Κάθε χρόνο στις 9 Νοεμβρίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως, ενός εκ των πιο αγαπημένων και θαυματουργών αγίων των νεότερων χρόνων. Η εορτή του δεν αποτελεί απλώς μια θρησκευτική ημέρα μνήμης, αλλά μια ζωντανή έκφραση πίστης και λατρείας, συνοδευόμενη από πλήθος εθίμων και βαθιά συγκινητικές εκδηλώσεις ευσέβειας.
Κέντρο του εορτασμού είναι φυσικά η Αίγινα, το νησί όπου έζησε τα τελευταία του χρόνια ο Άγιος και όπου βρίσκεται το μοναστήρι που ο ίδιος ίδρυσε, η Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος. Από την παραμονή της εορτής, στις 8 Νοεμβρίου, η ατμόσφαιρα στο νησί αλλάζει. Οι δρόμοι γεμίζουν προσκυνητές που καταφθάνουν από κάθε γωνιά της Ελλάδας και του εξωτερικού για να συμμετάσχουν στην πανηγυρική αγρυπνία και στη Θεία Λειτουργία της επομένης ημέρας.
Το απόγευμα της παραμονής τελείται ο Μεγάλος Εσπερινός, ενώ στη συνέχεια πραγματοποιείται η καθέλκυση της Τιμίας Κάρας του Αγίου από το καθολικό της Μονής. Με ευλάβεια και συγκίνηση, πλήθος πιστών συνοδεύει την πομπή έως τον μεγάλο ναό του Αγίου, ψάλλοντας ύμνους και προσευχές. Η πομπή αυτή είναι ένα από τα σημαντικότερα έθιμα του νησιού και αποτελεί ζωντανή μαρτυρία της ευσέβειας και της αγάπης του λαού προς τον Άγιο Νεκτάριο.
Κατά τη διάρκεια της νύχτας τελείται ολονύκτια αγρυπνία, με δεήσεις, ψαλμωδίες και αναγνώσεις από τα κείμενα του Αγίου. Οι πιστοί μένουν μέχρι τα χαράματα μέσα ή γύρω από τη Μονή, συμμετέχοντας με κατάνυξη. Το πρωί της 9ης Νοεμβρίου, τελείται Πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία με τη συμμετοχή πολλών ιεραρχών και πλήθους κόσμου. Μετά τη λειτουργία, πραγματοποιείται η λιτάνευση της Τιμίας Κάρας και των Ιερών Λειψάνων στους δρόμους της Αίγινας. Είναι μια συγκλονιστική στιγμή: οι καμπάνες ηχούν πανηγυρικά, τα πλοία κορνάρουν από το λιμάνι, και όλο το νησί ευωδιάζει πίστη και ευγνωμοσύνη.
Τα έθιμα αυτά, αν και βαθιά εκκλησιαστικά, έχουν αποκτήσει και μια λαϊκή διάσταση. Ο κόσμος τα θεωρεί όχι μόνο πράξη λατρείας αλλά και ευλογία για τον τόπο. Πολλοί φέρνουν μαζί τους μπουκάλια με λάδι από τα καντήλια της Μονής ή χώμα από τον τάφο του Αγίου, τα οποία φυλάσσουν στα σπίτια τους ως ιερά κειμήλια. Οι κάτοικοι της Αίγινας θεωρούν τον Άγιο Νεκτάριο προστάτη τους και πιστεύουν πως η παρουσία του προστατεύει το νησί από κάθε κακό.
Κεντρικό πνευματικό στοιχείο της εορτής είναι η προσευχή προς τον Άγιο Νεκτάριο, γνωστή ως Παρακλητικός Κανών. Η προσευχή αυτή διαβάζεται στις εκκλησίες αλλά και στα σπίτια των πιστών, ιδιαίτερα από όσους δοκιμάζονται από ασθένειες ή ψυχικούς πόνους. Στην προσευχή, οι πιστοί επικαλούνται τον Άγιο λέγοντας:
«Τω Ιεράρχη του Χριστού Νεκτάριω, τω δοξασθέντι δωρεάς ουρανίας, προσπέσωμεν κραυγάζοντες εκ βάθους ψυχής· Άγιε Νεκτάριε, Ορθοδόξων προστάτα, πάσης ημάς λύτρωσαι συμφοράς και θλίψεως».
Πρόκειται για λόγια βαθιάς ταπείνωσης και εμπιστοσύνης, που εκφράζουν τη βεβαιότητα πως ο Άγιος ακούει και σπεύδει να βοηθήσει. Πολλοί ανάβουν ένα κερί μπροστά στην εικόνα του και απαγγέλλουν τον Κανόνα με δάκρυα συγκίνησης, ζητώντας θεραπεία, παρηγοριά και φως.
Η εορτή του Αγίου Νεκταρίου δεν είναι απλώς μια θρησκευτική τελετή· είναι μια ζωντανή συνάντηση πίστης και θαύματος. Οι άνθρωποι που προσέρχονται στην Αίγινα ή σε άλλους ναούς αφιερωμένους σε εκείνον, βιώνουν μια αίσθηση εσωτερικής ειρήνης και ευλογίας. Μέσα από τα έθιμα, τις λιτανείες και τις προσευχές, ανανεώνεται η σχέση του ανθρώπου με τον Θεό και επιβεβαιώνεται πως ο Άγιος Νεκτάριος παραμένει ζωντανός πνευματικός οδηγός και παρηγορητής σε κάθε εποχή.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Σηλυβρίας τὸν γόνον καὶ Αἰγίνης τὸν ἔφορον, τὸν ἐσχάτοις χρόνοις φανέντα ἀρετῆς φίλον γνήσιον, Νεκτάριον τιμήσωμεν πιστοί, ὡς ἔνθεον θεράποντα Χριστοῦ, ἀναβλύζει γὰρ ἰάσεις παντοδαπὰς τοῖς εὐλαβῶς κραυγάζουσι. Δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι Χριστῷ, δόξα τῷ σὲ θαυματώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργοῦντι διὰ σοῦ πᾶσιν ἰάματα.
Έτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Ὁσίως ἐβίωσας, ὡς Ἱεράρχης σοφός, δοξάσας τὸν Κύριον, δι’ ἐναρέτου ζωῆς, Νεκτάριε Ὅσιε. Ὅθεν του Παρακλήτου, δοξασθεὶς τῇ δυνάμει, δαίμονας ἀπελαύνεις, καὶ νοσοῦντας ἰᾶσαι, τους πιστῶς προσιόντας, τοῖς θείοις λειψάνοις σου.
