1. Στην αποστολική περικοπή της ημέρας (Κυριακή Ι Ματθ.) ο Απόστολος Παύλος γράφει στους Κορινθίους: «Λοιδορούμενοι ευλογούμεν, διωκόμενοι ανεχόμεθα, βλασφημούμενοι παρακαλούμεν» (Α Κορινθ. δ, 12-13)
Όταν μάς περιγελούν εμείς τους λέμε λόγια καλά. Όταν μάς διώκουν εμείς τους ανεχόμαστε.
Όταν μάς δυσφημούν εμείς τους απευθύνουμε λόγους αγάπης.
Αυτές οι τρεις αντιθετικές εκφράσεις θα μπορούσαν να συμπτυχθούν σε μια λέξη: επιείκεια.
Και τίθεται το ερώτημα: Η επιείκεια είναι αρετή ή μειονέκτημα χαρακτήρος;
Ποιά είναι η απάντηση;
2. Απλούστατα δεν είναι ούτε το ένα ούτε το άλλο. Μπορεί όμως να είναι ή το ένα ή το άλλο.
Δηλ. και αρετή και μειονέκτημα. Εξαρτάται. Από τα κίνητρα και από τα αποτελέσματα, τις συνέπειες δηλ. της επιεικείας μας.
Αν είμαστε επιεικείς γιατί δεν θέλουμε να δυσαρεστήσουμε κάποιον από τον οποίο περιμένουμε κάποια ωφέλη, τότε η επιείκειά μας έχει εγωϊστικά κίνητρα.
Άρα δεν μπορεί να είναι αρετή.
Αν η επιείκειά μας πηγάζει από αγάπη και προσπαθούμε να βρούμε τα ελαφρυντικά του άλλου, να τον κατανοήσουμε «εκ των ένδον», τότε είναι αρετή.
Αν μάλιστα ο άλλος έβλαψε εμάς προσωπικώς, τότε η επιείκειά μας μαζί με την ανεξικακία είναι μεγάλη αρετή.
3. Όμως πρέπει να προσέξουμε και τα αποτελέσματα της επιείκειάς μας.
Αν ο άλλος μας θεωρεί αφελείς και αποθρασύνεται, τότε η επιείκειά μας, δυστυχώς, έστω και αν εμείς είχαμε αγαθή πρόθεση, δεν είναι αρετή.
Αν η επιείκειά μας φέρνει τον άλλο σε συναίσθηση του σφάλματός του, τότε η επιείκειά μας είναι άξια επαίνου.
Δυστυχώς υπάρχουν πιστοί «ζηλωταί», που με την αυστηρότητά τους δεν ησυχάζουν μέχρι να λάβουν την «κεφαλήν επί πίνακι» αυτού, που τυχόν έσφαλε και μάλιστα αν τους έβλαψε προσωπικώς.
4.Το υπόδειγμα και τον κανόνα στο θέμα, που μάς απασχολεί, μάς το παρέχει ο Κύριος.
Ήταν επιεικής σε αμαρτωλούς που μετανοούσαν,αυστηρός όμως όταν έβλεπε την σκλήρυνση και την πόρωση.
Ας θυμηθούμε τα «ουαί» (αλοίμονο) κατά των Φαρισαίων.
Έχουμε όμως εμείς το ηθικό ανάστημα, για να κάνουμε κάτι τέτοιο;
Ας δείχνουμε, λοιπόν, συμπάθεια και κατανόηση και ας αφήσουμε τις υπεραυστηρότητες.
Και ας μη ξεχνάμε ότι με το ίδιο μέτρο, που μετράμε τα λάθη των άλλων, «αντιμετρηθήσεται ημίν» (Ματθ. ζ, 2).
Επιείκεια, λοιπόν, μετά συνέσεως!
