Στην καρδιά της Λέσβου, στον λόφο Καρυές της Θερμής, αναπαύονται τα ιερά λείψανα των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης – τριών αγίων μορφών που αποκαλύφθηκαν θαυματουργικά στον σύγχρονο κόσμο, μεταφέροντας ζωντανή μαρτυρία πίστης και θυσίας.
Η μνήμη τους τιμάται την Τρίτη της Διακαινησίμου, με ιδιαίτερη λαμπρότητα στο νησί, αλλά και σε όλο τον ορθόδοξο κόσμο.
Ο Άγιος Ραφαήλ υπήρξε λόγιος ιερομόναχος και ηγούμενος, ο οποίος, μαζί με τον υποτακτικό του διάκονο Νικόλαο και τη μικρή Ειρήνη, μαρτύρησαν στα χέρια των Οθωμανών το 1463 μ.Χ., λίγα χρόνια μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης. Τα μαρτύριά τους υπήρξαν εξαιρετικά σκληρά, μα έγιναν σπόρος αγιότητας, που απέδωσε καρπούς πολλούς αιώνες αργότερα.
Οι πρώτες εμφανίσεις των Αγίων καταγράφηκαν το 1959, όταν κάτοικοι της περιοχής άρχισαν να βλέπουν σε όνειρα και οράματα τον Άγιο Ραφαήλ, ο οποίος τους υπεδείκνυε τον τόπο όπου είχαν θαφτεί. Ύστερα από σχετικές ανασκαφές, βρέθηκαν τα ιερά λείψανά τους: του Αγίου Ραφαήλ, του Αγίου Νικολάου, της Αγίας Ειρήνης, αλλά και άλλων που μαρτύρησαν μαζί τους – όπως του πατέρα και της μητέρας της Ειρήνης, του δασκάλου Θεοδώρου και του γιατρού Αλέξανδρου.
Σήμερα, τα ιερά λείψανα των Αγίων φυλάσσονται με μεγάλη ευλάβεια στη Μονή Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης στη Θερμή Λέσβου, η οποία αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προσκυνήματα της Ελλάδας. Χιλιάδες πιστοί προσέρχονται κάθε χρόνο για να προσκυνήσουν, να ζητήσουν παρηγοριά, θεραπεία και ενίσχυση. Πολλά είναι τα θαύματα που καταγράφονται μέχρι και σήμερα, ως απόδειξη της ζώσας παρουσίας των Αγίων και της χάριτος του Θεού που ενεργεί μέσα από αυτούς.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α´. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
(Τοῦ Ἁγίου Ῥαφαήλ)
Τῆς Ἰθάκης τὸν γόνον καὶ τῆς Λέσβου τὸ καύχημα, Ὀσιομαρτύρων τὴν δόξαν, Ῥαφαὴλ εὐφημήσωμεν, ἀρτίως γὰρ ἡμῖν φανερωθείς, ἰάματα πηγάζει τοῖς πιστοῖς, καὶ κατ’ ὄναρ καὶ καθ’ ὕπαρ ὑπερφυῶς ὀπτάνεται τοῖς κράζουσι· Δόξα τῷ δεδωκότι σοι ἰσχύν, δόξα τῷ σὲ θαυμαστώσαντι, δόξα τῷ ἐκπληροῦντι διὰ σοῦ, ἡμῶν τὰ αἰτήματα.
Έτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’.
Τὴ τῶν Μαρτύρων θαυμαστὴ προστασία, τῶν ἐν Θερμῇ ἠμὶν ἀρτίως φανέντων, ἀπὸ ψυχῆς προσπέσωμεν κραυγάζοντες· Ραφαὴλ μακάριε, καὶ Νικόλαε θεῖε, καὶ Εἰρήνη πάνσεμνε, πάσης ρύσασθε βλάβης, καὶ ἀναγκῶν καὶ πάσης ἀπειλῇς, τοὺς τὴ πρεσβεία ὑμῶν καταφεύγοντας.
