ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑΣ ΜΕΛΙΤΩΝΟΣ.
ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟΝ ΥΠΟ ΤΟΥ ΕΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚῌ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΥ
ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΩΝ 1400 ΕΤΩΝ ΤΟΥ ΑΚΑΘΙΣΤΟΥ ΥΜΝΟΥ
(Ἱερόν Ἁγίασμα Παναγίας τῶν Βλαχερνῶν, 21 Ἰουνίου 2026)
***
Θεοφιλέστατε ἀδελφέ ἅγιε Ἀλικαρνασσοῦ κύριε Ἀδριανέ, Πατριαρχικέ Ἐπόπτα τῆς περιφερείας ταύτης τῆς Ἁγιωτάτης Ἀρχιεπισκοπῆς Κωνσταντινουπόλεως,
Ἐντιμολογιώτατε Ἄρχων καί Διδάσκαλε κύριε Ἀθανάσιε Ἀγγελόπουλε, Πρόεδρε τοῦ ἐν Θεσσαλονίκῃ ἑδρεύοντος Ἱδρύματος Ἐθνικοῦ καί Θρησκευτικοῦ Προβληματισμοῦ, καί οἱ σύν ὑμῖν ἐκλεκτοί προσκυνηταί,
Πατέρες, ἀδελφαί καί ἀδελφοί ἐν Χριστῷ,
Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, πρό 1400 ἐτῶν, ὅταν ἡ κλαγγή τῶν ὅπλων τῆς κοσμικῆς πολεμικῆς θηριωδίας ἐσάλπιζεν εἰς τόν ἄπειρον τοῦτον χῶρον, ἐδῶ πού εὑρισκόμεθα καί σήμερα· -οὐχί βεβαίως ὡς ὁ ἕτερος Ἄγγελος ὁ καθήμενος ἐπί τοῦ λευκοῦ ἵππου τῆς Ἀποκαλύψεως, ὁ «ἔχων τόξον» ἔλπίδος· καί εἰς τόν ὁποῖον ἐδόθη «στέφανος καί ἐξῆλθε νικῶν καί ἵνα νικήσῃ»-. Τότε πού ἠπειλοῦντο ὑπό ἐξουσιαστῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ὅσια καί ἱερά, τιμαλφῆ καί ἀνεκτίμητα, νοούμενα καί μή ἐκφραζόμενα, τῆς ἀμωμήτου Ὀρθοδόξου πίστεως καί τῆς ταυτότητος τοῦ εὐσεβοῦς Γένους μας. Ὅταν διεκυβεύετο δηλαδή ἡ Ἀξία, ἡ δέ ἀνθρωπίνη ἀδυναμία τῆς κραταιᾶς ὑποστάσεως τῆς τότε ἀπό Θεοῦ ταχθείσης κυριαρχίας, ἡ ἐλέῳ Θεοῦ Αὐτοκρατορία, ὠδυνᾶτο καί διελογίζετο ἀνθρωπίνως, πῶς θά ἀποφευχθῇ ὁ ὄλεθρος καί ὁ θρῆνος.
Τότε ὡς ἐν συσσεισμῷ, κλῆρος καί λαός τῆς Πόλεως τῆς Παναγίας μας, εἰς οὐδέν λογιζόμενος τήν ἀπειλήν τῶν ὅπλων καί τόν ἐπερχόμενον πόνον καί τήν καταστροφήν, ἐν ἀπελπισίᾳ καί ἀπογνώσει προσφεύγει καρδιακῶς ἐν πίστει εἰς τήν ἀήττητον δύναμιν: τήν προσευχήν. Καί ἐν ἀγωνίᾳ καί συνοχῇ καί ἐλεγμοῖς καί ἐλέγχοις καρδίας, σύν οἰμωγαῖς δακρύων, καταφεύγει εἰς τήν σιγήν τῆς Παναγίας, γιγνώσκων καλῶς ὅτι ἡ Κυρία τῆς Πόλεως, ἡ Κυρία τῶν πόνων τοῦ Ὀρθοδόξου λαοῦ μας, σιωπηλά ἀκούει τήν δέησιν τῶν ἱκετῶν της καί σιωπηλά τηρεῖ κάθε προσφυγήν τῶν πιστῶν ἐν τῇ καρδίᾳ της, ὡς ἔπραττε καί κατά τήν ἐπί γῆς Θείαν οἰκονομίαν τοῦ Υἱοῦ Της Κυρίου καί Σωτῆρός μας Ἰησοῦ Χριστοῦ.
