Η αγωνία του Αγίου Δημητριανού τι πίστη έχουμε; (5-6.11.2020)

Στο μέτρο που μας επιτρέπουν τα περιοριστικά μέτρα ένεκεν της ασθενείας που ενέσκηψε εις όλη την οικουμένη ,στην ημετέρα νήσο σήμερον γιορτάζουμε την άφιξη, την παρουσία και τη σωματική πλέον από του νυν των ιερών λειψάνων του μεγάλου ιεράρχου της Επισκοπής των Χύτρων της παλαιφάτου αυτής Επισκοπής, της πόλεως της Κυθρέας και άπασας της νήσου ημών Κύπρου.

Ο φίλτατός μοι Κυθρεώτης ιερεύς ο πατήρ Ανδρέας σήμερα ιερουργών εις την περιλάλητο Αγία Φύλα με ρωτούσε γιατί να τιμάται τόσο πολύ εδώ στην ευλογημένη κοινότητα της Φλάσου στην Κάτω Σολέα, μακριά από την Κυθρέα γεωγραφικά, ο άγιος Δημητριανός. Βεβαίως αυτό φανερώνει την αίσθηση που έχει ως Κυθρεώτης. Ο πάτερ Ανδρέας έχει την αίσθηση ότι ο άγιος είναι δικός μας (των Κυθρεωτών), ποια η θέση του στη Σολιά. Εάν ρωτήσετε τους Φλασίτες θα σας πουν τα ίδια. Ενώ γνωρίζουν ότι ο άγιος είναι γόνος της Κυθρέας γης αλλά η πολυχρόνια εδώ παρουσία του, όπως το μαρτυρά η αρχαία του εικόνα που έχουμε εν τῷ μέσῳ του ναού του 17ου αιώνος, αντιλαμβάνεστε ότι και οι Φλασίτες θα πουν ότι ο άγιος είναι Φλασίτης γιατί αισθάνονται τακτικότατα τη θαυμαστή παρρησία του εις τη ζωή τους. Οι άγιοι, αγαπητοί μου, είναι οικουμενικοί, είναι παγκόσμιοι, είναι παγκύπριοι αλλά είναι και ντόπιοι. Η πρώτη πατρίδα πάντοτε αποτυπώνει την πρώτη αγάπη του αγίου, την πρώτη σχέση του αγίου με την πατρώα γη. Και θέλει η περιπέτεια της ιστορίας, η πατρώα γη που γέννησε τον άγιο Δημητριανό, η γη της Κυθρέας σήμερα να είναι κατεχόμενη όπως και η ημετέρα εις εμέ Μητρόπολη της Μόρφου επίσης κατεχόμενη.

Χαιρόμεθα όμως και μας παρηγορεί η άφιξις των αγίων λειψάνων. Τα λείψανα των αγίων, υπενθυμίζω σε όλους τους παρόντες πιστούς, οτι αυτά είναι τα ιερά οστά ενός αγίου ανδρός ή γυναικός αναλόγως, ο οποίος σε όλο του τον βίο συνέλεξε την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος. Πρώτον εις την ψυχή του και ύστερον εις τα ιερά οστά του. Αυτό είναι μία ισχυρή ένδειξις ότι στην Εκκλησία την Ορθόδοξη αγιάζεται και η ύλη – το σώμα με την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος. Έτσι σε ολίγον θα κληθούμε να ευλογήσουμε τους πέντε άρτους, τον σίτο, τον οίνο και το έλαιον. Αύριο θα κληθούμε από ᾿σας τους πιστούς να ευλογήσουμε, να αγιάσουμε, να μεταμορφώσουμε τον άρτον και τον οίνον που εσείς προσφέρετε, σε Σώμα και Αίμα Χριστού. Για να κοινωνήσετε πλέον όχι άρτον και οίνον αλλά Σώμα και Αίμα Χριστού, εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, να μην έχουμε δηλαδή ενοχές που τόσο ψυχοφθόρες είναι σε κάθε εποχή και ιδιαιτέρως στην καταθλιπτική εποχή μας. Και επί πλέον κάτι ανώτερο από την άφεση αμαρτιών, κερδίζουμε ζωὴν αἰώνιον. Μιαν εποχή, αδελφέ άγιε Μεσαορίας, που όλοι φοβούνται έναν ιό, έρχεται η δική σας θεοφιλία εις την κώμη της Φλάσου και κομίζει αυτά τα λείψανα που έσωσε ο πρόσφυγας ιερέας της Κυθρέας παπά Κωνσταντίνος, ο δασκαλόπαπας όπως τον λέγαμε στα νεανικά μας χρόνια στη Λάρνακα όταν λειτουργούσαμε μαζί στο Μαρί πρόσφυγες και οι δύο. Αυτά λοιπόν τα λείψανα σε μια τέτοια περίοδο που δοκιμάζεται η πίστις εις την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, η οποία μπορεί να μας προστατεύσει η ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, η προσκύνηση των αγίων εικόνων, η προσκύνηση των ιερών λειψάνων,

