Τριάντα τέσσερα χρόνια μετά τα γεγονότα στις περιοχές του Μέσου Ποντρίνιε και του Μπίρατς, η πόλη Μπρατούνατς φιλοξένησε και φέτος χιλιάδες πιστούς στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στις 4 Ιουλίου 2026, προκειμένου να συμμετάσχουν στην τελετή μνήμης για τα θύματα.
Το μαρτύριο των Σέρβων στο Ποδρίνιε και την περιοχή του Μπίρατς αποτελεί ένα από τα πιο οδυνηρά κεφάλαια του πολέμου στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, οπου δολοφονήθηκαν 3.267 Σέρβοι, ανάμεσά τους άμαχοι, γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένοι.
Της Θείας Λειτουργίας προέστη ο Πατριάρχης Σερβίας κ. Πορφύριος, ο οποίος έχει επανειλημμένως τονίσει πόσο σημαντικό είναι να διαφυλαχθεί η μνήμη όλων όσοι υπέφεραν και να μάθουν οι νεότερες γενιές για αυτό το αιματηρό κεφάλαιο.
Συλλειτούργησαν ο Μητροπολίτης Νταμπάρ-Βοσνίας κ. Χρυσόστομος, ο Μητροπολίτης Βουδίμλιε και Νίκσιτς κ. Μεθόδιος, ο Μητροπολίτης Ζαχουμίου-Ερζεγοβίνης και Παραθαλασσίας κ. Δημήτριος, ο Επίσκοπος Σάμπατς κ. Ιερόθεος, καθώς και κληρικοί και μοναχοί από διάφορες επαρχίες της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Πατριάρχης Πορφύριος: Ο κόσμος δεν θα μας αποδεχθεί επειδή δεν θα απαρνηθούμε τον Χριστό
Στο κήρυγμά του, ο Πατριάρχης Πορφύριος υπογράμμισε ότι η ταυτότητα του σερβικού λαού είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την Ορθόδοξη πίστη και την παρακαταθήκη του Αγίου Σάββα.
«Είμαστε Ορθόδοξοι Σέρβοι. Γνωρίζουμε την πατρίδα μας, γνωρίζουμε τον τόπο της γέννησής μας και γνωρίζουμε ποιος μας γέννησε εν Χριστώ. Αυτός είναι ο Άγιος Σάββας, ο πρώτος Αρχιεπίσκοπος των Σέρβων», ανέφερε.
Εξήγησε ότι ο Άγιος Σάββας επέλεξε τον δύσκολο δρόμο της πίστης στην Ορθοδοξία, αντί να επιδιώξει την εξασφάλιση δύναμης και προνομίων από τις κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις της εποχής του.
«Ο Άγιος Σάββας επέλεξε να στραφεί προς τον ανίσχυρο και εξόριστο Ορθόδοξο αυτοκράτορα, επειδή γνώριζε ότι εκεί διαφυλασσόταν η αληθινή πίστη, δηλαδή η πίστη στον Χριστό», είπε.
Ο Πατριάρχης χαρακτήρισε την Ορθοδοξία ως την «ταυτότητα» του σερβικού λαού, η οποία διαμόρφωσε την ιστορική του πορεία και διατήρησε το πνευματικό του πυρήνα παρά τους πολέμους, τις κατοχές και τις απώλειες εδαφών.
«Χάσαμε γη, σπίτια και περιουσίες, αλλά ποτέ δεν χάσαμε τον εαυτό μας», τόνισε. «Παραμείναμε αυτό που είμαστε».
Αναφερόμενος στο ευαγγελικό ανάγνωσμα της ημέρας, ο Πατριάρχης Πορφύριος σημείωσε ότι οι χριστιανοί δεν πρέπει να αναμένουν καθολική αποδοχή.
«Ο κόσμος δεν θα μας αποδεχθεί επειδή δεν θα απαρνηθούμε τον Χριστό. Θα παραμείνουμε Ορθόδοξοι χριστιανοί που ζουν σύμφωνα με τις αξίες του Ευαγγελίου».
Παράλληλα, προειδοποίησε για τον κίνδυνο εγκατάλειψης της πίστης, της ταυτότητας και της πνευματικής κληρονομιάς χάριν πρόσκαιρων συμφερόντων και αποδοχής.
«Επειδή αρνούμαστε να απαρνηθούμε ό,τι είναι ιερό για εμάς, ο κόσμος συχνά μας απορρίπτει και ακόμη μας διώκει», είπε.
Τόνισε επίσης ότι οι χριστιανοί δεν καλούνται να μισούν ή να περιφρονούν, αλλά να συμβάλλουν στη νίκη μέσω της αλήθειας, της δικαιοσύνης, της αγάπης και της ειρήνης.
«Δεν θα νικήσουμε περιφρονώντας ή μισώντας τους άλλους. Θα νικήσουμε με την αλήθεια, τη δικαιοσύνη και την αγάπη», υπογράμμισε.
Ολοκληρώνοντας, περιέγραψε την πορεία του Αγίου Σάββα: «Είναι ένας στενός και αγκαθωτός δρόμος. Προϋποθέτει θυσία, απομάκρυνση από τον εγωισμό και την άνεση, καθώς και ετοιμότητα να διαφυλάξουμε αυτό που είμαστε πάντοτε, παντού και με κάθε κόστος».
Επιμνημόσυνη δέηση για τα θύματα
Μετά τη Θεία Λειτουργία, οι πιστοί συμμετείχαν σε λιτανευτική πομπή προς το κοιμητήριο του Μπρατούνατς, όπου αναπέμφθηκαν προσευχές υπέρ αναπαύσεως των θυμάτων.
Στον κεντρικό μνημειακό σταυρό, ο Πατριάρχης Πορφύριος τέλεσε επιμνημόσυνη δέηση παρουσία χιλιάδων πιστών από διάφορες σερβικές περιοχές. Μεταξύ των παρευρισκομένων ήταν αξιωματούχοι της Σέρβικης Δημοκρατίας στη Βοσνία και της Σερβίας, εκπρόσωποι διπλωματικών αποστολών, οικογένειες θυμάτων, αγνοουμένων και αιχμαλώτων της σύγκρουσης, καθώς και οργανώσεις βετεράνων και θυμάτων πολέμου.
Οι εκδηλώσεις ολοκληρώθηκαν με το μνημονικό πρόγραμμα υπό τον τίτλο «Στο Μπρατούνατς δεν σε καλούν· στο Μπρατούνατς πηγαίνεις», κατά τη διάρκεια του οποίου συγγενείς των θυμάτων και εκπρόσωποι της Σέρβικης Δημοκρατίας στη Βοσνία και της Δημοκρατίας της Σερβίας απηύθυναν χαιρετισμούς.
