Kωνσταντίνου και Ελένης. Ένα ιδιαίτερο και πολυσυζητημένο έθιμο συνδέεται με τη συγκεκριμένη μέρα, τα Αναστενάρια. Άνδρες και γυναίκες μετέχουν σ΄ αυτό με εκστατικό χορό πάνω στα πυρωμένα κάρβουνα. Πώς όμως συνδέεται το έθιμο με την συγκεκριμένη ημέρα; Λέγεται, ότι κάποτε εκδηλώθηκε φωτιά στην εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου στον Λαγκαδά το 1250. Το εκκλησίασμα βγήκε πανικόβλητο από το ναό.

Κωνσταντίνου και Ελένης-Αναστενάρια: Το έθιμο που συνδέεται με τη γιορτή των Αγίων

Οι πιστοί όμως, επέστρεψαν στην εκκλησία για να σώσουν τις εικόνες που αναστέναζαν και ζητούσαν βοήθεια. Οι εικόνες σώθηκαν και κανείς πιστός δεν έπαθε τίποτα από τις φλόγες. Σε ανάμνηση του γεγονότος αυτού, καθιερώθηκε η πυροβασία.

«Τα Αναστενάρια, γίνονταν παλαιότερα σε μια περιοχή της επαρχίας Σωζοαγαθουπόλεως της Βορειοανατολικής Θράκης, η οποία περιβάλλεται από ψηλά βουνά και ήταν δύσκολη η επικοινωνία με τα γειτονικά μέρη. Κέντρο της εθιμικής αυτής εκδήλωσης, ήταν το Κωστί, το μεγαλύτερο χωριό της περιοχής.

Τα Αναστενάρια, με το όνομα Νεστινάρκα, ήταν γνωστά και σε γειτονικά βουλγαρικά χωρία στα οποία μεταδόθηκαν από τους Έλληνες. Μετά το 1923, οι κάτοικοι των χωριών εγκαταστάθηκαν διάφορα μέρη της Μακεδονίας, φέρνοντας μεταξύ άλλων και τα έθιμά τους.»

Την αναβίωση του εθίμου συναντάμε σήμερα στην Αγία Ελένη Σερρών, κατά κύριο λόγο, στον Λαγκαδά Θεσσαλονίκης, στη Μελίκη Ημαθίας και τη Μαυρολεύκη Δράμας. Για πολλά χρόνια το έθιμο τελούνταν υπό πλήρη μυστικότητα. Το 1943, με ενέργειες του προέδρου της Εταιρείας Ψυχικών Ερευνών Άγγελου Τανάγρα στη Μαυρολεύκη Δράμας, η πυροβασία έγινε δημόσια.

Πρόκειται για το στάδιο των Αναστεναρίων, το οποίο είναι το γνωστότερο από όλο το έθιμο. Τότε έγινε και επιστημονικός έλεγχος που διαπίστωσε την ακαΐα όσων συμμετείχαν στα Αναστενάρια, με αποτέλεσμα να μεγαλώσει το ενδιαφέρον για το έθιμο. Η διαδικασία ξεκινάει από την παραμονή της γιορτής. Η συγκέντρωση των αναστενάρηδων γίνεται στο σπίτι του αρχιαναστενάρη, όπου ξεκινά η μουσική που συνοδεύει την τελετή. Οι αναστενάρηδες, κρατώντας τις εικόνες στα υψωμένα χέρια αρχίζουν τον εκστατικό χορό, ο χορός τελικά, διαρκεί ως τα μεσάνυχτα.

Ανήμερα της γιορτής των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, οι εικόνες μεταφέρονται από το κονάκι στην εκκλησία για να λειτουργηθούν. Μετά την απόλυση της εκκλησίας, ακολουθεί η θυσία ενός ζώουΣτον χώρο αυτό, μεταφέρονται οι εικόνες με εκστατικό χορό και τοποθετούνται σε πρόχειρο προσκυνητάρι.

Ο εκστατικός χορός, επαναλαμβάνεται την επόμενη μέρα στο κονάκι, με αυξανόμενη ένταση. Μόλις βραδιάζει, οι αναστενάρηδες χορεύοντας διαρκώς, κατευθύνονται στην πλατεία του χωριούΕκεί, άλλοι αναστενάρηδες, που έχουν προγονικό το προνόμιο αυτό, μετά από μήνυμα του αρχιαναστενάρη, έχουν ανάψει σωρό από ξύλα, που γρήγορα μεταβάλλονται σε ανθρακιά.

Ο χορός με μεγαλύτερη ένταση και πάθος, συνεχίζεται γύρω από την ανθρακιά. Από τον όμιλο των αναστενάρηδων, ξαφνικά ξεχωρίζουν μερικοί άντρες και γυναίκες Κρατώντας σφιχτά τις εικόνες, προχωρούν προς τα αναμμένα κάρβουνα.

Μετά από ένα μικρό δισταγμό, κατευθύνονται με γυμνά πόδια στην ανθρακιά και χορεύουν πάνω στα κάρβουναΑυτοί θεωρούνται οι εκλεκτοί που, όπως πιστεύεται, πήραν την εντολή από τον άγιο να πυροβατήσουν τη χρονιά αυτή.Με το τέλος της πυροβασίας, θα επιστρέψουν μαζί με τους άλλους αναστενάρηδες στο κονάκι, όπου θα συνεχίσουν τον χορόΤην επόμενη μέρα (22 Μαΐου), μια ομάδα θα γυρίσει τα σπίτια του χωριού, με τις εικόνες και τα θυμιάματα, καθώς πιστεύεται ότι με την περιφορά αυτή απομακρύνεται κάθε κακό απ’ το χωριό. Το βράδυ της 22ας Μαΐου, γίνεται πυροβασία στον Λαγκαδά και το βράδυ της 23ης Μαΐου, πυροβασία στην Αγία Ελένη και τον Λαγκαδά και έτσι ολοκληρώνεται ο τελετουργικός κύκλος των Αναστεναρίων.

Εκκλησία Online

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.