Όλα αυτά τώρα δοκιμάζονται, κακά τα ψέματα, εις την καρδίαν εκάστου ημών. Τώρα μας ζυγίζει ο άγιος Δημητριανός όλους μας, κλήρο και λαό, εάν έχουμε την πίστη του, εάν έχουμε την αποφασιστικότητα του, εάν έχουμε το θάρρος του, εάν στο τέλος πιστεύουμε στην αιώνια ζωή που μόνον ο Χριστός προσφέρει σε κάθε Θεία Λειτουργία. Ἐν τοῖς ναοῖς τῶν Ὀρθοδόξων, στὴ μία ἁγία καθολικὴ Ἀποστολικὴ καὶ Ὀρθόδοξον Ἐκκλησία.

Όλα αυτά σήμερα μας τα υπενθυμίζει αυτός ο μεγάλος γέροντας της Κυθρέας, που στα ογδόντα του χρόνια, όταν είδε την πόλη του, τη Μητρόπολή του να είναι για άλλη μια φορά κατεχόμενη, δεν φοβήθηκε, δεν λύγισε, δεν κρύφτηκε πίσω από μάσκες και να ειπεί, εγώ είμαι γέρος, δικαιούμαι να συνταξιοδοτηθώ, δικαιούμαι να κρυφτώ από τους Άραβες που τότε ενέσκηψαν εις την Κύπρο τον 10ο αιώνα. Ήταν η τελευταία αυτή Αραβική επιδρομή στην Κύπρο αυτη . Και η Κυθρέα, της έλαχε τότε να είναι η τελευταία πόλις της Κύπρου που κατεστράφη από αυτή την 25η, λεν οι ιστορικοί, Αραβική επιδρομή. Σκεφτείτε, έγιναν άλλες 25 επιδρομές από τον 7ο αιώνα μέχρι τον 10ο. Αλλά είχαμε λέοντες Επισκόπους ωσάν τον άγιο Δημητριανό που είχαν πίστη ισχυρά σ᾿ Αυτόν που νίκησε τον θάνατο, σ᾿ Αυτόν που νίκησε τον διάβολο, σ᾿ Αυτόν που νίκησε την αμαρτία, στον Θεάνθρωπο Ιησού Χριστό.

Και όταν συνελήφθησαν όλοι οι νέοι άντρες της Κυθρέας γης της Επισκοπής των Χύτρων, ο γέρων επίσκοπος Δημητριανός, ζήτησε από τον τότε στρατηγό των Αράβων Δαμιάνα, ο οποιος ήταν Δαμιανός και αλλαξοπίστησε και ονομάστηκε Νταμιάνα, ο δόλιος κι αυτός. Του είπε, να με πάρετε και ᾿μένα αιχμάλωτο. Μα τι να σε κάμομε; Είσαι γέρων, είσαι άχρηστος για μας. Μπορώ να σας φανώ εύχρηστος, του είπε. Θέλω να είμαι μαζί με τα παιδιά μου. Αυτός είναι πατέρας. Είναι υπόδειγμα πατρός, ιδιαιτέρως για μας τους Αρχιερείς. Χωρίς φόβο και χωρίς πάθος. Και τότε, λέει, το γράφει στο βίο του που όποτε το διαβάσω συγκινούμαι. Ο γέρων Επίσκοπος της Κυθρέας Δημητριανός, λέει, οπισθόπους ακολουθώντας πίσω δηλαδή από τα πόδια των αιχμαλώτων παιδιών του. Πήγε που; Στη Βαγδάτη. Σε γη μακράν αλλοτρίαν, πέρα από τα πέρα. Στη Βαγδάτη, παρακαλώ.

