Σαν σήμερα 29 Νοεμβρίου: Έκρηξη με 13 νεκρούς στον πρώτο εορτασμό για τον Γοργοπόταμο

Διαβάστε το Εορτολόγιο κάθε ημέρα από την ΕΚΚΛΗΣΙΑ Online.

Γεγονότα Σαν Σήμερα 29 Νοεμβρίου

• 1812: Η Μάχη της Μπερεζίνα. Τελειώνει στη Ρωσία η Μάχη της Μπερεζίνα, που ξεκίνησε στις 26 του μήνα, με πανωλεθρία των Γάλλων εισβολέων του Ναπολέοντα.
• 1822: Ο Στάικος Σταϊκόπουλος στο Παλαμίδι. Ο Στάικος Σταϊκόπουλος κυριεύει το φρούριο του Παλαμιδίου από τους Οθωμανούς Τούρκους.
• 1899: Ο Ελβετός επιχειρηματίας Χανς Γκάμπερ ιδρύει την ποδοσφαιρική ομάδα της Μπαρτσελόνα.
• 1912: Η απελευθέρωση των Ιωαννίνων. Αρχίζουν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις για την κατάληψη των Ιωαννίνων, κατά τη διάρκεια του Α’ Βαλκανικού Πολέμου. Ο ελληνικός στρατός καταλαμβάνει τις οχυρωμένες θέσεις Μεγάλο και Μικρό Μπισδούνι και Πεστά.
• 1964: Πλήθος κόσμου κάτω από την ιστορική γέφυρα, λίγο πριν το δυστύχημα. Στο αίμα πνίγεται ο επίσημος εορτασμός στον Γοργοπόταμο για την ανατίναξη της ομώνυμης γέφυρας από αντιστασιακούς το 1942. Έκρηξη στο χώρο της εκδήλωσης προκαλεί τον θάνατο 13 ανθρώπων και τον τραυματισμό 45. Την Κυριακή 29 Νοεμβρίου 1964 ορίστηκε για πρώτη φορά ο γιορτασμός της επετείου του Γοργοπόταμου, με κυβερνητική ευθύνη (κυβέρνηση Ενωσης Κέντρου). Τούτος ο γιορτασμός δεν ήταν σαν τους άλλους. Η συμμετοχή του κόσμου ήταν μεγαλύτερη παρά ποτέ. Σε χιλιάδες υπολογίζονται τα πλήθη που κατέκλυσαν το χώρο κάτω από τη γέφυρα και τις γύρω πλαγιές. Από νωρίς το πρωί, αντιπροσωπείες φορέων, οργανώσεων και δήμων είχαν ξεκινήσει από την Αθήνα και τον Πειραιά, ανάμεσά τους εξέχουσες προσωπικότητες της πολιτικής και της αυτοδιοίκησης. Στις 10:25, οι αποστολές έφτασαν στον χώρο της τελετής, όπου είχε συγκεντρωθεί πλήθος κόσμου. Παρούσα με τις οργανωμένες δυνάμεις της η ΕΔΑ και η «Νεολαία Λαμπράκη», παρόντα τα σωματεία της ΕΑΜικής Αντίστασης με χιλιάδες αντιστασιακούς αγωνιστές. Εκεί και ο στρατηγός Αυγερόπουλος του ΕΛΑΣ, καθώς και ο εκπρόσωπος αγωνιστών του ΕΔΕΣ στρατηγός Κοσίντας. Το κλίμα ήταν ιδιαίτερα φορτισμένο, με συνεχή συνθήματα υπέρ του ΕΛΑΣ και της Εθνικής Αντίστασης. Λίγο αργότερα, έφτασε ο Μητροπολίτης Λαμίας μαζί με τον τότε υπουργό Δημόσιας Τάξης της ΕΡΕ, Ευάγγελο Καλαντζή, και ξεκίνησε η δοξολογία. Την κυβέρνηση εκπροσωπούσε ο υφυπουργός Αμυνας Μιχαήλ Παπακωνσταντίνου. Ακολούθησε η καθιερωμένη τελετή κατάθεσης στεφανιών. Όταν όμως έφτασε η στιγμή να κατατεθεί στέφανο εκ μέρους του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ, ο τελετάρχης ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά τη λήξη της διαδικασίας ουσιαστικά απαγορεύοντας την συμμετοχή. Η ενέργεια αυτή προκάλεσε έντονες αποδοκιμασίες από το πλήθος, ενώ οι επίσημοι αποχώρησαν βιαστικά από τον χώρο. Το πανδαιμόνιο που ακολουθεί καλύπτεται από έναν εκκωφαντικό κρότο και πυκνός καπνός κάλυψε τα πάντα, περίπου στις 10:40. Η ισχυρή έκρηξη προκάλεσε σκηνές χάους και τρόμου. Τι είχε συμβεί; Μια νάρκη που είχε σκάσει προκάλεσε το θάνατο 13 