***
Ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος ὑπῆρξε μία ἔκρηξις προσευχῆς. Εἶναι ὁμολογία ἀδυναμίας ἀνθρωπίνης καί συγχρόνως καί κυρίως λαμπηδών ἀστραπῆς πίστεως, ὅτι πάντοτε «ὑπάρχει ἐλπίς»· ἡ ἐλπίς πάντων τῶν περάτων τῆς γῆς, ὁ Χριστός. Εἶναι δοξολογία ὁ Ἀκάθιστος. Εἶναι εὐχαριστία. Εἶναι δημιούργημα μιᾶς στιγμῆς. Στιγμῆς αἰωνιότητος. Καί συγχρόνως καί κυρίως εἶναι ὕμνος καρδιακός σιωπῆς, βιώματος τῶν ἀρρήτων καί ἀνεξερευνήτων κριμάτων τοῦ Θεοῦ, τά ὁποῖα βιώνει ἑκάστη ψυχή εὑρισκομένη «ἐνωπία ἐνώπιον τῆς συνειδήσεώς της, τῆς ὁποίας συνειδήσεως «οὐδέν βιαιότερον ἐν κόσμῳ» κατά τόν Ἅγιον Ἀνδρέαν Κρήτης. Τῆς σιωπῆς, ἡ ὁποία εἶναι συμπάρεδρος τῆς Σοφίας τοῦ Ἀπείρου Θεοῦ, δηλαδή τῆς δημιουργικῆς καί συνεκτικῆς τῶν ἁπάντων δυνάμεως.
Ἡ ὁποία Σοφία τοῦ Θεοῦ ὑπείρεισεν στύλους ἑπτά εἰς τήν ἑπτάλοφον ταύτην Πόλιν καί ᾠκοδόμησε τόν ἑαυτῆς οἶκον, τόν Οἶκον τῆς Κυρίας Θεοτόκου, αὐτόν τόν πενιχρόν οἰκίσκον Της προσευχῆς καί ἱκεσίας, ὡς εἰς ἄλλην Ναζαρέτ, ἡ ὁποία Παναγία μας διέλυσε καί διαλύει τό σκότος τῆς ἀβύσσου -ὅτι ἄβυσσος ἡ ψυχή ἑκάστου ἀνθρώπου- καί τήν κλαγγήν τῶν ποικίλων ὅπλων τῆς ματαιοπόνου πορείας τῶν ἀνθρωπείων καί διά τοῦ φέγγους τῆς ἀστραπῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ της ὑπό Γαβριήλ τοῦ Πρωτοστάτου Ἀρχαγγέλου, ἡτοιμάσθη εἰς τήν Βασιλίδα ταύτην τῶν πόλεων, Ἀθάνατος Τράπεζα, αἰωνίου ἀπολαύσεως θεῖον ἐντρύφημα. Ἐξελήλυθε, δηλαδή, φῶς εἰς τόν κόσμον καί εἰς πάντα τά ἔθνη. Φῶς ἐκ Φωτός, ὁ Κύριος τοῦ ἐλέους καί τῶν οἰκτιρμῶν καί πάσης παρακλήσεως, μέχρι τοῦ σημείου ἡ ἄβυσσος κάθε ψυχῆς νά ψελλίζῃ σιωπηλῇ τῇ φωνῇ: Τῇ δυνάμει Σου δόξα Φιλάνθρωπε, ὅτι πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας.
Τῇ δυνάμει τοῦ Κυρίου Δόξα, πού ἐδωρήσατο, σύν ἄλλαις ἀνεξιχνιάστοις δωρεαῖς, τῇ Πόλει ταύτῃ λίθον ἐκλεκτόν καί ὄλβον ἀναφαίρετον τήν Ὑπέρμαχον Στρατηγόν τοῦ Γένους μας, καί συγχρόνως συνόλου τοῦ Γένους τῶν Ὀρθοδόξων.
