Εννέα χρόνια συμπληρώθηκαν χθες, Πέμπτη 1η Ιουνίου 2023, από τα εγκαίνια του Ιερού Καθεδρικού Ναού της Αναστάσεως του Κυρίου στα Τίρανα, ένα έργο ζωής για την Εκκλησία της Αλβανίας η οποία από το 1945 υπέστη διωγμούς από το αθεϊστικό καθεστώς Χότζα το οποίο κατέστρεψε τη συντριπτική πλειοψηφία των Ορθοδόξων ναών.
Ήταν Κυριακή 1η Ιουνίου 2014, όταν με αφορμή τα εγκαίνια του Καθεδρικού Ναού συγκεντρώθηκαν στα Τίρανα οι Προκαθήμενοι και οι αντιπρόσωποι των Ορθοδόξων Εκκλησιών, μετατρέποντας για μια ημέρα την Αλβανία, όπως ποτέ άλλοτε στην ιστορία της, σε κέντρο του Ορθοδόξου κόσμου. Ήταν ένα γεγονός-επιστέγασμα των μακροχρόνιων προσπαθειών και του σημαντικού έργου του Αρχιεπισκόπου κ.κ. Αναστασίου, ο οποίος ανέστησε την Εκκλησία από τις στάχτες αθεϊστικών ερειπίων και την κατέστησε ίση προς όλες τις Ορθόδοξες Εκκλησίες του κόσμου. Πρόκειται για την καθιέρωση της πραγματικής αυτοκεφαλίας που επετεύχθη αυτά τα χρόνια, κατόπιν μιας δύσκολης πορείας κατά τον 20ο αιώνα.
Το πρωί της Πέμπτης 1ης Ιουνίου 2023, ανήμερα της 9ης επετείου, σε ανάμνηση των εγκαινίων τελέστηκε Αρχιερατικό Συλλείτουργο προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Απολλωνίας και Φίερι κ. Νικολάου. Με τον Σεβασμιώτατο συλλειτούργησαν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αμαντίας κ. Ναθαναήλ και ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Βύλιδος κ. Άστιος, οι οποίοι πλαισιώθηκαν από κληρικούς της Αρχιεπισκοπής Τιράνων.
Παρέστησαν συμπροσευχόμενοι ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κ.κ. Αναστάσιος και ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος κ. Γεώργιος.
Κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Βύλιδος κ. Άστιος ανέγνωσε την ομιλία του Αρχιεπισκόπου κ.κ. Αναστασίου κατά τα εγκαίνια του Καθεδρικού Ναού την 1η Ιουνίου 2014.
Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Απολλωνίας και Φίερι κ. Νικόλαος ευχήθηκε στο εκκλησίασμα με την ευκαιρία της επετείου.
Τα Εγκαίνια
Ήταν Κυριακή 1 Ιουνίου 2014 όταν τελέστηκαν τα εγκαίνια του Καθεδρικού Ναού της Αναστάσεως του Κυρίου, από τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, με τη συμμετοχή των Πατριαρχών Ιεροσολύμων κ.κ. Θεοφίλου, Σερβίας Ειρηναίου (μακαριστός πλέον), Ρουμανίας κ.κ. Δανιήλ και των Αρχιεπισκόπων Κύπρου κ.κ. Χρυσοστόμου (μακαριστός πλέον), Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου, Βαρσοβίας κ.κ. Σάββα και Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κ.κ. Αναστασίου.
Είχαν συλλειτουργήσει Μητροπολίτες, εκπρόσωποι των Πατριαρχείων Αλεξανδρείας, Αντιοχείας, Μόσχας, Βουλγαρίας και Γεωργίας.
Το σύμβολο της Ορθοδοξίας στην Αλβανία
Ο ναός που κατασκευάστηκε επί των ημερών του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας κ.κ. Αναστασίου, έχει επιρροές από την Αγία Σοφία της Κωνσταντινουπόλεως και αποτελεί ένα ζωντανό σύμβολο της αναγέννησης της Ορθοδοξίας στην χώρα. «Το σημερινό, λοιπόν, γεγονός δεν αποτελεί μόνο μεγάλη τιμή για την Εκκλησία της Αλβανίας, αλλά συγχρόνως και μια ευρύτερη μαρτυρία της “από περάτων έως περάτων” της Οικουμένης Ορθοδοξίας. Η παρούσα ημέρα επισφραγίζει μια ιστορική περίοδο Πάθους, Ταφής και Αναστάσεως της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Αλβανίας. Δεν πρόκειται να αναφερθώ τώρα στις συνθήκες, τα αδιέξοδα, τις παρανοήσεις, τις συκοφαντίες, τις αντικειμενικές δυσκολίες, τις σκληρές δοκιμασίες ή στα επιτεύγματα κατά τη μακρά 23χρονη περίοδο. Είναι πλέον αναμφισβήτητο ότι, σε μια εποχή αβεβαιότητος και αναταραχών, η Ορθόδοξος Αυτοκέφαλος Εκκλησία της Αλβανίας, με την παρουσία της και τις πολύπλευρες κοινωνικές πρωτοβουλίες της, τόνωσε την πίστη, την αγάπη και την ελπίδα του Ορθοδόξου λαού και, γενικώτερα, της αλβανικής κοινωνίας. Με τη δράση της, συνέβαλε ουσιαστικά, σε μια κρίσιμη ιστορική περίοδο, στην ευρύτερη ανοικοδόμηση, στην πνευματική και κοινωνική ανάπτυξη της Αλβανίας …», είχε επισημάνει στην ομιλία του τότε ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας. Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε δοθεί από τον Αρχιεπίσκοπο κ. Αναστάσιο στους συμβολισμούς που εμπεριέχονται στο κτίριο του Καθεδρικού ναού για τον οποίο είχε ευχηθεί να καταστεί «σύμβολο μιας Ορθοδοξίας ανοικτής στην οικουμένη, στον σύγχρονο κόσμο».
Στη συνέχεια μίλησε και ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ, Βαρθολομαίος, ο οποίος ανέφερε: “Συνεκάλεσεν ημάς σήμερον ενταύθα μέγα και ιστορικόν γεγονός. Η τελετή των εγκαινίων του Ιερού Ναού της Αναστάσεως, η οποία επιβεβαιώνει και την ανάστασιν της Ορθοδόξου Αυτοκεφάλου εν Αλβανία Εκκλησίας. Οι πιστοί ορθόδοξοι χριστιανοί διακρινόμεθα διά του γεγονότος ότι πιστεύομεν εις την ανάστασιν των νεκρών, με πρώτον Αναστάντα τον Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν. Ο Ιησούς Χριστός ανέστη ιδία δυνάμει και συνανιστά μετ’ Αυτού όλους τους πιστούς, προσκαλεί δε όλους τους ανθρώπους όπως συμμετάσχουν εις την ανάστασιν. Διά τους μη πιστεύοντας εις τον Ιησούν Χριστόν, η ανάστασις φαίνεται μύθος. Αλλ’ ημείς έχομεν την εμπειρίαν της αναστάσεως διά της πείρας των Αγίων, η οποία είναι και η ιδική μας βιωματική πραγματικότης και εμπειρία. Υπό άλλην έννοιαν και το γεγονός ότι ενεκαινιάσαμεν σήμερον τον λαμπρόν τούτον Ιερόν Ναόν της Αναστάσεως αποτελεί απόδειξιν του ότι η ανάστασις είναι πραγματικότης, διότι η Ορθόδοξος Εκκλησία της Αλβανίας, η άλλοτε σχεδόν νεκρά μετά τους αθειστικούς διωγμούς, ήδη ευρίσκεται ζώσα και πλήρης ζωής και δημιουργικότητος“.
