Ἰωσήφ Ροηλίδης.
Θὰ ἤθελα ἀπὸ βάθους καρδίας νὰ εὐχαριστήσω τὸν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Φαναρίου κ. Ἀγαθάγγελο καὶ νὰ τὸν συγχαρῶ γιὰ τὴ δημοσίευση τοῦ ἄρθρου του σχετικὰ μὲ τὸν κοινὸ ἑορτασμὸ τοῦ Πάσχα στὴν ἀρχαία ἐκκλησία.
Μοῦ ἔδωσε ἔτσι τὴν ἀφορμή να γράψω αὐτό τὸ ἄρθρο καὶ νὰ ἐνισχύσω ἔτι περαιτέρω τὴν θετικὴ ἄποψη ποὺ ἀσπάζεται ὁ μητροπολίτης Ἀγαθάγγελος σχετικὰ μὲ αὐτό τὸ
θέμα.
Εἶναι ἀδιανόητο νὰ συνεχίζεται στὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ, στὴν Ἐκκλησία, μία κατάσταση διαίρεσης καὶ διχασμοῦ, ἡ ὁποία μάλιστα ἐφαρμόζεται πάνω στὸ μοναδικὸ γεγονὸς τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ μετὰ ἀπὸ τὴν τριήμερη παραμονή Του στὸν Ἅδη γιὰ νὰ σώσει τὸν ἄνθρωπο καὶ «παγγενῆ τὸν Ἀδάμ».
Ἕνας ἐπίμονος, συνεχὴς αἰκισμὸς στὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἡ συνεχὴς ἐπιθυμία νὰ ἑορτάζεται σὲ διαφορετικὴ ἡμερομηνία καὶ μὲ διαφορετικὸ τρόπο ἀπὸ τὰ διάφορα χριστιανικὰ σώματα ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ, ἐνῷ θὰ ἀρκοῦσε ἡ μικρὴ φράση «Χριστὸς ἀνέστη» καὶ ἡ ἀπάντηση «ἀληθῶς ἀνέστη» γιὰ νά ἐκφραστεῖ πλήρως ὁ ἑορτασμὀς.
Ἡ ἐπιμονὴ στὴ διαίρεση, στὸ δικό μου ἀντίθετα ἀπὸ τὸ δικό σου, δείχνει ἀκριβῶς ὅτι ἀναιροῦνται οἱ προϋποθέσεις τῆς κοινῆς ἀναστάσεως.
Ἐνῶ πολλοὶ ἀπὸ τοὺς ἡγέτες ἐκκλησιαστικῶν κοινοτήτων συμφωνοῦν μὲ τὰ περὶ κοινῆς ἡμερομηνίας ἑορτασμοῦ τοῦ Πάσχα σὲ Ἀνατολὴ καὶ Δύση, ὡστόσο τρέμουν στὴ σκέψη τῶν ἀντιδράσεων ποὺ θὰ δεχθοῦν ἀπὸ ὀργανωμένες ὁμάδες συντηρητικῶν ἢ ἀκόμη καὶ σχισματικῶν χριστιανῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ συμπαρασύρουν κι ἄλλους στὴν ἀδιέξοδη πορεία τους.
Καὶ τὸ θέμα παραμένει νὰ ἀποφασίζεται κάθε φορὰ ἐπὶ τῇ βάσει λεπτότατων ἀστρονομικῶν διαφορῶν καὶ μὲ τὴν ψευδαίσθηση ὅτι ἔτσι συντηρεῖται ἡ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας.
Καὶ δὲν ἀκοῦν τὸν ἀπόηχο τῆς φωνῆς τῶν Πατέρων, οἱ ὁποῖοι διδάσκουν καὶ φανερώνουν ἐν γένει μὲ τὴ ζωή τους τὴν ἀρχὴ πὼς ὅτι εἶναι πρὸς θάνατο πρέπει νὰ τὸ ἀφήνεις νὰ πεθάνει, καὶ προωθεῖς ὅτι εἶναι πρὸς ζωή, ὅτι εἶναι νὰ ζήσει.
Νὰ γιατί οἱ πατέρες ὡς μεγαλύτερη ἀρετὴ τοῦ πνευματικοῦ ἀνθρώπου λογαριάζουν τὴν διάκριση: τὸ νὰ μπορεῖ δηλαδὴ ὁ ἄνθρωπος νὰ διακρίνει, μετὰ ἀπὸ ὅλα αὐτά, τί εἶναι πρὸς ζωὴν καὶ τί πρὸς θάνατον.
