Το Σάββατο, 4 Απριλίου 2026, εορτάστηκε από το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων το Σάββατο του Λαζάρου στο Όρος των Ελαιών, σύμφωνα με το Τυπικό και το προσκυνηματικό καθεστώς της Εκκλησίας Ιεροσολύμων. Η εορτή τελέστηκε στον τόπο της Αναλήψεως, λόγω της εγγύτητας του Όρους των Ελαιών προς τη Βηθανία.
Κατά την ημέρα αυτή, η Εκκλησία τιμά την ανάμνηση της αναστάσεως του φίλου του Κυρίου, Λαζάρου από τη Βηθανία, ο οποίος ήταν ήδη τέσσερις ημέρες νεκρός, προτυπώνοντας έτσι και την κοινή Ανάσταση.
Για την εορτή τελέστηκε την παραμονή Εσπερινός με τον Κανόνα του Αγίου Λαζάρου και του Αγίου Ανδρέου Κρήτης του Ιεροσολυμίτου, ενώ το πρωί τελέστηκε Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Αρχιεπισκόπου Πέλλης κ. Φιλουμένου, χωρίς λιτανεία προς την Ιερά Μονή των Γαλιλαίων Ανδρών, χωρίς συμμετοχή πιστών και χωρίς την παρουσία του Πατριάρχου Ιεροσολύμων κ. Θεοφίλου, λόγω των μέτρων ασφαλείας εξαιτίας του συνεχιζόμενου πολέμου.
Το Σάββατο του Λαζάρου στην Ιερά Μονή Βηθανίας
Η εορτή τελέστηκε επίσης στην Ιερά Μονή Βηθανίας, πατρίδα του Λαζάρου, σε ανάμνηση της αναστάσεώς του από τον Κύριο και της κοινής Αναστάσεως. Όπως ψάλλει η Εκκλησία στο απολυτίκιο: «Την κοινήν ανάστασιν προ του σου πάθους πιστούμενος…».
Την παραμονή τελέστηκε Εσπερινός από τον εφημέριο της Μονής, Αρχιμανδρίτη Επιφάνιο, με τη συμμετοχή των μοναζουσών, ενώ το πρωί τελέστηκε Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Πατριάρχου Ιεροσολύμων κ. Θεοφίλου, συλλειτουργούντων του Μητροπολίτου Καπιτωλιάδος κ. Ησυχίου και του Αρχιεπισκόπου Κωνσταντίνης κ. Αριστάρχου.
Παρέστη και ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος στα Ιεροσόλυμα κ. Δημήτριος Αγγελοσοπούλος, ενώ η Θεία Λειτουργία τελέστηκε χωρίς τη συμμετοχή πιστών λόγω του πολέμου.
Κατά το Κοινωνικό της Θείας Λειτουργίας, ο Μακαριώτατος κήρυξε τον θείο λόγο.
«Πᾶσι τῆς ὑπερθέου, γνώρισμα Θεότητος, ὑπέδειξας, ἐκ τῶν νεκρῶν ἐγείρας, τετραήμερον Λάζαρον, Δέσποτα. Σήμερον Βηθανία, προανακηρύττει τὴν Ἀνάστασιν, Χριστοῦ τοῦ ζωοδότου, τῇ ἐγέρσει Λαζάρου χορεύουσα», ἀναφωνεῖ ὁ ὑμνῳδὸς τῆς Ἐκκλησίας.
“Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,
Εὐλαβεῖς Χριστιανοὶ καὶ Προσκυνηταί,
Σήμερον Σάββατον πρὸ τῶν Βαΐων, ἡ ἁγία ἡμῶν Ἐκκλησία ἑορτάζει τὴν ἔγερσιν τοῦ ἁγίου καὶ δικαίου, φίλου τοῦ Χριστοῦ, Λαζάρου τοῦ τετραημέρου. Διὸ καὶ ἡμεῖς πάντες συνήχθημεν ἐν τῷ σεβασμίῳ τούτῳ τόπῳ τῆς ἐπωνύμου Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Λαζάρου ἐν Βηθανίᾳ, ἵνα τελέσωμεν τὸ μυστήριον τῆς μυστικῆς εὐλογίας, τοὐτέστιν τῆς θείας εὐχαριστίας ἀφ’ ἑνός· καὶ καταγγείλωμεν τὸν τόπον τύπον τῆς ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, ἀφ’ ἑτέρου μετὰ τοῦ ὑμνῳδοῦ λέγοντες: «Ἡ πάντων χαρά, Χριστὸς ἡ ἀλήθεια, τὸ φῶς, ἡ ζωή, τοῦ κόσμου ἡ ἀνάστασις, τοῖς ἐν γῇ πεφανέρωται, τῇ αὐτοῦ ἀγαθότητι· καὶ γέγονε τύπος τῆς ἀναστάσεως, τοῖς πᾶσι παρέχων θείαν ἄφεσιν».