***
Τιμᾶται σήμερον ἐδῶ, εἰς τόπον σμικρόν καί ἄπειρον συγχρόνως, ὑπό τοῦ ἐν Θεσσαλονίκῃ Ἱδρύματος Θρησκευτικοῦ καί Ἐθνικοῦ Πολιτισμοῦ μία ἱστορική ἐπέτειος. Ἡ 1400ή ἀπό τῆς εἰσόδου εἰς τήν λειτουργικήν ζωήν τῆς Ὀρθοδόξου Έκκλησίας μας τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου. Περί λειτουργίας καί ἱερουργίας μυστηρίου ἀκαταλήπτου, μυστηρίου ζωῆς καί θανάτου. Ἐπιβιώσεως καί συνεχείας. Προσευχῆς καί θαύματος.
Ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος, λοιπόν, εἶναι τό θεῖον καί ἄρρητον κάλλος τῆς Πόλεως μας αὐτῆς, ὅπου ἀπ᾽ἀρχῆς καί μέχρι σήμερον ἱερουργεῖται τό μυστήριον τῆς σιγῆς. Καί ὅπως κατά τήν τέλεσιν ἑκάστης Θείας Λειτουργίας συνάπτονται εἰς ροπήν χρόνου τό παρελθόν καί τό παρόν καί τό μέλλον, τοιουτοτρόπως ἱερουργεῖται διά τῆς Θεοτόκου καί πρεσβείαις αὐτῆς τό μυστήριον τῆς Θείας οἰκονομίας καί πορείας μας, ἐδῶ καί ἐπί χίλια τετρακόσια χρόνια, διά τοῦ Ἀκαθίστου, ἤ ἄλλως τῶν Χαιρετισμῶν τῆς Παναγίας μας, ὅπως ἐπικαίρως τούς χαρακτηρίζουμε οἱ Ρωμηοί. Δηλαδή, ἱερουργοῦνται καί ἁγιάζονται «πάντα τά ὑπέρ ἡμῶν γεγενημένα»: ἡ δημιουργία διά θεϊκῆς προσταγῆς τοῦ κόσμου καί ἡ ἐν διαλόγῳ τῶν τριῶν προσώπων τῆς Παναγίας Τριάδος πλάσις τοῦ ἀνθρώπου «κατ’ εἰκόνα καί καθ᾽ὁμοίωσιν» Θεοῦ. Ἱερουργεῖται ὑπό χοϊκῶν ἀνθρώπων ἡ μυστική καί ἄφατος, ἡ σιωπηλή, καθότι ἀδιανόητος εἰς τόν πεπερασμένον ἀνθρώπινον νοῦν, προαιώνιος βουλή τοῦ Θεοῦ: τό μυστήριον τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καί συγχρόνως Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. Καί ἱερουργεῖται διά τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, διά τοῦ Χαιρετισμοῦ πρός τήν Ἁγνήν Κόρην τῆς Ναζαρέτ, καί ἐν συνεχείᾳ διά πάντων τῶν παραλειπομένων τῆς ἀνθρωπίνης ἀδυναμίας καί συνάμα θεανθρωπίνης ὑποστάσεως: τοῦ Σταυροῦ, τοῦ Τάφου, τῆς Ἀναστάσεως καί Ἀναλήψεως τοῦ Κυρίου. Καί ἀκόμη, καί διά τῆς ἀναμενομένης φρικτῆς Δευτέρας Αὐτοῦ Παρουσίας.