Κάτι το οποίο μου το υπέδειξε και μου το τόνισε ο Πρωτοσύγκελλος της Μητροπόλεώς μας, ο κατεξοχήν αγιολόγος της σημερινής Εκκλησίας Κύπρου, ο πατήρ Φώτιος Ιωακείμ, είναι τον λόγο που ο γέρων Επίσκοπος της Κυθρέας, ζήτησε ο ίδιος αυτοπροαιρέτως να γίνει αιχμάλωτος. Σκεφτείτε, όταν εμείς ψάχνουμε τρόπους να ξεφύγουμε. Αυτός πήγε και είπε, αιχμαλωτίστε με, συλλάβετέ με για να είμαι με τα παιδιά μου. Γιατί το έκαμε αυτό. Δεν έκαμε επίδειξη δύναμης. Τί δύναμη σωματική έχει ένας γέρος ογδόντα ετών; Αυτό το έκαμε κατεξοχήν για να είναι με τα παιδιά του διότι τα είχε έγνοια εκεί στην ξένη αιχμαλωσία την μουσουλμανική, μην αλλαξοπιστήσουν. Αυτή ήταν η έγνοια του αγίου Δημητριανού. Εκεί στα ξένα που θα πάνε αιχμάλωτοι, τα τέκνα της Κυθρέας, μήπως γίνουν Μουσουλμάνοι, σαν τον θλιβερό Δαμιάνα.

Και όντως, όσους επήραν αιχμαλώτους χριστιανούς οι μουσουλμάνοι της Βαγδάτης , μετά από θαυματουργίες και προσευχές και δάκρυα του αγίου Δημητριανού, μετά από τρία χρόνια επέστρεψαν εις τη γη της Κυθρέας. Και εκεί μπόρεσαν ξανά να αναστήσουν τη γη τους, την πόλη τους. Για να δικαιούστε εσείς, κύριε δήμαρχε, να λέγεστε Κυθρεώτες. Εργάστηκε ένας γέρων Επίσκοπος με αυτό τον παράδοξο τρόπο. Τη ζωή μου την πέρασα διαβάζοντας ακολουθίες, θεολογία και ιστορία. Ο Δεσπότης εδώ με γνωρίζει από τα χρόνια της φοιτήσεώς μου στη Θεολογική. Όλοι οι ιστορικοί έχουν κάτι να πουν ακόμη και για τους αγίους της Εκκλησίας. Οι πιο πολλοί ιστορικοί δεν διακρίνονται για την πίστη τους. Όλοι όμως, όταν συναντούν το πρόσωπο του αγίου Δημητριανού Επισκόπου Χύτρων, υποκλίνονται. Λένε, αυτός είναι και ανθρωπιστής, αυτός είναι Επίσκοπος, αυτός είναι πατέρας. Κανείς όμως δεν είπε, γιατί έκαμε αυτή την κίνηση, να αιχμαλωτιστεί αυτοπροαιρέτως, με τη θέλησή του ο άγιος Δημητριανός. Γιατί ήθελε να διαφυλάξει την πίστη που οδηγεί στην αιώνια ζωή. Τι να κάμω αν τα παιδιά μου γίνουν πλούσια. Θα πτωχύνουν όταν θα πεθάνουν. Δεν θα τα πάρουν μαζί τους η τι να κάνω αν γίνουν ένδοξα. Σήμερα μας δοξάζουν, αύριο «ἆρον ἆρον σταύρωσον αυτόν». Ή αν θα απολαύσω τις ηδονές του κόσμου τούτου. Έρχονται τα γηρατειά και η ικανότητα της απολαύσεως των ηδονών ελαττούται και ματαιούται οριστικά ως του θανάτου που δεν οδηγεί στο μηδέν αλλά οδηγεί στην αιώνια ζωή.