ατόμων και τον τραυματισμό 45. Πολίτες έτρεχαν πανικόβλητοι για να σωθούν, ενώ άλλοι προσπαθούσαν να βοηθήσουν τους βαριά τραυματισμένους, μεταφέροντάς τους με όποιο μέσο έβρισκαν διαθέσιμο. Η είδηση της καταστροφής έφτασε στην Αθήνα λίγες ώρες αργότερα και προκάλεσε σοκ. Την επόμενη ημέρα, στη Βουλή, ο πρόεδρος της ΕΔΑ Γιάννης Πασαλίδης κατήγγειλε ανοιχτά ότι «στο στράτευμα δρα χούντα» και υπέδειξε ως επικεφαλής της τον Πέτρο Γαρουφαλιά, ο οποίος καθόταν δίπλα στον πρωθυπουργό Γεώργιο Παπανδρέου. Παράλληλα, έθεσε ερωτήματα σχετικά με τις συνεχείς μετακινήσεις στρατηγών του ΝΑΤΟ σε Άγκυρα, Αθήνα και Λευκωσία εκείνη την περίοδο, υπονοώντας ότι οι διεργασίες αυτές συνδέονταν με επικίνδυνους σχεδιασμούς. Σημαντικό τμήμα της κοινής γνώμης απέδωσε την έκρηξη σε ξένες παρεμβάσεις και μυστικές υπηρεσίες. Πολλές αναλύσεις και μαρτυρίες της εποχής έκαναν λόγο για «έργο ιμπεριαλιστικών κέντρων», του ΝΑΤΟ και της CIA, με κεντρικό υπεύθυνο τον τότε υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Χένρι Κίσινγκερ. Παρά τις έρευνες, καμία επίσημη απάντηση δεν δόθηκε ποτέ, αφήνοντας το γεγονός να παραμένει ένα από τα πιο σκοτεινά και αμφιλεγόμενα επεισόδια της μετεμφυλιακής Ελλάδας. Ο δημοσιογράφος- ιστορικός Γιώργος Πετρόπουλος στο προλογικό του σημείωμα στο βιβλίο «Οι δίκες του Γοργοπόταμου (1964-1966) – Άγνωστα ντοκουμέντα απ’ την πολύκροτη υπόθεση», αναφέρεται σε σειρά στοιχείων που κλονίζουν την επίσημη τότε κυβερνητική εκδοχή περί νάρκης του Εμφυλίου. Σημειώνει ότι σύμφωνα με εκθέσεις του υπουργείου Αμύνης είχαν προηγηθεί τρεις εκκαθαρίσεις του ναρκοπεδίου της περιοχής (1951, 1955, 1957). Αναφέρει, ακόμη, έγγραφο των αμερικανικών υπηρεσιών, το οποίο δημοσιεύτηκε στο «Εθνος» στις 5 Αυγούστου 1965 και το οποίο έλεγε ότι την αιματοχυσία στο Γοργοπόταμο οργάνωσαν πράκτορες της CIA, που είχαν έρθει από τη Δυτική Γερμανία και καταλήγει: «Το μετεμφυλιακό καθεστώς φρόντισε να κλείσει την υπόθεση, θεωρώντας ενόχους, ουσιαστικά, τα θύματα της αιματοχυσίας. Συγκεκριμένα 17 αντιστασιακοί παράγοντες – ανάμεσά τους ο στρατηγός Γεράσιμος Αυγερόπουλος (του ΕΛΑΣ) και ο στρατηγός Ν. Κοσίντας (του ΕΔΕΣ) – και άλλοι απλοί πολίτες βρέθηκαν ξαφνικά κατηγορούμενοι για τα “γεγονότα του Γοργοπόταμου”. Αρκετοί από αυτούς προφυλακίστηκαν και στις 26 Μαΐου 1965 άρχισε στη Λαμία η σχετική δίκη αποτέλεσμα της οποίας ήταν 12 από τους 18 κατηγορούμενους να καταδικαστούν και 6 να αθωωθούν». Το έγκλημα του 1964 στον Γοργοπόταμο εξακολουθεί μέχρι σήμερα να αποτελεί πληγή στη συλλογική μνήμη, υπενθυμίζοντας τους κινδύνους της πολιτικής πόλωσης, των παρακρατικών μηχανισμών και των ξένων επεμβάσεων στην ελληνική πολιτική ζωή.
• 1967: Πιπινέλης και Τσαγλαγιαγκίλ συμφωνούν στην απόσυρση της Ελληνικής Μεραρχίας από την Κύπρο, μετά τα γεγονότα στη Κοφίνου. Την ίδια ώρα, πολεμικά αεροπλάνα της Τουρκίας υπερίπτανται πάνω από τη Λευκωσία και το Προεδρικό Μέγαρο, όπου συσκέπτονται ο Σάιρους Βανς με τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο.