Κατ᾽ ἀνάλογον τρόπον καί διά τῆς σιγῆς τῆς Θεοτόκου, διά τῆς σιωπῆς τῆς ἐν τῷ βίῳ τούτῳ θλιβομένης πάσης Ὀρθοδόξου Ρωμαίικης ψυχῆς, ἱερουργεῖται ἐπί 1400 χρόνια ἀνελλιπῶς ἐν τῇ πόλει ταύτῃ, ἐν τῇ Ὀρθοδόξῳ Ἐκκλησίᾳ, καί ἐν τῷ κλήρῳ τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας, τῷ Ἁγιωνύμῳ Ὄρει τοῦ Ἄθω, τό μυστήριον τοῦ ἀνεξιχνιάστου, πλήν συνεχοῦς, θαύματος τῆς Παναγίας μας, τό ἀληθῶς βιωθέν, κατά τήν παράδοσιν, τῇ 8ῃ Αὐγούστου τοῦ σωτηρίου ἔτους 686, καί ἔκτοτε ἀεί βιούμενον στήν Πόλι μας, εἰς τόν κλεινόν Ἄθωνα, ὅπου ἐν ἑκάστῃ Μονῇ μέχρι καί τοῦ πλέον σμικροῦ κελλίου τοῦ ἀνωνύμου Ἁγιορείτου μοναχοῦ, ἑκάστην ἑσπέραν ἑνωτίζονται οἱ μοναχοί ἐνώπιοι ἐνώπιον τῆς Εἰκόνος τῆς Παναγίας, τήν ἰαχήν καί τό βίωμα τοῦ Ἀκαθίστου· καί ψάλλουν τό «Χαῖρε» εἰς τήν ἀνύμφευτον Νύμφην, ὡς χαιρετισμόν χαρᾶς καί εὐχαριστίας ὑπέρ πάντων «ὧν ἴσμεν καί ὧν οὐκ ἴσμεν, τῶν φανερῶν καί ἀφανῶν εὐεργεσιῶν τῶν εἰς ἡμᾶς», τούς ἐλαχίστους πλέον ἐνταῦθα, εἰς τήν πληθύν τῶν μοναχῶν τοῦ ἀνδρειωθέντος διά τῆς γοερᾶς καί θρηνώδους σιωπηλῆς κραυγῆς καί προσευχῆς καί τῶν δακρύων Ἱεροῦ Ἄθω, εἰς πᾶσαν ἀνά τήν οἰκουμένην ψυχήν ὀρθόδοξον, θλιβομένην καί καταπονουμένην καί τοῦ ἐλέους τῆς πρεσβείας τῆς Παναγίας μας ἐπιδεομένην.
Καί μήπως ἡ ψυχή τοῦ εὐσεβοῦς Γένους μας δέν εἶναι πάντοτε θλιβομένη καί δακρύοις καί συνεχεῖ συνοχῇ καρδίας διερχομένη τό πολυτάραχον κλυδώνιον τοῦ βίου; Μήπως διά τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς χαρᾶς εἰς τήν Θεοτόκον δέν ἐπῆλθεν εἰς αὐτήν Πνεῦμα Ἅγιον καί δέν τήν ἐπεσκίασε ἡ δύναμις τοῦ Ὑψίστου, συγχρόνως δέ διῆλθεν τήν ψυχήν Της ἡ ρομφαία τήν ὁποίαν προεφήτευσεν ὁ πρεσβύτης Συμεών; Μήπως καί τήν Μητέρα μας Ἐκκλησία καί τό Γένος μας δέν τά ἐπισκιάζει συνεχῶς ἡ ἀήττητος ἀόρατος Δύναμις καί ἡ ἐξουσία τοῦ Παρακλήτου Πνεύματος; Μήπως δέν τά διῆλθον ρομφαῖαι ποικίλαι ἀπ᾽ἀρχῆς καί μέχρι τῆς σήμερον; Μήπως πάντων ἡμῶν τῶν ἐπί γῆς ὀρθοδόξων Ρωμηῶν, τῶν ἐνταῦθα ὀλίγων καί τῶν πολλῶν, τῶν εἰς ἅπασαν τήν δεσποτείαν Κυρίου, δέν διατρέχουν καθημερινῶς ποικίλαι θλίψεις καί ἀνάγκαι καί πειρασμοί;
***
Ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ, εἰς τήν ψυχήν τοῦ κάθε Ὀρθοδόξου πιστοῦ, καί ἰδίως τοῦ Ρωμηοῦ, μέσα εἰς τήν θλίψιν καί τήν ἀγωνίαν της, εἰσέρχεται ἕνα «ὅμως», τό ὁποῖον ἀποτελεῖ τήν οὐσίαν τῆς Ὀρθοδόξου βιοτῆς καί πολιτείας. Τό «ὅμως» ὅτι Κάποιος ἐσταυρωμένος καί συγχρόνως ἀνίκητος, πού ἦλθεν εἰς τήν ἀνθρωπίνην ἐσχατιάν διά τῆς Θεοτόκου, «νενίκηκε τόν κόσμον». Καί κατέστησε τήν Θεοτόκον Μητέρα Του, ὑψηλοτέραν τῶν οὐρανῶν, ἀνωτέραν πάντων τῶν ποιημάτων.
