Κάθε χρόνο στις 14 Σεπτεμβρίου η Εκκλησία μας πανηγυρίζει με ιδιαίτερη λαμπρότητα την Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, μίας από τις μεγαλύτερες Δεσποτοθεομητορικές εορτές του εκκλησιαστικού έτους.
Ο Σταυρός, που υπήρξε άλλοτε όργανο ταπείνωσης και θανάτου, με τη θυσία του Κυρίου μας μεταμορφώθηκε σε σημείο νίκης, χαράς και σωτηρίας για όλη την ανθρωπότητα.
Η εορτή αυτή έχει τις ρίζες της στον 4ο αιώνα, όταν η Αγία Ελένη, μητέρα του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ανακάλυψε στα Ιεροσόλυμα τον Τίμιο Σταυρό του Χριστού. Ο Πατριάρχης Μακάριος τον ύψωσε μπροστά στο πλήθος, ώστε όλοι να τον δουν και να τον τιμήσουν. Έκτοτε, ο Σταυρός έγινε το ιερό σύμβολο των χριστιανών, σημείο προστασίας και ευλογίας.
Η θεολογική διάσταση της εορτής είναι βαθιά. Ο Σταυρός δεν είναι μόνο ιστορικό γεγονός, αλλά και μυστήριο ζωής. Εκφράζει τη μέγιστη αγάπη του Θεού, που θυσιάστηκε για τον άνθρωπο. Μας καλεί να σηκώνουμε κι εμείς τον προσωπικό μας σταυρό με υπομονή και ελπίδα, ακολουθώντας τον Χριστό. Η ύψωση του Σταυρού μέσα στους ναούς την ημέρα της εορτής θυμίζει σε όλους ότι η πραγματική δόξα δεν βρίσκεται στην κοσμική δύναμη, αλλά στην ταπείνωση και την αγάπη.
Λειτουργικά, η ημέρα αυτή τιμάται με αυστηρή νηστεία, όπως και η Μεγάλη Παρασκευή. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμα και αν πέσει Κυριακή, η Εκκλησία επιβάλλει νηστεία, για να συνδέσει άμεσα τη χαρά της πίστης με την ανάμνηση της θυσίας.
Για τον πιστό, η εορτή είναι ευκαιρία ανανέωσης της πίστης και της εμπιστοσύνης στον Θεό. Ο Σταυρός μάς θυμίζει ότι ποτέ δεν είμαστε μόνοι στον αγώνα μας· ότι μέσα από τις δυσκολίες μπορούμε να βρούμε την αληθινή ζωή. Γι’ αυτό ψάλλουμε με συγκίνηση: «Σταυρέ του Χριστού, σώσον ημάς τη δυνάμει σου».
