ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΙΩΝ: ΗΚυριακή των Βαΐων αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς του εκκλησιαστικού ημερολογίου, καθώς σηματοδοτεί το τέλος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και την επίσημη είσοδο στη Μεγάλη Εβδομάδα. Είναι η ημέρα που η Εκκλησία εορτάζει τη θριαμβευτική είσοδο του Ιησού Χριστού στα Ιεροσόλυμα, όπου ο λαός τον υποδέχθηκε «μετά βαΐων και κλάδων», στρώνοντας στον δρόμο Του φοίνικες και ρούχα.
Στην Ελλάδα, η ημέρα αυτή είναι συνδεδεμένη με την ελπίδα και την προετοιμασία για το Θείο Πάθος, ενώ η λαϊκή παράδοση έχει δημιουργήσει πανέμορφα έθιμα που επιβιώνουν μέχρι σήμερα.
Τι γιορτάζουμε την Κυριακή των Βαΐων
Σύμφωνα με τις Ευαγγελικές περικοπές, ο Χριστός εισήλθε στην πόλη πάνω σε ένα «πώλο όνου», συμβολίζοντας την ταπεινότητα και την ειρήνη. Ο κόσμος, έχοντας ακούσει για την ανάσταση του Λαζάρου, τον υποδέχθηκε ως Νικητή του θανάτου και Λυτρωτή. Στους ναούς μας, η ημέρα αυτή εορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα, ενώ η νηστεία «χαλαρώνει» κατ’ εξαίρεση, επιτρέποντας την κατανάλωση ψαριού.
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΙΩΝ – Παραδοσιακά Έθιμα στην Ελλάδα
Τα «Βάγια» στην Εκκλησία: Το πιο χαρακτηριστικό έθιμο είναι η διανομή των βαΐων. Μετά τη Λειτουργία, ο ιερέας μοιράζει στους πιστούς σταυρούς φτιαγμένους από φύλλα φοίνικα ή κλαδιά ελιάς, δάφνης και ιτιάς. Οι πιστοί τα τοποθετούν στο εικονοστάσι του σπιτιού τους για ευλογία και προστασία όλο τον χρόνο.
Το τραπέζι με το ψάρι: Παρά το γεγονός ότι διανύουμε περίοδο αυστηρής νηστείας, η Κυριακή των Βαΐων είναι «Δεσποτική εορτή». Η παράδοση επιβάλλει το ψάρι στο οικογενειακό τραπέζι, με το λαϊκό δίστιχο να υπενθυμίζει: «Βάγια, Βάγια των Βαγιών, τρώνε ψάρι και κολιό, και την άλλη Κυριακή, τρώνε το ψητό αρνί».
Οι «Λαζαρίνες» και τα κάλαντα: Σε πολλές περιοχές της επαρχίας, ειδικά στη Βόρεια Ελλάδα, την παραμονή (Σάββατο του Λαζάρου) και ανήμερα την Κυριακή, νεαρά κορίτσια, οι «Λαζαρίνες», γυρίζουν τα σπίτια τραγουδώντας ειδικά κάλαντα και κρατώντας καλάθια στολισμένα με λουλούδια.
Τα «Βαϊοφόρα» παιδιά: Στην Κέρκυρα και σε άλλα νησιά του Ιονίου, η ημέρα γιορτάζεται με μεγαλοπρεπείς λιτανείες. Στην Κέρκυρα συγκεκριμένα, γίνεται η μεγαλύτερη λιτανεία του Αγίου Σπυρίδωνα, σε ανάμνηση της απαλλαγής του νησιού από την πανώλη το 1629.
Ο στολισμός των ναών: Σε πολλά χωριά, οι γυναίκες συγκεντρώνονται από το προηγούμενο βράδυ στην εκκλησία για να πλέξουν τους σταυρούς από τα βάγια, δημιουργώντας περίτεχνα σχέδια που θυμίζουν μικρά έργα τέχνης.