Ἕνα παράδειγμα στὶς μέρες μας, ποὺ εἶναι μᾶλλον ἄγνωστο στοὺς πολλούς, γιὰ τὸ πόσο μεγάλη φιλανθρωπία καὶ ποιμαντικὴ μέριμνα μπορεῖ νὰ δείχνει μιὰ τοπικὴ ἐκκλησία στὰ μέλη της, ἀποτελοῦν στὸν εὐρωπαϊκὸ χῶρο δύο μικρὲς (ἀριθμητικὰ) Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες: αὐτὲς εἶναι οἱ Ὀρθόδοξες ἐκκλησίες τῆς Φινλανδίας καὶ τῆς Ἐσθονίας.
Μὲ τὴν εὐλογία τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, στὸ ὁποῖο ἀνήκουν ὡς αὐτόνομες ἐκκλησίες ἀπὸ τὸ 1926, ἑορτάζουν τὸ Πάσχα σύμφωνα μὲ τὸ δυτικὸ ἡμερολόγιο, μαζὶ δηλ. μὲ τὶς μεγάλες ἐκκλησίες τῆς Δύσης, Ρωμαιοκαθολικὴ καὶ Λουθηρανική.
Ἐφέτος μάλιστα, τὴ στιγμὴ αὐτὴ ποὺ γράφεται αὐτὸ τὸ κείμενο, ἔχουν ἤδη ἑορτάσει τὸ Πάσχα (στὶς 31 Μαρτίου) καὶ ἄγουν τώρα τὴ Διακαινήσιμο ἑβδομάδα. Γιατί ἄραγε;
Ξανατονίζω: ἀπὸ ποιμαντικὴ μέριμνα καὶ φιλανθρωπία πρὸς τὰ μέλη τῆς ἐκκλησίας ἔναντι τῶν συγκεκριμένων συνθηκῶν κάτω ἀπὸ τὶς ὁποῖες ζεῖ ἡ κάθε ἐκκλησία.
Οἱ ἐκκλησίες αὐτὲς ἀποτελοῦν ἀριθμητικὲς μειοψηφίες στὶς χῶρες τους μὲ κυρίαρχα ἐκκλησιαστικὰ σώματα τοὺς Λουθηρανούς.
Πολλὲς οἰκογένειες προέρχονται ἀπὸ μικτοὺς γάμους μὲ γονεῖς καὶ παιδιὰ νὰ ἀνήκουν σὲ διαφορετικὲς ὁμολογίες.
Φανταστεῖτε λοιπὸν σὲ μιὰ τέτοια κοινωνία, ὅπου ὁ ἐπίσημος ἑορτασμὸς τοῦ Πάσχα γίνεται σύμφωνα μὲ τὶς δυτικὲς ὁμολογίες (ποὺ σημαίνει ἀλλαγὴ ὡραρίων, κλείσιμο σχολείων, διακοπὲς καὶ ποὺ περιλαμβάνει τόσες ἄλλες λεπτομέρειες πρακτικῆς ἀλλὰ καὶ πνευματικῆς φύσεως), πόσο θὰ ὑπέφερε μιὰ τέτοια μικτῆς συνθέσεως οἰκογένεια!
Κάποιος γονέας καὶ κάποια παιδιὰ θὰ ἔπρεπε να ἑορτάσουν τὸ Πάσχα τώρα καὶ κάποιος ἄλλος γονέας καὶ παιδιὰ θὰ ἔπρεπε νὰ ἑορτάσουν τὸ Πάσχα σὲ ἄλλη ἡμερομηνία.
Δὲν θὰ ἀποτελοῦσε αὐτὸ μιὰ ἀπάνθρωπη πρακτικὴ ποὺ θὰ ἀναιροῦσε ὅλο τὸ περιεχόμενο τῆς ἑορτῆς τοῦ Πάσχα καὶ τῆς ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ;
Γι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι εἶναι πολὺ φιλάνθρωπη ἡ στάση αὐτὴ διακανονισμοῦ τοῦ ἑορτασμοῦ τοῦ Πάσχα ἀπὸ τοὺς Ὀρθοδόξους.