Αυτή την έγνοια είχε ο άγιος Δημητριανός. Θα μπορέσουν, λέει, τα νέα βλαστάρια της Κυθρέας σε συνθήκες αιχμαλωσίας όχι απλά να ελευθερωθούν και να επιστρέψουν στην Κυθρέα. Να πάνε στην πατρίδα που δεν έχει πόνο, που δεν έχει λύπη, που δεν έχει θλίψη αλλά ζωή ατελεύτητο. Την αιώνια ζωή του Χριστού. Αυτή ήταν η έγνοια του αγίου Δημητριανού.

Ερώτησα χτες, με αφορμή την 28η Οκτωβρίου, έναν καθηγητή που διδάσκει οικονομία σε ένα από τα πανεπιστήμια της Κύπρου, Ελλαδίτη ,νέο άνθρωπο. Ξέρετε τι διδακτορικό έκαμε αυτός; Η οικονομία της Τουρκίας στη μετακεμαλική Τουρκία. Και έλεγε πόσο επικίνδυνη είναι η οικονομία της Τουρκίας σήμερα για να οδηγηθεί και να οδηγήσει σε ένα παγκόσμιο κραχ. Γιατί είναι όλες οι οικονομίες αλληλοσυνδεόμενες. Για να ελαφρύνω το κλίμα όπως ξέρετε και στην Ιερά Σύνοδο το κάνω ενίοτε, δεν φορούσε μάσκα, του λέω, πού είναι η μάσκα σου, καθηγητή μου. Κινδυνεύεις και κινδυνεύω και ᾿γώ από ᾿σένα. Και τι μου λέει. Πανιερώτατε, είμαι και ᾿γω πιστός άνθρωπος ως και εσείς. Και κάτω ζωή και πάνω ζωή. Ακούτε;

Αυτή ήταν η πίστη του αγίου Δημητριανού. Και κάτω ζωή και πάνω ζωή, σου λέει. Η αιχμαλωσία είναι μία ευκαιρία. Αφενός μεν θα προστατεύσω τα παιδιά μου να μην χάσουν την πορεία προς την άνω ζωή αλλά και εγώ ο Δεσπότης ο γέρος να την κερδίσω. Τίποτα δεν είναι βέβαιο για κανένα μας. Όλα παίζονται μέχρι την τελευταία στιγμή. Ευτυχώς που είναι έτσι τα πράγματα και έχομε Θεό σπλαγχνικό, πολυέλεο. Αυτά, έτσι για να τα έχουμε κατά νουν, με αφορμή την ευλογημένη πανήγυρη του αγίου Δημητριανού Επισκόπου Κυθρέας.

Σας ευχαριστούμε, Θεοφιλέστατε, και σας και τον Μακαριώτατο που έδωσε την ευλογία να έρθουν τα άγια λείψανα στην ιστορική κώμη της Φλάσου και να σας πω το εξής. Από τις μελέτες μου τες ιστορικές, από όλα τα χωριά της Κύπρου το μόνο χωριό που δεν άλλαξε ποτέ το όνομά του από τα ιστορικά χρόνια της άφιξης των πρώτων Ελλήνων, είναι αυτό το χωριό που ήλθατε σήμερα. Λεγόταν εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια Φλάσου. Αποδεδειγμένα πάνω σε μάρμαρα καταγραμμένο. Σ᾿ αυτό το ιστορικό ελληνικό χωρίο που τιμά τον άγιο Δημητριανό τον Επίσκοπό σας, τον προκάτοχό σας, σας καλωσορίζουμε, σας ευχαριστούμε και θέλουμε λόγον αγαθό από το δικό σας αρχιερατικό στόμα.