Σαν σήμερα 4 Ιουνίου: Οι Οθωμανοί κυριεύουν την Αθήνα – Μουσουλμάνοι εγκαθίστανται γύρω από την Ακρόπολη και οριοθετούν τις γειτονιές

Διαβάστε το Εορτολόγιο κάθε ημέρα από την ΕΚΚΛΗΣΙΑ Online.

Γεγονότα Σαν Σήμερα 4 Ιουνίου

• 1456: Οι Οθωμανοί Τούρκοι κυριεύουν την Αθήνα. Η Αθήνα κατά την οθωμανική κυριαρχία δεν ήταν πολυπληθής πρωτεύουσα, αλλά αποτελούσε επαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που υπαγόταν στο σαντζάκι του Ευρίπου και είχε μόλις μερικές χιλιάδες κατοίκους. Μετά την κατάληψη της πόλης από τους Οθωμανούς, στις 4 Ιουνίου 1456, οι μουσουλμάνοι εγκαταστάθηκαν γύρω από την Ακρόπολη και οριοθέτησαν τις γειτονιές τους. Οι ντόπιοι τότε είχαν βγει από το ρωμαϊκό τείχος και είχαν επιστρέψει στις παλιές γειτονιές, την Πλάκα, το Μοναστηράκι και την περιοχή του Ψυρρή. Η κυρίως τουρκική γειτονιά ήταν γύρω από το Τσαρσί και προς το Ριζόκαστρο. Αρκετοί ζούσαν διασκορπισμένοι και σε άλλες γειτονιές. Ποτέ δεν ήταν πολλοί σε αριθμό, όλοι μαζί δεν ξεπερνούσαν τις δύο τρεις χιλιάδες. Κανένας Οθωμανός δεν ζούσε στη γειτονιά του Ψυρρή, παρέμενε αμιγώς Ορθόδοξη. Εκτός από τους Έλληνες και τους τούρκους στην Αθήνα της οθωμανικής περιόδου ζούσαν Φράγκοι, Αρβανίτες, εβραίοι, τσιγγάνοι και Αιθίοπες που ήταν σκλάβοι των Οθωμανών αξιωματούχων. Η ζωή των Αθηναίων κατά την πρώτη περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας ήταν αρκετά καλή λόγω των προνομίων που τους πρόσφερε ο Μωάμεθ Β΄ ο Πορθητής κατά την επίσκεψή του τον Αύγουστο του 1458. Ο σουλτάνος είχε ελληνική παιδεία, ήξερε πολύ καλά την ελληνική γλώσσα και την ιστορία των Αθηνών. Μεταξύ των προνομίων που πρόσφερε ήταν η κήρυξη και πάλι του Παρθενώνα σε ορθόδοξη εκκλησία. Πριν από αυτό ήταν επί δυόμισι αιώνες καθολική. Στους μη μουσουλμάνους δεν επιτρεπόταν να χτίζουν ψηλότερα σπίτια από εκείνα των μουσουλμάνων, να φέρουν όπλα, να ανεβαίνουν στην Ακρόπολη, που τότε χτίστηκε τζαμί, να ιππεύουν άλογα και να φορούν πολυτελή ρούχα. Αναλογικά με το διάστημα που παρέμειναν στην πόλη, θα περίμενε κάποιος οι Οθωμανοί να έχουν αφήσει πίσω τους αρκετά μνημεία. Αντιθέτως, τα κτίριά τους ήταν λιγοστά και εξυπηρετούσαν κυρίως θρησκευτικούς και διοικητικούς σκοπούς. Σημαντικό κτίσμα της εποχής είναι το Φετιχιέ Τζαμί ή τζαμί του Πορθητή, γνωστό και ως τζαμί του σταροπάζαρου ή τζαμί της Αγοράς, το οποίο χτίστηκε στο βόρειο άκρο της Ρωμαϊκής Αγοράς, πιθανώς μετά την άφιξη του Μωάμεθ Β΄. Χτίστηκε πάνω στα απομεινάρια τρίκλιτης μεσοβυζαντινής βασιλικής, μέρος της οποίας υπάρχει ακόμη στη βόρεια πλευρά του τεμένους. Την περίοδο της κατάκτησης της Αθήνας από τους Ενετούς, από το 1687 έως και το 1688, χρησιμοποιήθηκε ως καθολική εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη. Μετά την αποχώρηση των Ενετών οι Τούρκοι το ξαναέκαναν τζαμί και το 1824 μετατράπηκε σε σχολή αλληλοδιδακτικής της Φιλόμουσου Εταιρείας. Χρησιμοποιήθηκε ως στρατιωτική φυλακή, ως φρουραρχείο και μετά την εγκατάσταση της πρωτεύουσας του ελληνικού κράτους στην Αθήνα, το 1834, χρησιμοποιήθηκε ως στρατιωτικό αρτοποιείο, έως και τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Σήμερα χρησιμεύει ως αποθηκευτικός χώρος αρχαιοτήτων. Την περίοδο της κατοχής κατασκευάστηκαν 3 οθωμανικά λουτρά στην πόλη της Αθήνας. Τα χαμάμ για πολλούς αιώνες αποτέλεσαν βασικό χώρο κοινωνικοποίησης για μουσουλμάνους και χριστιανούς. Η ευχή που ακουγόταν