Του Σεβ. Μητροπολίτη Γουμενίσσης κ. Δημητρίου.
Πάσχα ἀπό τοῦ Ἐπιταφίου, δοξασμός διά τοῦ μαρτυρίου
(τό “δι᾽ ἡμᾶς τούς ἀνθρώπους” τοῦ Κυρίου καί ἡ μετοχή τῶν Ἁγίων)
Ἡ ἐκκλησιαστική μέθεξη τοῦ Κυρίου μας πανηγυρίζεται αὐτές τίς ἡμέρες καί μετέχεται καί διαμετέχεται καί ἀνυμνολογεῖται διά πάντων τῶν πιστευόντων καί συνεκκλησιασμένων στήν “ὁδόν καί τήν ἀλήθειαν καί τήν ζωήν” πού ἀποκαλύφθηκε ὅτι εἶναι ὁ Κύριος. Ὁ Κύριος σαρκωμένος, σταυρωμένος καί ἐθελοταπεινωμένος καί αὐτεξούσια δοξασμένος (ἀποκαλυπτόμενος ὡς Κύριος) “μέχρις ἄδου ταμείων” καί εἶτα “εἰς οὐρανούς”, “ἵνα πληρώσῃ ἐαυτοῦ τά πάντα” ὡς Θεάνθρωπος.
Ὅλες οἱ ἱστορικές κατόψεις ἐκκλησιαστικῆς μετοχῆς στό μυστήριό Του δέν εἶναι μορφές δοξασμοῦ τοῦ Θεοῦ, ἀλλά κατόψεις μετοχῆς στό ἱστορικό γεγονός τοῦ ἀποκαλυφθέντος μυστηρίου τοῦ Χριστοῦ.
Κατόψεις ἐλαχίστης μετοχῆς καί κατόψεις μείζονος μετοχῆς.
Ὁ ἔντονα φορτισμένος συναισθηματισμός τῆς θρησκευτικῆς λαογραφίας αὐτῶν τῶν ἡμερῶν ἀπετέλεσε κι ἐφέτος ἐλάχιστο συμβηματισμό ὁλοτελοῦς ἀναφορᾶς τῆς κοινῆς ζωῆς μας στόν λατρευόμενο Ἄχραντο Νεκρό. Μέχρι Σταυροῦ καί Ταφῆς καί (κατά τό σύνηθες ἐλάχιστον ποσοστό συμμετοχῆς) μέχρι τῆς πλήρους “διαπιστωτικῆς συνέκπληξης” πρό τῆς Κενοταφίας τοῦ Ἀναστάντος.
Μάλιστα μᾶς ἐλέησε ὁ Θεός νά λάβουμε κι ἐφέτος τό ἐλάχιστο ἀπό τῆς σωτηρίας, τό Ἅγιο Φῶς ἀπό τοῦ Παναγίου Τάφου, εἴπως καί δεχθοῦμε τό Ἅγιο Φῶς τῆς ὁλοτελοῦς λατρευτικῆς μεθέξεως στό μυστήριό Του, στή θεία λατρευτική λειτουργία Του τῆς Ἀναστάσεως, στή θεία Κοινωνία Του τῆς Ἀναστάσεως, στήν ἄληκτη θεία λειτουργία τῆς ἐσχατολογικῆς Του ἐκκλησιαστικῆς μετοχῆς.
Κι ἐπειδή “ὁ λειτουργικός χρόνος” τῆς μεθέξεώς Του μᾶς φαίνεται “κοπιώδης” γιά τήν ἐγχρονικότητα τοῦ ἑαυτοῦ μας, πάλιν ὁ Θεός συγκαταβαίνει “θέλων πάντας ἀνθρώπους σωθῆναι καί εἰς ἐπίγνωσιν Ἀληθείας ἐλθεῖν”, μέσα ἀπό τά ὑποδείγματα ἐκκλησιασμοῦ τῶν Ἁγίων στήν “ὁδόν καί τήν ἀλήθειαν καί τήν ζωήν”. Οἱ Ἅγιοι εἶναι συνεκκλησιασμένοι στόν Χριστό καί συνάμα εἶναι συνεκκλησιασμένοι μαζί μας. Κι ἐμεῖς βλέπουμε στήν ἀνθρώπινη ὄψη τους τήν “οὐσία καί τήν ποιότητα” τοῦ ἁγιασμοῦ τους, τ.ἔ. τόν χριστολογημένο ἑαυτό τους. Μαθαίνουμε διά τῶν Ἁγίων ὅτι ὁ Κύριος εἶναι “ἐγγύτερος” σέ μᾶς, πιό δικός μας ἀπό τούς Ἁγίους, παραμένει στούς αἰῶνες “ὁ συγκαταβάς ἡμῖν φιλανθρωπίᾳ και ἀνυψώσας [θεουργήσας] ἡμᾶς”.
