Έναν αιώνα μετά τα εγκαίνια του καθεδρικού ιερού ναού του Αγίου Αποστόλου Παύλου, ενός από τα σημαντικότερα θρησκευτικά και ιστορικά τοπόσημα της βόρειας Ελλάδας, η Καβάλα τίμησε την ιστορική αυτή επέτειο με μια λαμπρή μουσική εκδήλωση, η οποία συγκέντρωσε πλήθος κόσμου στον προαύλιο χώρο του ναού. Η βραδιά αποτέλεσε την κορύφωση των επετειακών εκδηλώσεων για τα 100 χρόνια από τα εγκαίνια του ναού, συνδυάζοντας τη μουσική δημιουργία, την ιστορική μνήμη και την αναγνώριση της προσφοράς ανθρώπων που έχουν συμβάλει ουσιαστικά στη ζωή της τοπικής κοινωνίας.
Στο επίκεντρο της εκδήλωσης βρέθηκε η μουσική του σπουδαίου Έλληνα συνθέτη Ηλία Ανδριόπουλου, με τη συναυλία να εξελίσσεται σε ένα αφιέρωμα υψηλού καλλιτεχνικού επιπέδου. Υπό τη μουσική διεύθυνση του Δημήτρη Καρβούνη και με τη συμμετοχή της διεθνούς φήμης σοπράνο Θεοδώρας Μπάκα, παρουσιάστηκαν αγαπημένα έργα του συνθέτη. Επί σκηνής συνέπραξαν η ορχήστρα και οι χορωδίες του Μουσικού Σχολείου Καβάλας, η χορωδία «Synphonia» του Συλλόγου Φίλων Μουσικής Καβάλας, η χορωδία του Μορφωτικού Πολιτιστικού Συλλόγου Νέας Περάμου και το γυναικείο πολυφωνικό σύνολο «Μελλίρυτες» του Μουσικοχορευτικού Συλλόγου «Το Πράβι».
Ξεχωριστή νότα στη βραδιά έδωσε ο ιδιαίτερα αγαπητός στην τοπική κοινωνία Αλέξης Κωστάλας, ο οποίος με τις καλλιτεχνικές απαγγελίες του συνέδεσε τη μουσική με την ιστορική και πνευματική διάσταση της επετείου, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα έντονης συγκίνησης.
Τιμητική διάκριση στον Θεόδωρο Μαρκόπουλο
Στο περιθώριο της εκδήλωσης, η Ιερά Μητρόπολη Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου τίμησε τον αντιπεριφερειάρχη Καβάλας και επίκουρο καθηγητή του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Θεόδωρο Μαρκόπουλο, απονέμοντάς του το Χρυσό Μετάλλιο του Αποστόλου Παύλου ως αναγνώριση της διαχρονικής συνεργασίας και της προσφοράς του προς την τοπική εκκλησία. Τη διάκριση απένειμε ο μητροπολίτης Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου κ. Στέφανος, ο οποίος τίμησε επίσης και τον συνθέτη Ηλία Ανδριόπουλο, για τη συνολική προσφορά του στον ελληνικό πολιτισμό και τη μουσική δημιουργία.
Παραλαμβάνοντας την τιμητική διάκριση, ο κ. Μαρκόπουλος υπογράμμισε πως η σχέση της Περιφέρειας ΑΜΘ με την εκκλησία δεν περιορίζεται σε μια θεσμική συνεργασία, αλλά αποτελεί αναγνώριση της διαχρονικής συμβολής της στην κοινωνική συνοχή και στην πνευματική ζωή του τόπου. «Η άποψη της Περιφέρειας είναι ότι δεν προσφέρουμε εμείς στην Εκκλησία, η Εκκλησία προσφέρει στον τόπο μας», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η κοινή προσπάθεια πρέπει να συνεχιστεί με σεβασμό στις αρχές και στις παραδόσεις που διαμόρφωσαν την ιστορία της περιοχής.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη στρατηγική της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης για την περαιτέρω ανάπτυξη του θρησκευτικού τουρισμού. Σημείωσε ότι, κάθε χρόνο, χιλιάδες επισκέπτες από όλο τον κόσμο ακολουθούν τα βήματα του Αποστόλου Παύλου, επισκεπτόμενοι το αρχαίο λιμάνι της Νεάπολης, τον αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων και το Βαπτιστήριο της Αγίας Λυδίας, όπου, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, βαπτίστηκε η πρώτη Ευρωπαία χριστιανή.