όταν κάποιος έπειτα από ώρες πνευματικής και σωματικής χαλάρωσης αποχωρούσε από το χαμάμ ήταν: «Ο Αλλάχ να σε έχει καλά και η Παναγιά». Το Τζαμί Τζισταράκη βρίσκεται στην πλατεία Μοναστηρακίου, ακριβώς απέναντι από το μετρό, στην παλιά Οθωμανική Αγορά. Το τέμενος, που λεγόταν και τζαμί του Κάτω Συντριβανιού, χτίστηκε το 1759 από τον βοεβόδα Τζισταράκη με στόχο να ικανοποιήσει τον σουλτάνο. Το τζαμί χτίστηκε από αρχαία ερείπια, αλλά επειδή τα υλικά δεν ήταν αρκετά ο βοεβόδας διέταξε να ανατινάξουν τον 17ο στύλο του ναού του Ολυμπίου Διός για να πάρουν τη σκόνη και να τη χρησιμοποιήσουν ως μαρμαροκονίαμα στους τοίχους. Η πράξη αυτή εξόργισε όχι μόνο τους Αθηναίους αλλά και τον πασά του Ευρίπου, καθώς υπήρχε νόμος που απαγόρευε την καταστροφή των αρχαίων μνημείων επειδή ανήκαν στον σουλτάνο. Ο Τζισταράκης, που δεν είχε φανταστεί τον αντίκτυπο της πράξης του, προσπάθησε να δωροδοκήσει τον πασά στέλνοντάς του 8.000 γρόσια, όμως εκείνος δεν τα δέχτηκε και τον εξόρισε. Εκείνη την εποχή σημειώθηκε έξαρση της πανούκλας στην Αθήνα, γεγονός για το οποίο κατηγορήθηκε ο Τζισταράκης καθώς θεωρήθηκε ότι με την πράξη του αυτή ανέσυρε μια αρχαία κατάρα, σύμφωνα με την οποία κάθε αρχαία κολόνα που πέφτει και καταστρέφεται ξεθάβει μια μεγάλη συμφορά που κοιμάται στη βάση της. Επίσης υπήρχε το Τζαμί της Κολώνας στην Αδριανού, το Κιουτσούκ Τζαμί στην οδό Μουσείου και το Τζαμί του Παρθενώνα, που χτίστηκε μετά την επίθεση του Μοροζίνι μέσα στον Παρθενώνα αλλά γκρεμίστηκε αμέσως μετά την Επανάσταση του 1821. Το παλιότερο σπίτι της Αθήνας και αντιπροσωπευτικό δείγμα αστικής αρχιτεκτονικής της οθωμανικής περιόδου είναι το Αρχοντικό Μπενιζέλου της οδού Αδριανού στην Πλάκα. Το αρχοντικό είναι μια διώροφη κατασκευή με χαγιάτι, στα πρότυπα του οθωμανικού σπιτιού, με πηγάδι στην μπροστινή αυλή του, ενώ στην πίσω αυλή διασώζονται ακόμη το ελαιοτριβείο και το πατητήρι. Το σπίτι περιβάλλεται από ψηλό μαντρότοιχο, όπως όλα τα σπίτια τότε. Χτίστηκε στις αρχές του 17ου αιώνα και ανήκε στην αριστοκρατική οικογένεια του Αθηναίου άρχοντα Αγγελου Μπενιζέλου. Γόνος της οικογενείας είναι και η Ρεγούλα ή Ρηγούλα Μπενιζέλου (1522-89), μετέπειτα Αγία Φιλοθέη.
• 1827: Κωνσταντίνος Κανάρης. Αποτυχημένη ναυτική εκστρατεία του Κόχραν στην Αίγυπτο. Ο Κωνσταντίνος Κανάρης καίει μέσα στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας την προφυλακίδα του αιγυπτιακού στόλου.
• 1878: Υπογράφεται η Συνθήκη της Κωνσταντινούπολης, με την οποία η Κύπρος περιέρχεται από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στην Αγγλία.
• 1996: Η Ελληνική κυβέρνηση προβαίνει σε έντονο διάβημα διαμαρτυρίας, μετά την αμφισβήτηση από τούρκο αξιωματούχο της ελληνικότητας της νήσου Γαύδου. Η νέα πρόκληση εκδηλώθηκε κατά τη διάρκεια σχεδιασμού νατοϊκής άσκησης στο στρατηγείο της Νάπολης. Τούρκος αξιωματούχος ζήτησε εγγράφως να μην συμπεριληφθεί η νήσος στην περιοχή που θα διεξαχθεί η στρατιωτική άσκηση, ισχυριζόμενος ότι το νησί αποτελεί αμφισβητούμενη περιοχή και κάνοντας λόγο για γκρίζα περιοχή.
• 2017: Η ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ με ανακοίνωσή της επικροτεί την απόφαση του αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, να αποσύρει τις ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, και διαβεβαιώνει ότι η παγκόσμια θέρμανση «είναι κατασκεύασμα επιχειρηματικών συμφερόντων».

