ος εάν θέλη εν υμίν είναι πρώτος, έσται πάντων δούλος»[26]. Τέτοιος είναι ο χαρακτήρας της διακονίας μας και με την έννοια αυτή ο Χριστιανισμός ξεχωρίζει από κάθε άλλη θρησκεία. Όσο περισσότερο ταπεινωθούμε, τόσο εγγύτερα θα βρεθούμε προς Αυτόν, ο Οποίος «εταπείνωσεν Εαυτόν … μέχρι θανάτου, θανάτου δε σταυρού»[27]»[28].
«Ο Χριστιανισμός μας ποτέ δεν πρέπει να αναμιγνύεται με καμμία άλλη διδασκαλία, που υπάρχει στον κόσμο : για μας υπάρχει μόνο το Ευαγγέλιο»[29].
«Εμείς οι χριστιανοί Τον ομολογούμε (τον Χριστό) ως τον «Μονογενή» Υιό του Πατρός, όπως Αυτός ο Ίδιος λέει[30]. Δεν τον συγκρίνουμε με κανέναν από τους διδασκάλους εκείνους της ανθρωπότητος, όπως είναι ο Βούδας, ο Μωάμεθ ή ακόμη και αυτός ο Μωϋσής. Ο Χριστός δεν ήταν υιός ανθρώπου κατά τη γέννησή Του, αλλά έγινε «Υιός Ανθρώπου»[31] κατά τη συγκατάβαση και την ενσάρκωσή Του, παραμένοντας κατ’ουσίαν Δημιουργός όλων των υπαρκτών. Στο Σύμβολο της Πίστεως λέγεται : «δι’Ου τα πάντα εγένετο». Και στον πρόλογο του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου γράφτηκε : «Πάντα δι’Αυτού εγένετο, και χωρίς Αυτού εγένετο ουδέ εν, ο γέγονεν»[32]»[33].

Από την παράθεση αυτή των κειμένων του μακαριστού Γέροντος Σωφρονίου Σαχάρωφ βγαίνουν δύο συμπεράσματα. Το πρώτο συμπέρασμα είναι ότι ο π. Σωφρόνιος διαφωνούσε με την παναίρεση του Οικουμενισμού και τις αιρετικές θεολογικές και εκκλησιολογικές προϋποθέσεις της Οικουμενικής Κινήσεως και των διαλόγων των τελευταίων εκατόν είκοσι ετών. Το δεύτερο συμπέρασμα είναι ότι ο π. Σωφρόνιος επιθυμούσε να γνωρίσουν όλοι οι λαοί της γης εν Αγίω Πνεύματι τον Θεάνθρωπο Χριστό της Ορθοδόξου Εκκλησίας, όπως έλεγε ο όσιος Σιλουανός ο Αθωνίτης. Θα μπορούσαμε, τέλος, να πούμε ότι ο π. Σωφρόνιος ήταν υπέρ ενός ορθοδόξου «οικουμενισμού».

Γιώργος Λακαφώσης

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.