«ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ ΜΟΝΟΣ»: Μέγας Βασίλειος – Το Λιοντάρι του Χριστού – Ο Άγιος που ίδρυσε την πρώτη Κοινωνική Πρόνοια στην ιστορία (Βίντεο)

Το ψωμί που αποθηκεύεις είναι του πεινασμένου, τα ρούχα που συσσωρεύεις είναι του γυμνού.

Στο τέταρτο επεισόδιο, ταξιδεύουμε στη ζωή και το έργο του Μεγάλου Βασιλείου, μιας από τις σημαντικότερες μορφές της χριστιανικής Εκκλησίας. Με βάση ημερολογιακές καταγραφές μοναχών του 4ου αιώνα, παρακολουθούμε την κοινωνική κατάσταση της εποχής, τον αγώνα της Εκκλησίας ενάντια στις αιρέσεις, καθώς και την προσπάθειά της να εδραιωθεί σε μια περίοδο ταραχών και αντιπαραθέσεων.

Η δράση του Μεγάλου Βασιλείου κατά των αυθαιρεσιών της εξουσίας και η κοινωνική του προσφορά αναδεικνύονται μέσα από αφηγήσεις και σκηνές αναπαράστασης. Στη διάρκεια ενός μεγάλου λιμού, πολέμησε την εκμετάλλευση και προστάτευσε όλα τα παιδιά, ανεξαρτήτως θρησκείας. Έδωσε όλη του την περιουσία για να ιδρύσει τη Βασιλειάδα, το πρώτο γνωστό κοινωνικό ίδρυμα στην ιστορία, που περιλάμβανε νοσοκομεία, γηροκομεία και ορφανοτροφεία για πάνω από 30.000 ανθρώπους.

Το ντοκιμαντέρ αναδεικνύει επίσης τη στάση του Μεγάλου Βασιλείου απέναντι στην παιδεία και την κοινωνική δικαιοσύνη, υπογραμμίζοντας τη θέση του πως «οι διακρίσεις ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες, ελεύθερους και δούλους» πρέπει να καταργηθούν.

Τελειότατη κοινωνία ονομάζω αυτήν, όπου έχει καταργηθεί η ιδιοκτησία, έχουν εκλείψει οι προσωπικές διαφορές και έχουν εξαφανιστεί οι έριδες και οι φιλονικίες. Είναι η κοινωνία όπου όλα είναι κοινά. Οι πολλοί είναι ένας και αυτός ο ένας δεν υπάρχει μόνος του, αλλά ζει μέσα στους πολλούς.

(Μέγας Βασίλειος, Ασκητικές Διατάξεις)

Παρακολουθήστε το 4o Επεισόδιο – Το Λιοντάρι του Χριστού αποκλειστικά στο ertflix.

Μέσα από το 4ο επεισόδιο μεταφερόμαστε στον 4ο αιώνα, μέσα από ημερολογιακές καταγραφές ενός μοναχού, που ρίχνουν φως στα ιστορικά γεγονότα της εποχής. Οι κοινωνικές συνθήκες, οι αγώνες της Εκκλησίας ενάντια στις αιρέσεις, και η προσπάθεια εδραίωσης της χριστιανικής πίστης αποτυπώνονται γλαφυρά. Κεντρικό πρόσωπο είναι ο Μέγας Βασίλειος, γνωστός και ως «Το Λιοντάρι του Χριστού».

Ο Μέγας Βασίλειος πολέμησε τις αιρέσεις, αντιστάθηκε στις αυθαιρεσίες της εξουσίας και αφιερώθηκε στην κοινωνική προσφορά. Κατά τη διάρκεια του μεγάλου λιμού, ο κόσμος πέθαινε από την πείνα, η εκμετάλλευση οργίαζε, ο Μέγας Βασίλειος βγήκε στους δρόμους φωνάζοντας: «Τα παιδιά, πεθαίνουν τα παιδιά», στυλίτευσε τους μαυραγορίτες και μερίμνησε για όλα τα παιδιά, χριστιανών, εβραίων και ειδωλολατρών χωρίς καμιά διάκριση.

Έδωσε όλη του την περιουσία και έχτισε την Βασιλειάδα, το πρώτο γνωστό στην ιστορία κοινωνικό ίδρυμα. Μια ολόκληρη πολιτεία με ορφανοτροφεία, γηροκομεία, λεπροκομεία, νοσοκομεία που φιλοξενούσε 30.000 ανθρώπους. Υπερασπίστηκε την ελληνική παιδεία γιατί πίστευε ότι έχει πολλά θετικά στοιχεία τα οποία δεν βρίσκονται σε αντίθεση με την χριστιανική θέση.

Ο Μέγας Βασίλειος υποστήριξε ότι η Εκκλησία πρέπει να είναι ανοιχτή σε όλους, χωρίς κοινωνικές ή φυλετικές διακρίσεις. Το έργο του φωτίζει ακόμα και τις σημερινές μέρες, παραμένοντας σημείο αναφοράς για την Ορθοδοξία.