Γεννήσεις Σαν Σήμερα 29 Νοεμβρίου

• 1902: Κάρλο Λέβι. Κάρλο Λέβι, Ιταλός συγγραφέας. («O Χριστός σταμάτησε στο Έμπολι») (Θάνατος 4 Ιανουαρίου 1975)
• 1915: Γιουτζίν Πόλεϊ. Γιουτζίν Πόλεϊ, Αμερικανός μηχανικός, εφευρέτης του ασύρματου τηλεχειριστηρίου της τηλεόρασης. (Θάνατος 20 Μαΐου 2012)
• 1933: Τζέιμς Ρόζενκουιστ. Τζέιμς Ρόζενκουιστ, Αμερικανός ζωγράφος, από τους πιονιέρους της ποπ-αρτ. (Θάνατος 31 Μαρτίου 2017)

Θάνατοι Σαν Σήμερα 29 Νοεμβρίου

• 1924: Τζιάκομο Πουτσίνι. Τζιάκομο Πουτσίνι, Ιταλός συνθέτης. («Τόσκα») (Γέννηση 22 Δεκεμβρίου 1858)
• 2001: Τζορτζ Χάρισον. Τζορτζ Χάρισον, Βρετανός κιθαρίστας και συνθέτης, ένας από τους τέσσερις Beatles. (Γέννηση 25 Φεβρουαρίου 1943)

Γνωρίζετε γιατί Μεταλαμβάνουμε; Γιατί το ψωμί της Θείας Μετάληψης είναι στρόγγυλο;

Ποιοι Γιορτάζουν Σήμερα 29 Νοεμβρίου

• Φαίδρα, Φαιδρούλα, Φαιδρίνα, Φαίδρος, Φαιδρής, Φαιδρινός.
• Φιλούμενος, Φιλόμενος, Φίλος, Φιλουμένη, Φιλομένη, Φιλομίνα, Φιλομίλα, Φιλομίλη, Φίλη.

Εορτολόγιο 29 Νοεμβρίου

• Ο Άγιος Παράμονος και οι 370 συν αυτώ Μάρτυρες.
• Ο Άγιος Φαίδρος.
• Ο Άγιος Διονύσιος ο Επίσκοπος Κορίνθου.
• Ο Άγιος Φιλούμενος ο Νέος Ιερομάρτυρας.
• Ο Άγιος Φιλούμενος εξ Άγκυρας.

Δείτε στο βίντεο παρακάτω για τον συγκλονιστικό βίο, το μαρτύριο και το Απολυτίκιο του Αγίου Φιλουμένου εξ Άγκυρας.

Διαβάστε επίσης την γιορτή σήμερα 29 Νοεμβρίου: Άγιος Φιλούμενος ο Νεοιερομάρτυρας.

Για να μαθαίνετε πρώτοι όλα τα νέα ακολουθήστε μας στα Google News.