Ένας ναός – σύμβολο για την Καβάλα
Η επέτειος των 100 χρόνων ανέδειξε παράλληλα τη μακραίωνη ιστορία του καθεδρικού ναού του Αγίου Αποστόλου Παύλου, ο οποίος αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας της πόλης. Η ανέγερσή του ξεκίνησε στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν η Καβάλα βρισκόταν ακόμη υπό οθωμανική διοίκηση. Η θεμελίωση πραγματοποιήθηκε το 1905, ύστερα από την έκδοση του σχετικού αυτοκρατορικού φιρμανιού, όμως οι συνεχείς πολιτικές αναταράξεις, ο Μακεδονικός Αγώνας, οι Βαλκανικοί Πόλεμοι και οι βουλγαρικές κατοχές επιβράδυναν σημαντικά την πρόοδο των εργασιών.
Έπειτα από σχεδόν 24 χρόνια προσπαθειών, ο ναός ολοκληρώθηκε στα τέλη του 1925 και εγκαινιάστηκε πανηγυρικά στις 23 Μαΐου 1926 από τον τότε μητροπολίτη Χρυσόστομο Χατζησταύρου, τον μετέπειτα Αρχιεπίσκοπο Αθηνών.
Η επιλογή να αφιερωθεί ο νέος καθεδρικός ναός στον Απόστολο Παύλο είχε έντονο ιστορικό και συμβολικό χαρακτήρα. Η αρχαία Νεάπολη, η σημερινή Καβάλα, αποτέλεσε το πρώτο ευρωπαϊκό έδαφος στο οποίο αποβιβάστηκε ο Απόστολος των Εθνών, προτού συνεχίσει την πορεία του προς τους Φιλίππους, εγκαινιάζοντας ουσιαστικά τη διάδοση του χριστιανισμού στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Ένα έργο που χτίστηκε από μια ολόκληρη κοινωνία
Η κατασκευή του ναού υπήρξε καρπός της συλλογικής προσπάθειας της Ελληνορθόδοξης Κοινότητας της Καβάλας. Καθοριστική, ήταν η συμβολή των καπνεργατών και των καπνεργατριών της πόλης, καθώς και σημαντικών ευεργετών, όπως ο Στέφανος Καραγιώργης, ο οποίος προσέφερε πολύτιμα αρχιτεκτονικά στοιχεία που μεταφέρθηκαν από την Ιταλία. Το αρχιτεκτονικό σχέδιο εκπονήθηκε από τον Κωνσταντινοπολίτη αρχιτέκτονα Περικλή Φωτιάδη, ο οποίος υιοθέτησε τον νεοβυζαντινό ρυθμό, δημιουργώντας ένα από τα πιο επιβλητικά εκκλησιαστικά οικοδομήματα της Μακεδονίας.
Σήμερα, εκατό χρόνια μετά τα εγκαίνιά του, ο καθεδρικός ναός του Αγίου Αποστόλου Παύλου εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς όχι μόνο για την εκκλησιαστική ζωή της Καβάλας, αλλά και για την ιστορική μνήμη και την πολιτιστική ταυτότητα της πόλης.
Η επετειακή μουσική εκδήλωση ολοκληρώθηκε μέσα σε ιδιαίτερα θερμό κλίμα, με το κοινό να κατακλύζει τον προαύλιο χώρο του ναού, επιβεβαιώνοντας ότι ο ναός του πολιούχου της Καβάλας εξακολουθεί, έναν αιώνα μετά τα εγκαίνιά του, να αποτελεί ζωντανό σημείο συνάντησης της πίστης, της ιστορίας, του πολιτισμού και της συλλογικής μνήμης.