Τό «ὅμως» αὐτό ὑπερβαίνει ἀσφαλῶς τήν ἀνθρωπίνην ἀδυναμίαν καί ταυτίζεται μέ τόν μόνιμον Χαιρετισμόν πρός τήν Παρθένον Μαρίαν, ὅτι «συλλήψει Υἱόν τοῦ Ἀδάμ ἀρχαιότερον, τόν ποιητήν τῶν ἁπάντων καί λυτρωτήν, τῶν βοώντων μυστικῶς αὐτῇ τό Χαῖρε Ἁγνή». Καί τό ὁποῖον «Χαῖρε», ψαλλόμενον γοερῶς καί ἀκροώμενον ὡς συνεχές καί αἰώνιον θαῦμα, διαλύει ὡς μάχαιρα δίστομος τοῦ Παναγίου Πνεύματος πάσας τάς ρομφαίας καί τά σκότη καί τά ἐρέβη καί μένει παραμόνιμος χαιρετισμός χαρᾶς, πίστεως, ἐλπίδος καί ἀγάπης, ἡ ὁποία ἀγάπη πάντα στέγει, πάντα ὑπομένει, πάντα ἐλπίζει· οὐδέποτε ἐκπίπτει.
Ὁμολογοῦμεν εἰς τόν Χερουβικόν ὕμνον ὅτι «οὐδείς ἄξιος» τῶν συνδεδεμένων ταῖς κοσμικαῖς διατριβαῖς τῆς θλίψεως καί τῆς ἀγωνίας, «προσέρχεσθαι ἤ προσεγγίζειν ἤ λειτουργεῖν», σύν τῷ Μυστηρίῳ τῆς Θείας Εὐχαριστίας, τό μυστήριον τῆς Θεοτόκου. Ὅμως ἡ βίωσις τοῦ μυστηρίου τούτου ἐδόθη, ὅπως καί ἡ ἱερουργία τῆς Θείας Λειτουργίας, ἀπό τήν «ἄφατον καί ἀμέτρητον φιλανθρωπίαν» τοῦ Πλάστου καί Δημιουργοῦ μας. Καί ὅταν κατεχώμεθα ὑπό ἀνικήτου φόβου καί δειλίας τῶν ἐπερχομένων, ἀμέσως συνειδητοποιοῦμεν αὐτό τό «ὅμως», τό ὁποῖον εἶναι ὁ χαιρετισμός τοῦ Ἀρχαγγέλου, ὅτι ὁ Ὀρθόδοξος πιστός «εὑρίσκει χάριν παρά τῷ Θεῷ»· ὅτι δηλαδή ἔρχεται ἀρωγός καί βοηθός διά τῆς Ὑπερμάχου Στρατηγοῦ ἡ μή καταισχύνουσα ἐλπίς, ἡ Θεία Χάρις, καί ἐπιβλέπει ἱλέως ἐπί τήν σκιώδή καί αἰνιγματώδη πορείαν μας ἐπί τῆς γῆς, τήν φωτίζει καί τήν ἐλεεῖ. Καί ὄχι μόνον τήν ἐλεεῖ, ἀλλά μᾶς βεβαιώνει ὅτι ἀδιαστάτως εὑρίσκεται μαζί μας καί «εἶναι μεθ᾽ ἡμῶν πάσας τάς ἡμέρας». Καί ἀσφαλῶς, τότε, οὐδείς καθ´ ἡμῶν.
***
Πατέρες καί ἀδελφοί,
Ὁ Ἀκάθιστος Ὑμνος, λοιπόν, εἶναι πρωτίστως καί κυρίως ὁ Ὕμνος τῆς Σιγῆς. Εἶναι ἡ χρεωστικῶς προσαγομένη τῇ Μητρί τοῦ Φωτός εὐχαριστήριος ᾨδή, ἡ ᾀδομένη ἐν παντί καιρῷ καί πάσῃ ὥρᾳ. Εἶναι, ὡς ἀναλύεται εἰς τούς 24 στίχους τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου, ἡ σιωπηλή προσευχή τῶν πρός τήν Πόλιν, πρός τό Ἅγιον Ὄρος, πρός τήν συμβασιλεύουσαν Θεσσαλονίκην, πρός σύνολον τό Γένος μας καί πρός πᾶσαν ἀνθρωπίνην ψυχήν εὐεργεσιῶν τῆς Θεομήτορος. Εἶναι διασκέδασις νεφέλης. Εἶναι ἱκεσία θείας εὐσπλαγχνίας καί οἴκτου. Διάλυσις ἐπικειμένων φόβων καί τρόμων. Ὑπέρβασις φιλονείκων ἐνστάσεων. Παῦσις μαχῶν καί παντοειδῶν πολέμων, ἀπό τούς ὁποίους ἰδιαιτέρως μαστίζεται ἡ οἰκουμένη καί οἱ ἐπί ταύτης διερχόμενοι τοῦ ματαίου κόσμου τό κλυδώνιον. Εἶναι ἡ ἀένναος Πηγή. Εἶναι τό διαρκές Θαῦμα. Εἶναι ἡ ὄντως Χαρμονή. Εἶναι ἡ Χαρά, τήν ὁποίαν ζητοῦμεν «πότε ἐδῶ καί ποτ᾽ ἐκεῖ». Καί διερωτώμεθα «ποῦ κατοικεῖ». Καί ἡ ἀπάντησις: Μά, ἡ Χαρά εἶναι ἡ Παναγία. Ἡ Πανύμνητος Μήτηρ, ἡ τεκοῦσα τῶν πάντων Ἁγίων Ἁγιώτατον Λόγον. Ἡ Ὁποία δέχεται καί τήν ἰδικήν μας ταπεινήν προσφοράν σήμερα καί ρύεται ἀπό πασῶν τῶν συμφορῶν.
***
Σήμερα, ὅλοι μας, οἱ πολλοί κεκοιμημένοι καί οἱ ὀλίγοι περιλειπόμενοι ζῶντες ἐδῶ, μαζί σας, ἀδελφοί καί φίλοι, ὁμοῦ μετά τοῦ Πατριάρχου Σεργίου καί τῆς σειρᾶς ὅλης Πατριαρχῶν, κληρικῶν παντός βαθμοῦ καί πάσης ψυχῆς ὀρθοδόξων, μετά τοῦ νῦν Παναγιωτάτου Πατριάρχου μας Βαρθολομαίου καί τοῦ μικροῦ Ὀρθοδόξου λείματος τῆς Βασιλίδος ταύτης πόλεως, τῆς τοῦ Ὄρους τοῦ Ἁγίου πληθύος τῶν μοναστῶν, τῶν προσελθόντων προσκυνητῶν τοῦ ἐν Θεσσαλονίκῃ ἑδρεύοντος Ἱδρύματος, τοῦ προβληματιζομένου ἐπί ἀξιῶν ἀκαταλύτων, λιτανεύομεν τήν Μυροβλύτισσαν Εἰκόνα τοῦ Ἀκαθίστου, τήν ἀκοίμητον φρουρόν τῆς τοῦ κλεινοῦ Διονυσίου καί τοῦ ταπεινοῦ Νήφωνος τοῦ Πατριάρχου Ἱερᾶς καί σεβασμίας Μονῆς, καί πορευόμεθα ἱεροπρεπῶς τήν σήμερον ἡμέραν, ἑορτήν ἑορτῶν καί πανήγυριν πανηγύρεων 1400 ἐτῶν, ἡ ὁποία διῆλθεν ὡς ἡ ἐχθές… Περιερχόμεθα νοερῶς τά ἄψυχα ἐρειπωμένα τείχη τῆς πόλεως ταύτης καί ἐμψύχως, εἰκονίζοντες κατά τό ἐνόν ἀνθρώποις, μυστικῶς τά Χερουβείμ καί πάσας τάς προαπελθούσας γενεάς τῶν πατέρων μας, λιτανεύομεν τό χθές καί τό σήμερον καί τό αὔριον ἱερουργούμενον θαῦμα, προβληματιζόμενοι μέν ὡς τό Ἵδρυμά σας, φίλε κύριε Πρόεδρε καί Διδάσκαλε, μέλη αὐτοῦ Καθηγηταί καί Διδάσκαλοι, μηδέποτε ὅμως ἀπελπιζόμενοι ἐνώπιον τῶν νομιζόντων τήν «Ἀξίαν» μας «εὔκολον θήραμα» καί ἐπιχειρούντων νά θηρεύσουν τάς ψυχάς τῶν Ρωμηῶν Ὀρθοδόξων. Ἁπλῶς καί μόνον διότι πιστεύομεν. Καί διότι συγχρόνως λαλοῦμεν τοῦ Θεοῦ τά τότε θαυμάσια καί διηγούμεθα τήν εἰς ἡμᾶς εὐσπλαγχνίαν τῆς Ὑπερμάχου Στρατηγοῦ, βέβαιοι ὄντες ὅτι οἱ οἱαδήτινες προβληματισμοί, θρησκευτικοί καί ἄλλοι, διαλύονται ὡς ὁ ἀφρός τῆς κυμαινομένης θαλάσσης τῶν τοῦ ματαίου βίου πραγμάτων. Ἀκόμη, διότι οὐδέποτε ἐκπίπτομεν οἱ Ὀρθόδοξοι τῆς ἐλπίδος. Διότι κρατοῦμεν ὡς θησαυρόν εἰς τά στήθη μας τήν νοερῶς κυβερνῶσαν τά καθ´ἡμᾶς Μαυροφόρον Ὑπέρμαχον Στρατηγόν, ἄλλην Εἰκόνα τοῦ Ἀκαθίστου. Καί περιδιαβαίνοντες τά ποικίλα «τείχη» τήν κρατοῦμεν ἀσφάλειαν ἐν πᾶσι, καί τήν θωροῦμεν ἀσφαλῆ πτόησιν καί ὄλεθρον καί φυγήν τῶν ὑπεναντίων.
Καί ἄς ἐπιτραπῇ ὑπό τῆς ἀγάπης σας εἰς τόν ὁμιλοῦντα μία ἐμπειρική καί συγχρόνως ἐπαναστατική μαρτυρία, πού βιοῦται πολύμερῶς καί πολυτρόπως ὑπό ἑτέραν μορφήν.
Διῆλθον ὡρισμένον χρόνον ἐν τῇ καταστολίστῳ ὑπό Ἱερῶν Ναῶν καί Ἁγιασμάτων περιοχῇ ταύτῃ τοῦ Διπλοφαναρίου. Ἡ καθημερινή διαδρομή ἦταν ἀπό τοῦ πλησιοχώρου Ἱεροῦ Ναοῦ τοῦ Ἀντιφωνητοῦ Χριστοῦ, ὅπου διηκόνει νεωκόρος ὁ μακαριστός πατέρας μου, τά ἕδρανα τῆς Πατριαρχικῆς Μεγάλης τοῦ Γένους Σχολῆς, ὁ πάνσεπτος Πατριαρχικός Ναός τοῦ Ἁγίου Τροπαιοφόρου Γεωργίου, ὅπου διηκόνουν ὡς «λαμπαδουχάκι», καί ὁ Ναός τοῦ Ἱεροῦ Ἁγιάσματος τούτου.
Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ζοῦσε ἐδῶ μιά γριούλα, σιωπηλή, ἔπλεκε συνεχῶς, ἡ κυρία Ἑλένη. Μονολογοῦσε: «Παναγία μου». Τίποτε ἄλλο. Ὅπως ἄλλωστε ἔκαναν ὅλες οἱ Ρωμηές μαννάδες καί γιαγιάδες μας ἐδῶ καί 1400 χρόνια. Ὅπως ἀκριβῶς τά περιγράφει ἡ Μαρία Ἰορδανίδου διά τό ἄλλο θαυματουργό Σέμνωμά μας τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς. Ὅταν τήν ρωτούσαμε: γιατί ἐπαναλαμβάνεις, γιαγιά, συνέχεια τό «Παναγία μου», μᾶς ἀπαντοῦσε: «ἄνθρωπο μέ εἶπαν καί μένα· δέν ἔχω τίποτα ἄλλο· εἶμαι μόνο ἄνθρωπος· παιδί τῆς Παναγίας».
Σήμερα προσωπικά κατανοῶ αὐτά τά ἁπλᾶ λόγια τῆς ἀγράμματης Πολίτισσας Μάννας, πού κοιμήθηκε πρό εἰκοσιπενταετίας, ἀπολαμβάνουσα τῆς στοργῆς τοῦ Γηροκομείου μας τοῦ Βαλουκλῆ. Σήμερα κατάλαβαίνω τό νόημα. Ὅτι ἀληθῶς δέν ὑπάρχει μεγαλύτερο πρᾶγμα ἀπό τό νά εἶναι κανείς ἄνθρωπος· καί νά ἔχῃ τήν δυνατότητα ἐντός τῆς Ἐκκλησίας νά γίνεται, διά τῆς Θεοτόκου, θεάνθρωπος.