Γεννήσεις Σαν Σήμερα 4 Ιουνίου

• 1694: Φρανσουά Κενέ. Φρανσουά Κενέ, Γάλλος οικονομολόγος και γιατρός, θεμελιωτής της Πολιτικής Οικονομίας και ιδρυτής της σχολής των φυσιοκρατών. (Θάνατος 16 Δεκεμβρίου 1774)
• 1929: Κάρολος Παπούλιας. Κάρολος Παπούλιας, Έλληνας πολιτικός, πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Παλαίμαχος αθλητής του άλματος επί κοντώ και του βόλεϊ. (Θάνατος 26 Δεκεμβρίου 2021)
• 1975: Αντζελίνα Τζολί. Αντζελίνα Τζολί, Αμερικανίδα ηθοποιός.

Θάνατοι Σαν Σήμερα 4 Ιουνίου

• 2001: Ντίνος Ηλιόπουλος. Ντίνος Ηλιόπουλος, Έλληνας ηθοποιός. (Γέννηση 12 Ιουνίου 1915)
• 2007: Σωτήρης Μουστάκας. Σωτήρης Μουστάκας, Έλληνας ηθοποιός. (Γέννηση 17 Σεπτεμβρίου 1940)
• 2019: Λέναρτ Γιόχανσον. Λέναρτ Γιόχανσον, Σουηδός αθλητικός παράγων, ο μακροβιότερος πρόεδρος της UEFA (1990-2007) και εμπνευστής του Τσάμπιονς Λιγκ. (Γέννηση 5 Νοεμβρίου 1929)

Γνωρίζετε σε πόσες κατηγορίες χωρίζει η εκκλησία μας τους Αγίους της και γιατί;

Ποιοι Γιορτάζουν Σήμερα 4 Ιουνίου

• Μάρθα.
• Μητροφάνης, Μητροφάνα.

Εορτολόγιο 4 Ιουνίου

• Ο Άγιος Μητροφάνης ο Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινούπολης.
• Οι Αγίες Μάρθα και Μαρία οι αδελφές του Λαζάρου οι Μυροφόρες.
• Ο Όσιος Πετρόκιος ο εξ Ουαλίας.

Δείτε στο βίντεο παρακάτω για τον βίο, τη σχέση με τον Ιησού, το Απολυτίκιο και το Μεγαλυνάριο των Αγίων Μάρθας και Μαρίας των Μυροφόρων και αδελφών του Λαζάρου.

Διαβάστε επίσης την γιορτή σήμερα 4 Ιουνίου: Άγιος Μητροφάνης ο Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινούπολης.

Για να μαθαίνετε πρώτοι όλα τα νέα ακολουθήστε μας στα Google News.