Κορωνείας Παντελεήμων: «Θείας κοινωνοί φύσεως»!

Τον πλαισίωσαν ο εκλεκτός προϊστάμενος του Ναού Αρχιμ. Μάξιμος Ματθαίου και ο ευλαβής συνεφημέριός του π. Ηλίας Κατσαρής.

Το κήρυγμά του το άρχισε ο Σεβασμιώτατος με ένα ερώτημα.

Γιατί η Εκκλησία μας τιμά σήμερα τον Αγ. Γρηγόριο, Αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης, τον Παλαμά;

Υπήρξε ένας από τους στύλους της Ορθοδοξίας τον 14ο αιώνα, μετά τους Πατέρες του 3ου αιώνος στους οποίους άλλωστε στηρίζεται.

Στην Επιστολή Πέτρου αναφέρεται ότι οι πιστοί είναι καλεσμένοι να γίνουν «θείας κοινωνοί φύσεως» (Β Πέτρου α, 4).

Τι σημαίνει όμως αυτό; Μπορεί ο πεπερασμένος άνθρωπος να ταυτισθεί με τον άπειρο Θεό;

1. Ο Αγ. Γρηγόριος ο Παλαμάς έδωσε την εξήγηση. Ο ήλιος λάμπει. Μπορούμε να ταυτιστούμε με τον ήλιο; Όχι βέβαια.

Θα μας κατακαύσει άλλωστε. Όμως μας στέλνει τις ακτίνες του, που μας φωτίζουν, μας θερμαίνουν, μας ζωογονούν.

Έτσι και ο Θεός. Βέβαια δεν μπορούμε να ταυτιστούμε με Αυτόν,όμως μας στέλνει τις ακτίνες Του. Μας στέλνει την Χάρη Του.

Αυτήν ο Αγ. Γρηγόριος ο Παλαμάς ονόμασε «άκτιστες ενέργειες του Θεού». «Άκτιστος» ο Θεός»,»άκτιστες»και οι ενέργειές Του.

Αυτές μας αγιάζουν και μας κάνουν θεούς κατά χάριν. Μας «θεώνουν». Μας κάνουν «τέκνα Θεού κατ´υιοθεσίαν».

2. Ένα υιοθετημένο παιδί δεν έχει το DNA αυτών, που το υιοθέτησαν, απολαμβάνει όμως όλη την αγάπη τους.

Έτσι και εμείς, αν και δεν ταυτιζόμαστε με τον Θεό,απολαμβάνουμε την αγάπη Του και πετυχαίνουμε αυτό που ο Γρηγόριος Παλαμάς ονομάζει «θέωσιν κατά χάριν».

Η διδασκαλία αυτή δεν είναι μιά απλή θεωρητική θεολογία, αλλά έχει άμεσες συνέπειες στην ζωή μας:

α. Μας οδηγεί στην επίγνωση των ορίων μας. Στην αυτογνωσία. Τονίζοντας ότι δεν μπορούμε να ενωθούμε, να ταυτιστούμε με τον Θεό. Ούτε καν να γνωρίσουμε την ουσία του Θεού.

Είμαστε πολύ μικροί και ανεπαρκείς για κάτι τέτοιο. Μπορεί σε ένα κογχύλι να χωρέσει ο ωκαιανός;

Έτσι ελευθερωνόμαστε από την αλαζονεία μας. Πόσο ολέθριες είναι οι συνέπειες της αλαζονείας στην ατομική, οικογενειακή, κοινωνική ζωή, αλλά και γενικά στην αντιμετώπιση της ζωής και του κόσμου, το ξέρουμε όλοι.

Η αλαζονεία στρέφει τον άνθρωπο και κατά του Θεού. Ο ποιητής ( Γ. Βερίτης ) το περιγράφει αυτό καθώς ο αλαζών άνθρωπος λέει προς τον Θεό:

«Δεν θα σε πούμε πιά πατέρα

δεν θα σε πούμε πλάστη πιά.

Ποθούμε λευτεριάς αέρα

κοντά σε σένα ειν´η σκλαβιά»!

Το αποτέλεσμα: Σκλαβιά,υποδούλωση στα πάθη.

Η διδασκαλία, λοιπόν, του Γρηγορίου του Παλαμά μας επαναφέρει στα μέτρα μας και μας προσγειώνει στην περατότητα των δυνατοτήτων μας.

β. Όμως παρά ταύτα μας τονίζει ο Άγιός μας μπορούμε να κοινωνήσουμε με τον Θεό με τις άκτιστες ενέργειές Του.

Αυτό έχει αντίκτυπο στην χριστιανική μας ζωή. Δηλ. η ορθόδοξη χριστιανική διδασκαλία δεν είναι απλή ηθικολογία.

Όλες οι θρησκείες,άλλωστε,έχουν κάποιο ηθικό κώδικα. Αλλά Ορθοδοξία σημαίνει θέωση, «εκ Χάριτος θέωσιν» (Μάξιμος Ομολογητής). Αυτό δεν γίνεται,βεβαίως, με μαγικό τρόπο,αλλά και με την δική μας συνέργεια και δεκτικότητα.

γ. Αυτήν την Χάρη την δωρίζει το Άγιο Πνεύμα. Αλλά τότε έχουμε και τον Υιό, που μας παρέχει κάθε δωρεά και τον Πατέρα από τον οποίο προέρχεται «παν δώρημα τέλειον».

Έτσι με τις άκτιστες ενέργειες του Θεού ολόκληρη η Αγ. Τριάδα κατοικεί μέσα μας κατά το «και μονήν παρ´αυτώ ποιήσομεν» (Ιωάν. ιδ, 23),που υπόσχεται ο Χριστός σε όσους ανοίξουν σε Αυτόν την πόρτα της καρδιάς τους.

Τότε η ζωή μας «ενχριστώνεται». Διότι ο Χριστός δεν ήλθε ,για να διορθώσει την ζωή μας,αλλά για να γίνει ή ζωήμας.

Μια ζωή φωτισμένη από τις «ακτίνες θεότητος» από τις «άκτιστες ενέργειες του Θεού» ! Ευτυχείς όσοι αυτό το κατανοούν και το βιώνουν!

Τέλος ετελέσθη Ι. Μνημόσυνον του προ τριετίας κοιμηθέντος ιερέως του Ναού Πρωτοπρ. Θεολόγου Γρυλλη.