Ὁ ὑμνολογικός ἐπίγειος ἐκκλησιαστικός δοξασμός τῶν Ἁγίων εἶναι ἕνα δικό μας παρακίνημα μετοχῆς ὁλοτελοῦς στό Μυστήριο τοῦ Χριστοῦ, τό προαιώνια ἐγνωσμένο-ἀποφασισμένο ἀπό τόν Τριαδικό Θεό, τό ἱστορικά φανερωμένο-τετελεσμένο ἀπό τόν Θεάνθρωπο, τό αἰώνια ἀνοικτό στούς κοινωνούς ἐκείνου τοῦ “εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν…”, ἐν προκειμένῳ στούς Ἁγίους Του καί Ἁγίους μας.
Διά τῶν Ἁγίων ὁ Χριστός ἐπιμένει νά “σαρκώνεται”, νά “σταυρώνεται”, νά “ἀνίσταται”, νά “ἀναλαμβάνεται”, νά “ἀποστέλλει τό Ἅγιον Πνεῦμα” στό συνεχιζόμενο “παρών” Του τῆς Ἐκκλησίας.
***
Μέ μιάν τέτοια αἴσθηση θελήσαμε κι ἐφέτος νά μετάσχουμε στήν κοινή πορεία τῆς κατά τόπους Ἐκκλησίας στό λατρευόμενο μυστήριο τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Θεοῦ, στό μετεχόμενο γεγονός-μυστήριο τοῦ Χριστοῦ μας, στό “πάλιν καί πολλάκις” διά Πνεύματος Ἁγίου διαμετεχόμενο μυστήριο-γεγονός διά τῶν Ἁγίων.
Τελέσαμε τίς προσκυνήσεις Του ἐπί τοῦ Σταυροῦ, τίς ἐντάφιες τιμές Του, τίς ἀναστάσιμες ἐπαγγελίες τῆς Αὐτεξουσιότητός Του, τίς θεῖες ἱερουργίες τῆς Κοινωνίας Του.
Στή Γουμένισσα ἀπό τοῦ Μητροπολιτικοῦ Ναοῦ καί τῆς μητροπολιτικῆς ἐπάλξεως καί στό μοναστήρι τῶν Ἁγίων Ραφαήλ, Νικολάου καί Εἰρήνης Γρίβας.
Κόσμος πολύς, κόσμημα δικό μας, ἐθελό-κλητοι τοῦ Θεοῦ, ἐθελό-κλιτοι τῆς σωτηρίας. Ἐμεῖς συνεισφέρουμε τήν προαίρεση τῆς μετανοίας μας, ὁ Θεός ὅμως εἶναι “ὁ καλέσας” καί “καλῶν ἡμῶν” καί “συγκαλῶν ἡμᾶς” κατά ἕνα μυστηριώδη τρόπο σεβασμοῦ τῆς ἐλευθερίας πού μᾶς χάρισε καί τήν σέβεται καί μέσα ἀπ᾽ αὐτήν κατεργάζεται τήν δική μας ἐκκλησιαστική μετοχή στήν δική Του θεανθρώπινη πορεία τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐνιστορίας τῆς σωτηρίας.
Ἀπό τοῦ ᾽Επιταφίου ὁδεύσαμε πρός τό Πάσχα κι ἀπό τό ἐξυμνούμενο μαρτύριο τῶν Νεοφανῶν ἁγίων Μαρτύρων (καί πάντων τῶν Ