Το ζήτημα της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης βρίσκεται ψηλά στην επικαιρότητα ενώ στο Σεπτό Κέντρο της Ορθοδοξίας στο Φανάρι επικρατεί αισιοδοξία μετά και το “πράσινο” φως που άναψε ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έτσι ώστε να ξεκινήσουν οι επίσημες συνομιλίες μεταξύ των αρμόδιων επιτροπών που έχουν αναλάβει τη διευθέτηση ενός πάγιου αιτήματος του Οικουμενικού Πατριαρχείου καθώς η Σχολή παραμένει κλειστή από το 1971.
Αφετηρία για την εξέλιξη αποτέλεσε η πρόσφατη επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου στην Άγκυρα και η συνάντησή του με τον Πρόεδρο Ερντογάν όπου συζήτησαν σε καλό κλίμα για το θέμα της επαναλειτουργίας της Χάλκης. Ο τουρκικός Τύπος έσπευσε να ερμηνεύσει τη στάση του Τούρκου Προέδρου ως μια κίνηση καλής θέλησης προς τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ ο οποίος σε λίγες ημέρες θα επισκεφθεί τη γειτονική χώρα στο πλαίσιο της συνάντησης κορυφής του ΝΑΤΟ (7-8 Ιουλίου). Ωστόσο, το θέμα της Χάλκης, πέρα από ερμηνείες και αναλύσεις, αποτελεί ένα σοβαρό ζήτημα άσκησης της θρησκευτικής ελευθερίας για το οποίο πολλές φορές η Τουρκία έχει βρεθεί αρνητικά στο προσκήνιο.
Πρόσφατα ο Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος κ. Εμμανουήλ, ο οποίος συνόδευσε τον Οικουμενικό Πατριάρχη κατά την πρόσφατη συνάντησή του με τον Ερντογάν στην Άγκυρα, δήλωσε ότι το ζήτημα εισήλθε σε «νέα φάση» αφότου ο Πρόεδρος Ερντογάν έδωσε εντολή στην αρχή της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της Τουρκίας, να συνεχίσει τις συζητήσεις με την επιτροπή του Πατριαρχείου. Παρόλο που δεν υπάρχει ακόμη χρονοδιάγραμμα για την επαναλειτουργία της Σχολής, ο Μητροπολίτης Εμμανουήλ δήλωσε: “Για το Πατριαρχείο, μετά από δεκαετίες αδράνειας, το νερό έχει μπει στην αυλάκι”, σηματοδοτώντας ότι έχουν ξεκινήσει οι θεσμικές συνομιλίες.
Από τη συνάντηση του Οικουμενικού Πατριάρχη με τον Πρόεδρο Ερντογάν στην Άγκυρα στις 16 Ιουνίου 2026
Παρέμβαση στο Συμβούλιο της Ευρώπης
Την αταλάντευτη προσήλωσή του στην προστασία των δικαιωμάτων της ελληνικής ομογένειας της Κωνσταντινούπολης και στη στήριξη του Οικουμενικού Πατριαρχείου επιβεβαίωσε ο Βουλευτής Φθιώτιδας και μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης, Γιάννης Οικονόμου, με γραπτή ερώτησή του προς τον Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης, Alain Berset.
Ο κ. Οικονόμου αναφέρθηκε στην πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η οποία αφορά το δικαίωμα κληρικών του Οικουμενικού Πατριαρχείου να συμμετέχουν στα διοικητικά συμβούλια των ιδρυμάτων της ελληνικής κοινότητας της Κωνσταντινούπολης. Μια απόφαση που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική τόσο για την προστασία των μειονοτικών δικαιωμάτων όσο και για την κατοχύρωση της θρησκευτικής ελευθερίας.
Παράλληλα, ο Βουλευτής Φθιώτιδας επεσήμανε ότι η πρόσφατη δήλωση του Προέδρου της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, για την επανεκκίνηση των συζητήσεων σχετικά με την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης αποτελεί ένα θετικό μήνυμα, το οποίο μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης και του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Στην παρέμβασή του, ο Γιάννης Οικονόμου ζήτησε να πληροφορηθεί με ποιον τρόπο το Συμβούλιο της Ευρώπης προτίθεται να παρακολουθήσει και να υποστηρίξει την εφαρμογή της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, καθώς και εάν θεωρεί ότι η συγκεκριμένη διαδικασία μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για περαιτέρω ενίσχυση του κράτους δικαίου στην Τουρκία.
Η πλήρης εφαρμογή των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η κατοχύρωση των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας και η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης αποτελούν κρίσιμα βήματα για την ενίσχυση της θρησκευτικής ελευθερίας, του κράτους δικαίου και των δημοκρατικών θεσμών στην ευρύτερη περιοχή.
