Η μορφή του Αγίου Παϊσίου, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, με τη μια ή την άλλη αφορμή, έρχεται συνεχώς στο προσκήνιο και λειτουργεί κατά το βιβλικό ως «σημείον αντιλεγόμενον». Ο ίδιος πάντως, όπως συμβαίνει και με τις άλλες σύγχρονες του μορφές (Πορφυρίου Καυσοκαλυβίτη, Ιάκωβου Τσαλίκη κ.α.) αλλά και εν γένει με τα πρόσωπα που περιλούζονται από μια αυθεντική πνευματική ακτινοβολία, αναπαυόταν σταθερά στις συχνότητες της αφάνειας και του «αθόρυβου». Όπως αυτές εκπέμπονται από τις κεραίες του ταπεινού φρονήματος και της πυρπόλησης των υπάρξεων τους από τον θείο έρωτα. Η αγάπη τους, τελικά, για όλο ανεξαίρετα τον κόσμο, χωρίς διακρίσεις από καταγωγή, πιστεύω και ανθρώπινους διαχωρισμούς και εντελώς απροϋπόθετα, ήταν διάχυτη παντού και πάντοτε.

Εκφραζόταν τόσο αυθεντικά και αβίαστα μέσα από την όλη βιωτή τους σε καθημερινή πράξη ζωής. Ήταν πράξη αθόρυβη αλλά συνάμα τόσο εκκωφαντική. Και αυτό γιατί διείσδυε σε αθέατο βάθος και παράλληλα τσάκιζε σύνορα και άλλα διαχωριστικά για να φθάνει «έως περάτων της γης». Δεν ξεχώριζαν ποτέ τον εαυτό τους από τους άλλους ανθρώπους. Αντίθετα, αισθάνονταν ότι ήταν οι έσχατοι στην γη και ότι καθήκον τους, που άγγιζε την μορφή απαράβατου όρου, ήταν να υπηρετούν και ν’ αγαπούν όλο τον κόσμο. Η ανάδειξη ενός Αγίου στην Εκκλησία δεν έχει να κάνει με ειδικά ή εξωγήινα κατορθώματα και φαινόμενα, αλλά με το γεγονός ότι είναι δορυφόρος αγάπης, σε θείες και ουράνιες συχνότητες που τον καθιστούν δοχείο της θείας χάριτος. Τέτοιες μορφές, θα ήταν φοβερά θυμωμένες μέχρι εξοργισμένες για τα τόσα που υφαίνονται και στήνονται γύρω από την φυσιογνωμία τους και που συνάδουν τελικά όχι με το ύφος και το ήθος που άπλετα εξέπεμπαν αλλά με το εκκοσμικευμένο πνεύμα της εποχής, ενδεδυμένο με τόσες μικροπρέπειες, ανθρώπινες κακίες, ιδεοληψίες και με τα τοξικά σκηνικά της καθημερινότητας που τόσο αφθονούν και βοούν.

Το κεφάλαιο «Άγιος Παϊσιος» σκαρφαλώνει και πάλι στην κορφή της επικαιρότητας. Σαρώνει σε τηλεθέαση η νέα τηλεοπτική σειρά «Άγιος Παϊσιος – Από τα Φάρασα στον Ουρανό». Το κοινό έδειξε ότι αγκάλιασε και με το παραπάνω την ταινία γιατί σίγουρα πρόσφερε κάτι το διαφορετικό. Πέραν των τόσων θετικών σχολίων που παρέλασαν σ’ επίπεδο αρθρογραφίας, πρόβαλαν και οι αρνητικές κριτικές, οι οποίες, βέβαια, όπως συμβαίνει σ’ όλες τις περιπτώσεις, στο βαθμό που είναι καλοπροαίρετες και απαλλαγμένες από χαρακτηρισμούς και την όποια εμπάθεια, μπορούν να ενταχθούν στο πλαίσιο ενός διαλόγου, με χαρακτηριστικά την ελευθερία του λόγου και της έκφρασης αλλά και της διατήρησης των επιπέδων. Η ζηλευτή τηλεθέαση που εξασφαλίζει η ταινία έχει να κάνει σίγουρα με κάποιους λόγους, αλλά ταυτόχρονα εστιάζει στο κριτήριο του κόσμου και στις ψηλές απαιτήσεις του.