Καὶ στὸ ἁπλοϊκὸ ἐρώτημα ποὺ προκύπτει ἀπὸ τὸν πολὺ πρώιμο ἑορτασμὸ τοῦ Πάσχα, ὅπως συνέβη φέτος, ἂν οἱ Ὀρθόδοξοι προλαβαίνουν νὰ διεξέλθουν ὅλα τὰ
στάδια ἑορτασμοῦ τοῦ Πάσχα (Τριώδιο, Μεγάλη Τεσσαρακοστή, νηστεία, Μεγάλη Ἑβδομάδα), ἡ ἀπάντηση εἶναι σίγουρα ναί.
Τὸ λειτουργικὸ «πακέτο» μεταφέρεται ἀνάλογα καὶ ξεκινοῦν π.χ. τὸ Τριώδιο ὅταν ἐμεῖς «ἑορτάζουμε» ἀκόμη τὸν καρνάβαλο. Δὲν χάνεται οὔτε ἕνα «ἰῶτα» ἀπὸ τὰ γράμματα τῆς ἐκκλησίας.
Τὸ γνωρίζω ἐκ πείρας προσωπικῆς, ἀφοῦ ἤμουν ἐγκατεστημένος γιὰ πάρα πολλὰ χρόνια σὲ μία ἀπὸ τὶς δύο αὐτὲς χῶρες τοῦ βορρᾶ.
Καὶ δὲν ἠχεῖ καθόλου παράξενο στὰ αὐτιὰ νὰ εὔχεσαι σὲ κάποιον ἀδελφό σου ὀρθόδοξο στὸν βορρᾶ «Χριστὸς ἀνέστη» καὶ αὐτὸς τὴν ἴδια στιγμὴ νὰ σοῦ ἀντεύχεται Καλὸ Πάσχα καὶ καλὴ Ἀνάσταση!
Ἔτσι κι ἀλλιῶς ἡ εὐχὴ «Χριστὸς ἀνέστη» ἔχει ὀλόχρονη ἐφαρμογή, σύμφωνα μὲ τὴν πρακτικὴ ποὺ ἀσκοῦσε ὁ ἅγιος Σεραφεὶμ τοῦ Σάρωφ.
Ἐξάλλου μὲ τὸ παλαιὸ ἡμερολόγιο (καὶ φέτος ἔχουμε τὴ θλιβερὴ ἑκατονταετηρίδα διχασμοῦ τῶν Ὀρθοδόξων σὲ παλαιοημερολογίτες καὶ νεοημερολογίτες, μιὰ διαρκῶς αἱμορροοῦσα πληγή!) συνέπιπτε ἡμερολογιακὰ συχνότερα ὁ συνεορτασμὸς τοῦ Πάσχα, ἐνίοτε μάλιστα ἀνήμερα καὶ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ (βλ. Τυπικὰ τῆς Ἐκκλησίας πρὸ τοῦ 1924)!
Ἕνας κοινὸς λοιπὸν ἑορτασμὸς τοῦ Πάσχα, πέρα ἀπὸ τὴν τεράστια πνευματικὴ σημασία ποὺ θὰ εἶχε γιὰ τὴν ἑνότητα τῆς Χριστιανοσύνης, θὰ εἶχε πολλὰ θετικὰ ἀποτελέσματα πάνω στὴν καθημερινὴ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων.
Ἔχει ἤδη γίνει τὸ σιωπηρὸ αἴτημα ἑκατομμυρίων ἀνθρώπων ποὺ δηλώνουν τὴν πίστη τους στὸν Κύριο ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστό, νὰ τερματιστεῖ αὐτὸς ὁ ἀπάνθρωπος διχασμὸς τοῦ
χριστιανικοῦ κόσμου, ξεκινώντας ἔστω ἀπὸ ἕνα πρακτικὸ ζήτημα: αὐτὸ τοῦ κοινοῦ ἑορτασμοῦ τοῦ Πάσχα ἀπὸ ὅλους τοὺς Χριστιανούς.
Τί καλύτερο σημεῖο ἀφετηρίας θὰ μποροῦσε νὰ βρεθεῖ γιὰ τὴ χριστιανικὴ ἱεραποστολή;
Αὐτὴ θὰ ἦταν μιὰ γενναία, εὐλογημένη κένωση τῶν Ὀρθοδόξων ἀπέναντι στούς ἑτεροδόξους, στούς πληγωμένους Χριστιανούς κατὰ τὸν ἅγιο Νεκτάριο!
Καλὴ Ἀνάσταση – εἴθε γιὰ τελευταία φορὰ χωριστή!