Στιγμές από το 4ο επεισόδιο

Το επεισόδιο αποτελεί έναν φόρο τιμής σε μια εμβληματική προσωπικότητα της χριστιανικής παράδοσης, που το φως του έργου του παραμένει ζωντανό μέχρι σήμερα.

Η σκηνοθεσία της Μαρίας Χατζημιχάλη-Παπαλιού και η αφήγηση του Κώστα Καστανά δίνουν ιδιαίτερο βάθος στην ιστορία του Μεγάλου Βασιλείου, ενώ οι συνεντεύξεις θεολόγων, όπως του Κωνσταντίνου Κορναράκη, εμπλουτίζουν τη θεολογική ανάλυση.

Η Βασιλειάδα, η θεολογική του σκέψη, και η αδιάλειπτη αγάπη του για την ανθρωπότητα είναι παραδείγματα που εμπνέουν και προτρέπουν σε δράση και φιλανθρωπία, ανεξαρτήτως εποχής.

Διαβάστε την ευχή του Μεγάλου Βασιλείου για τη Βασκανία.

Επεισόδιο 4: Μέγας Βασίλειος – Το Λιοντάρι του Χριστού

Το τέταρτο επεισόδιο γυρίστηκε μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Βασίζεται σε ημερολογιακές καταγραφές ενός μοναχού που έζησε τον 4ο αιώνα, μέσα από τις οποίες πληροφορούμαστε για τα ιστορικά γεγονότα εκείνης της εποχής, την κοινωνική κατάσταση, τον αγώνα της εκκλησίας να ξεκαθαρίσει το τοπίο από τις αιρέσεις και να εδραιωθεί. Βασική μορφή εκείνης της περιόδου είναι ο Μέγας Βασίλειος, τα κείμενα του οποίου ακούγονται. Αναφέρεται και η Βασιλειάδα, το πρώτο γνωστό στην ιστορία κοινωνικό ίδρυμα. Μιλά ο Κωνσταντίνος Κορναράκης.

Ο Μέγας Βασίλειος είναι μια τεράστια μορφή της χριστιανικής εκκλησίας, ένας φάρος που το φως του είναι τόσο δυνατό ώστε να φωτίζει και τις δικές μας μέρες. Πίστευε ότι η εκκλησία πρέπει να αγκαλιάσει όλα τα έθνη και τους πολιτισμούς, όλους τους ανθρώπους: στους κόλπους της εκκλησίας δεν υπάρχουν άντρες και γυναίκες, ελεύθεροι και δούλοι, οι κοινωνικές διακρίσεις έχουν καταργηθεί, και αυτό ήταν το πιο δυνατό στίγμα στο έργο του Μεγάλου Βασιλείου. Αυτό που αναζητά σήμερα ο κόσμος και έχει ανάγκη να δημιουργηθεί, υπήρχε στην έρημο της Καππαδοκίας πριν από χιλιάδες χρόνια.

Εσύ δεν είσαι πλεονέκτης; Δεν είσαι άρπαγας; Δεν κρατάς για τον εαυτό σου όσα σου δόθηκαν για να τα διαχειρισθείς προς όφελος όλων; Αυτός που γδύνει τον ντυμένο θα ονομαστεί λωποδύτης αλλά αυτός που δεν ντύνει τον γυμνό μήπως δεν αξίζει αυτή την ονομασία; Το ψωμί που αποθηκεύεις είναι του πεινασμένου, τα ρούχα που συσσωρεύεις είναι του γυμνού, τα παπούτσια που τα’ χεις και σαπίζουν είναι του ξυπόλυτου, τα λεφτά που θάβεις για να μη στα κλέψουν είναι του φτωχού. Είναι τόσοι αυτοί που αδικείς όσοι αυτοί που θα μπορούσες να βοηθήσεις.

Μέγας Βασίλειος

Συντελεστές Δεν είσαι μόνος – Το Λιοντάρι του Χριστού

Σκηνοθεσία: Μαρία Χατζημιχάλη-Παπαλιού

Αφήγηση: Κώστας Καστανάς

Διεύθυνση Φωτογραφίας: Βαγγέλης Κουλίνος

Μοντάζ: Γιάννης Τσιτσόπουλος

Σενάριο: Λένα Βουδούρη

Έρευνα: π. Γεώργιος Μεταλληνός, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Ιόλη Καλαβρέζου, Dumbarton Oaks Καθηγήτρια της Ιστορίας της Βυζαντινής Τέχνης στο Πανεπιστήμιο του Harvard, Η.Π.Α.. Κωνσταντίνος Κορναράκης, Επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Ανδριάνα Ζέπου, Θεολόγος. Γιώργος Τσούπρας, Καθηγητής Θεολογίας.

Συμμετοχές: Κωνσταντίνος Κορναράκης, Επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών.

Η σειρά «Δεν είσαι μόνος» είναι ένα ταξίδι στο χρόνο και στο χώρο, ένα οδοιπορικό σε τόπους θαμμένους στη λήθη.

Διαβάστε επίσης και δείτε την ανάλυση για όλα τα επεισόδια της εκπληκτικής σειράς ντοκιμαντέρ ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ ΜΟΝΟΣ.