Αν ρωτούσε κάποιος τον ίδιο τον Άγιο κατά πόσο η ζωή του θα μπορούσε να προβληθεί σε ταινία στη μικρή οθόνη, σίγουρα θα προσέκρουε στο ταπεινό φρόνημά του, όσο κι αν επιστρατεύονταν τα πιο πειστικά επιχειρήματα. Είναι μέσα απ’ αυτή την λεπτή γραμμή που θα λέγαμε ότι τόλμησαν οι συντελεστές της ταινίας, γιατί επιλέγοντας το συγκεκριμένο περιεχόμενο της μπόρεσαν να το προσεγγίσουν, όσο γίνεται, βέβαια, με μια αυθεντικότητα και με ένα σεβασμό που συνήθως απουσιάζουν από προβολές. Το σημαντικό στην περίπτωση είναι ότι δεν θα μπορούσαν να υποδυθούν τους ρόλους που απαιτεί τα σκηνικά όποιοι-όποιοι, όσο επαγγελματικά κι αν συμπεριφέρονταν, αλλά μόνο άνθρωποι που θα ήταν επιπλέον και κυρίως ικανοί να μυηθούν στο πνεύμα των προσώπων αλλά και των ιστορικών γεγονότων. Βασικό στοιχείο αυτής της αυθεντικότητας είναι η αποτύπωση των σκηνικών στα ίδια τα μέρη που αυτά διαδραματίστηκαν συνάμα με το βιωματικό στοιχείο που τόσο έντονα αναδύεται. Ίσως εδώ γκρεμίζονται και κάποιοι μύθοι που είναι τόσο γερά στημένοι γύρω από τους όρους μέσω των οποίων εξασφαλίζονται σκαρφαλώματα στην τηλεθέαση. Με άλλα λόγια είναι σημαντικό να μπορεί κάποιος να σφυγμομετρήσει τι είναι πραγματικά εκείνο που θέλει και ζητά ο απλός κόσμος και να μπορεί να αγγίζει τη συνείδηση και τις ευαισθησίες του.

Το όνομά του ο μεγαλύτερος εχθρός…

Μπορεί να είναι γνωστό το βιογραφικό του Αγίου Παϊσίου, οι διδαχές και τα θαυμαστά σημεία που συνδέονται με το πρόσωπό του και μάλιστα επειδή πρόκειται περί σύγχρονου αγίου, συνοδευόμενα όλα αυτά με αυθεντικές μαρτυρίες. Ωστόσο δεν παύει σε πολλές περιπτώσεις να παρατηρείται η εκμετάλλευση του ονόματός του και ν’ αναπτύσσεται κυρίως μια «προφητολαγνεία», «μελλοντολογία», «θαυματολογία» και άλλα συναφή που δεν έχουν να κάνουν με την αληθινή, την αυθεντική πίστη, αλλά με όσα κόβει και ράβει η φαντασία και η σκοπιμότητα. Για όσους γνώρισαν πραγματικά την άγια αυτή μορφή είδαν πρώτα απ’ όλα στο πρόσωπό του τον ταπεινό άνθρωπο που η καρδιά του κτυπούσε πάντα στους παλμούς της αγάπης για όλο τον κόσμο, έμπλεη θείων χαρισμάτων. Το στοιχείο της διορατικότητας ήταν τόσο ευδιάκριτο ως θείο χάρισμα που έλεγε πάντα όσα έπρεπε, ακόμα και με τη σιωπή του, για να βοηθά τους ανθρώπους στη ζωή τους και ποτέ για να ικανοποιεί την περιέργεια και την φαντασία. Το στοιχείο της διάκρισης και του μέτρου, ως περιεχομένου της πνευματικής ζωής ήταν τόσο ευδιάκριτο. Η αίσθηση της εισόδου του και στον χώρο της θείας θαυματουργίας, δεν απέρρεε από όποια ατομική ικανότητα, αλλά από την αίσθηση ότι άφηνε ο ίδιος τον εαυτό του να γίνεται δοχείο θείας χάριτος. Προσευχόταν για όλο τον κόσμο αλλά και για τον καθένα ξεχωριστά. Άδειαζε τον εαυτό για να απλώνεται η ευρυχωρία συνύπαρξης με όλο τον κόσμο και κυρίως με τους πονεμένους της ζωής. Τα πνευματικά του αντανακλαστικά ήταν τόσο υπερυψωμένα που ένιωθε να είναι, όπως ο ίδιος έλεγε, «ασυρματιστής του Θεού», επειδή ακριβώς στον στρατό, στις πιο δύσκολες εποχές και συνθήκες στο μέτωπο των γεγονότων του ‘40 διετέλεσε ασυρματιστής, υπηρετώντας ως φαντάρος στο μέτωπο.

Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις γεγονότων και εξελίξεων που αφορούν στα πρόθυρα πολεμικών συγκρούσεων και όχι μόνο θα αισθάνεται τόσο παρεξηγημένος… Ο ίδιος τόνιζε ότι «ο μεγαλύτερος εχθρός μου είναι το όνομά μου». Άπειρες φορές του φορτώνουν ευφάνταστες προφητείες ενώ η τάση να βάζουν στο στόμα του το κάθε τι, έγινε σχεδόν ρουτίνα. Σε αρκετές μάλιστα περιπτώσεις οι αναφορές που εκπίπτουν στα όρια του κουτσομπολιού έρχονται να λειτουργούν διαβρωτικά σε βασικές έννοιες της Ορθόδοξης Παράδοσης, όπως είναι η αγιότητα, η πνευματική ζωή, το θαύμα, η προφητεία κ.α. Τελικά, η μορφή του αγίου Παϊσίου είναι τόσο μεγάλης εμβέλειας που είναι άδικο για το ανάστημά του ν’ αφήνεται να εκπίπτει, όπως ο ίδιος με παράπονο έλεγε, σε «καφετζού» και «μελλοντολόγο».

«Σε καφετζού ήλθετε ρε παιδιά;»

Η αναφορά του μητροπολίτη Λεμεσού Αθανάσιου, ο οποίος έζησε για κάποιο διάστημα με τον άγιο Παϊσιο αποκαλύπτει ακριβώς μια από τις αθέατες πλευρές του: «Ο άγιος Παϊσιος είχε προφητική ικανότητα αλλά δεν ήταν μέντιουμ». Σημειώνει μάλιστα ότι το χάρισμα αυτό είχε παρεξηγηθεί από τον κόσμο που τον επισκεπτόταν και τον ρωτούσαν χαρακτηριστικά μέχρι και το ποια ποδοσφαιρική ομάδα θα κερδίσει. Η λανθασμένη αυτή εικόνα άφηνε πολύ λυπημένο τον τότε ασκητή Παϊσιο. Έφθανε μάλιστα στο σημείο να παραπονιέται: «Καλά, σε καφετζού ήρθατε, ρε παιδιά;».

Δεν θα το ήθελε

Η περιφορά λειψάνων και αντικειμένων που είχαν σχέση με το πρόσωπο του αγίου Παϊσίου, έγιναν πολλές φορές αντικείμενο συζητήσεων αλλά και σχολίων, έμπλεων ειρωνειών και χλευασμού. Ποτέ δεν θα ήθελε να συμβαίνει κάτι τέτοιο ο άγιος στο βαθμό που τέτοιου είδους συνήθειες συνδέονται με οποιαδήποτε μορφή προσωπολατρίας ή ακόμα και ειδωλολατρίας και ξεφεύγουν του πλαισίου σεβασμού προς τον άγιο ή ακόμα χειρότερα ανάγονται σε μορφές εμπορευματοποίησης της θρησκείας. Ο Άγιος δεν θέλει ποτέ χρήματα, αλλά μόνο καθαρή καρδιά. Εκείνο που η ίδια η Εκκλησία προτρέπει: «Τιμή αγίου, μίμησις αγίου». Η μίμηση έχει ακριβώς την έννοια του πνεύματος της αγάπης από την οποία εμφορείτο η καρδιά του αγίου και ήξερε να ανοίγει μόνο αγκάλες…. Ο ίδιος ο ‘Αγιος θα ήθελε σίγουρα να αγκαλιάσει με την αγάπη του ακόμα και τους ανθρώπους εκείνους που θέλουν ν’ ασκούν άδικη για το πρόσωπο του κριτική. Όχι, βέβαια, ως αδυναμία αλλά ως δύναμη σε άλλες συχνότητες…

Εκκλησία Online

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.