Μέ ἄλλα λόγια, ἡ ἐν Χριστῷ φανέρωσις τῆς τοῦ κόσμου ἀναστάσεως ἐν τῇ γῇ ἀποτελεῖ τὴν τελείωσιν τοῦ μυστηρίου τῆς θείας Οἰκονομίας. Διὸ καὶ εἰς τὴν ὁμολογίαν τῆς Μάρθας ἀδελφῆς τοῦ Λαζάρου: «Οἶδα ὅτι ἀναστήσεται [ὁ ἀδελφός μου] ἐν τῇ ἀναστάσει ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ» (Ἰωάν. 11, 24). «Ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῇ· Ἐγώ εἰμι ἡ ἀνάστασις καὶ ἡ ζωή. Ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, κἂν ἀποθάνῃ ζήσεται καὶ πᾶς ὁ ζῶν καὶ πιστεύων εἰς ἐμέ οὐ μὴ ἀποθάνῃ εἰς τὸν αἰῶνα. Πιστεύεις τοῦτο;» (Ἰωάν. 11, 25,26).
Ἑρμηνεύων τὸν Κυριακὸν τοῦτον λόγον ὁ ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας λέγει:«Προεξηγησάμενος τοῦ κατ’ αὐτοῦ μυστηρίου τὴν δύναμιν, καὶ δείξας ἐναργῶς ὅτι ζωή κατὰ φύσιν ἐστὶ καὶ Θεὸς ἀληθινός, ἀπαιτεῖ τὴν ἐπὶ τῇ πίστει συναίνεσιν, τύπον ταῖς ἐκκλησίαις τῶν ἐπὶ τούτῳ θείς». (καὶ ἁπλούστερον, ἀφ οὗ ὁ Ἰησοῦς ἐξήγησε τὴν δύναμιν τοῦ μυστηρίου περὶ τοῦ Ἑαυτοῦ Του καὶ ξεκάθαρα ἔδειξε ὅτι Αὐτός εἶναι ἡ ζωή κατὰ φύσιν καὶ Θεὸς ἀληθινός, ζητεῖ τὴν συναίνεσιν ἐπὶ τῆς πίστεως· κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καθιέρωσε ἕνα τύπον διὰ τὰς Ἐκκλησίας ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου).
Ὁ δὲ θεῖος Παῦλος, ἐπικαλούμενος τὸν λόγον τοῦ Χριστοῦ, «ὅτι ἐγὼ εἰμι ἡ ἀνάστασις», εὐθέως διακηρύσσει λέγων: «εἰ δὲ ἀνάστασις νεκρῶν οὐκ ἔστιν, οὐδὲ Χριστὸς ἐγήγερται· εἰ δὲ Χριστὸς οὐκ ἐγήγερται, κενὸν ἄρα τὸ κήρυγμα ἡμῶν, κενὴ δὲ καὶ ἡ πίστις ἡμῶν» (Α’ Κορ. 15, 13-14).
Κατὰ τὸν ἑρμηνευτὴν Θεοδώρητον Κύρου, ὁ θεσπέσιος Παῦλος ἐν προκειμένῳ ἐννοεῖ ὅτι «Τὸν Χριστόν, ἐκηρύξαμεν οὐ μόνον Θεόν, ἀλλὰ καὶ ἄνθρωπον… τοῦτον καὶ τεθνηκέναι καὶ ἐγηγέρθαι εἰρήκαμεν». Πράγματι ἡ ἄρνησις τῆς ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν συνεπάγεται καὶ τὴν ἄρνησιν τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς κοινῆς Ἀναστάσεως.
Αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν ἐν Χριστῷ τῷ Ἀναστάντι, κοινὴν ἡμῶν τῶν πιστῶν καὶ πάντων τῶν ἀνθρώπων ἀνάστασιν, προμηνύει ἡ τοῦ δικαίου Λαζάρου ἔγερσις, ὡς τοῦτο διατυποῦται ὑπὸ τοῦ ὑμνῳδοῦ τῆς Ἐκκλησίας λέγοντος: «Λάζαρον τεθνεῶτα, τετραήμερον ἀνέστησας Χριστέ, πρὸ τοῦ σοῦ θανάτου, διασείσας τοῦ θανάτου τὸ κράτος, καὶ δι’ ἑνὸς προσφιλοῦς, τὴν πάντων ἀνθρώπων προμηνύων, ἐκ φθορᾶς ἐλευθερίαν».
Ἀξιοσημείωτον ὅτι ἡ ἐκ τῆς φθορᾶς τοῦ θανάτου ἐλευθερία δὲν περιορίζεται μόνον εἰς τοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ καὶ εἰς πᾶσαν τὴν κτίσιν, ὡς κηρύττει ὁ θεῖος Παῦλος λέγων: «Καὶ αὐτὴ ἡ κτίσις ἐλευθερωθήσεται ἀπὸ τῆς δουλείας τῆς φθορᾶς εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ. Οἴδαμεν γὰρ ὅτι πᾶσα ἡ κτίσις συστενάζει καὶ συνωδίνει ἄχρι τοῦ νῦν» (Ῥωμ. 8, 21-22). Καὶ τοῦτο, διότι «ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ἐκ γῆς χοϊκός, ὁ δεύτερος ἄνθρωπος ὁ Κύριος ἐξ οὐρανοῦ» (Α’ Κορ. 15, 47) κατὰ τὸν σοφὸν Παῦλον.
Ἀκούσωμεν καὶ τοῦ ἁγίου Ἀνδρέου Κρήτης ὑμνολογικῶς ἀναφωνοῦντος: «Τὸν χοῦν συνάψας πνεύματι, ὁ πάλαι τὸν πηλόν, πνεύματι ψυχώσας, ζωῆς Λόγε λόγῳ Σου· καὶ νῦν δὲ λόγῳ, ἐξανέστησας ἐκ τῆς φθορᾶς φίλον, καὶ τῶν καταχθονίων».
Ἡ ἐκ νεκρῶν ἔγερσις τοῦ δικαίου Λαζάρου «καὶ ἡ πρὸς τὸν βίον πάλιν δρόμησις αὐτοῦ» διὰ τῆς φωνῆς τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, ἀφορᾷ εἰς δύο τινά: πρῶτον εἰς τὴν πιστοποίησιν τῆς Ἀναστάσεως τῆς κοινῆς τοῦ Χριστοῦ πρὸ τοῦ σταυρικοῦ αὐτοῦ πάθους, καὶ δεύτερον εἰς τὸν θρίαμβον τῆς νίκης τοῦ Χριστοῦ ἐπὶ τοῦ θανάτου τῆς φθορᾶς.
Διὸ καὶ ἡμεῖς, μετὰ τοῦ ὑμνῳδοῦ εἴπωμεν: «Ἱκεσίαις Λαζάρου, Μάρθας καὶ Μαρίας σὺν ταῖς πρεσβείαις τῆς ὑπερευλογημένης Θεοτόκου Μαρίας, ἡμᾶς ἀξίωσον, θεατὰς γενέσθαι, τοῦ Σταυροῦ καὶ τοῦ Πάθους σου Κύριε, καὶ τῆς λαμπροφόρου, τῶν ἡμερῶν καὶ βασιλίδος, Ἀναστάσεως τῆς σῆς Φιλάνθρωπε».
Εὐλογημένον καὶ Εἰρηνικὸν τὸ Ἅγιον Πάσχα. Ἀμήν!”
Ακολούθησε λιτανεία προς τον τάφο του Λαζάρου, προεξάρχοντος του Αρχιεπισκόπου Πέλλης κ. Φιλουμένου, όπου αναγνώστηκε η ευαγγελική περικοπή από το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο για την Ανάσταση του Λαζάρου.
Στην Ιερά Μονή, η ηγουμένη μοναχή Μητροδώρα παρέθεσε κέρασμα στον Πατριάρχη Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλο, στα μέλη της συνοδείας του, καθώς και στον Δήμαρχο Βηθανίας, ο οποίος στη συνέχεια υποδέχθηκε τον προεξάρχοντα Αρχιερέα και τη συνοδεία του στο Δημαρχείο.