Αὐτό τό μυστήριο τῆς Παναγίας ἱερουργεῖται σιωπηλά, ὡς ἀνέκφραστο θαῦμα μέ πολλάς παραμέτρους, ἐπί 1400 χρόνια εἰς τήν Παναγιοσκέπαστο Πόλι μας ἀπό τάς γενεάς τῶν Ὀρθοδόξων. Καί ἱερουργεῖται ὡς ἡ ἀλήθεια καί ἡ ζωή καί τό κάλλος… ὡς ἐπανάστασις καί ἔκρηξις ἐν ἀπολύτῳ σιγῇ. Ὁ Ἅγιος Ἰγνάτιος ὁ Θεοφόρος μαρτυρεῖ ὅτι ὑπάρχουν τρία μυστήρια κραυγῆς, τά ὁποῖα «ἐν ἡσυχίᾳ Θεοῦ ἐπράχθη». Καί αὐτά εἶναι ἡ παρθενία τῆς Μαρίας, ὁ τόκος Της καί ὁ Σταυρός τοῦ Κυρίου. Ὑπάρχουν, λοιπόν, μυστήρια ὄχι παρερχομένων κλαγγῶν ποικίλων ὅπλων καί «ἀγγέλων» ἐν σώματι κραυγαζόντων. Ἀλλά ὑπάρχουν μυστήρια κραυγῆς, πού διαπράττονται ἐν σιγῇ·καί τό μυστήριον τό ἐν κραυγῇ, τό ὁποῖον «ὅμως» πράττεται ἐν σιγῇ, εἶναι τό μέγα, τό μέγιστο. Εἶναι τό «ὅμως», τό διαπραττόμενο ὑπό τῶν μικρῶν καί τῶν ἐλαχίστων, πού εἶναι οἱ τολμηροί τῆς πίστεως αὐτοί πού ἐτόλμησαν ἤρεμα τό «λίγο» πού εἶχαν νά τό δώσουν Χριστῷ τῷ Θεῷ. Καί τότε μυστικῶς πῆραν τό πᾶν. Ὅπως ἀκριβῶς ἡ μακαριστή γιαγιά Ἑλένη, μέ τήν ἐπαναληπτική ἀθόρυβη, σιωπηλή, κραυγή της: «Εἶμαι ἄνθρωπος» καί «Παναγία μου». Εἶμαι πεπεισμένος προσωπικά ὅτι ἔλαβε τό πᾶν. Αὐτό «τό Πᾶν», πού μᾶς χάρισε ἡ Ὑπέρμαχος Στρατηγός, τιμοῦμε ἐδῶ καί 1400 χρόνια καί Τῆς ἀποδίδομεν τά «νικητήρια» καί τά «εὐχαριστήρια», ὡς λυτρούμενοι καθ´ ἡμέραν ὑπό ποικίλων δεινῶν.
***
Τό λοιπόν, θεοφιλεῖς προσκυνηταί ἐκτῆς βασιλίδος ταύτης Πόλεως καί τῆς συμβασιλίδος Θεσσαλονίκης καί πᾶσα ψυχή Ὀρθόδοξος, τήν σήμερον ἡμέραν, 21ην Ἰουνίου 2026, ὡς τῷ καιρῷ ἐκείνῳ τῷ πρό 1400 ἐτῶν, τῇ Θεομήτορι τήν Χάριν ἀφοσιούμενοι, σεῖς καί ἡμεῖς, νοερῶς διατρέχομεν, ἐπαναλαμβάνω, τείχη καρδιῶν καί ὁλονυκτίως διά παντός τόν Ἀκάθιστον Ὕμνον ὡς τρόπαιον τῇ Παρθένῳ ἐν καρδιακῇ σιγῇ μελῳδοῦμεν, ὡς ὑπέρ ἡμῶν ἀγρυπνούσῃ καί πάντοτε ἀοράτως ὑπερφυεῖ δυνάμει συνούσῃ ἡμῖν καί δωρουμένῃ τρόπαια καί χθές καί σήμερον καἰ αὔριον καί εἰς τόν αἰῶνα. Ἀμήν.
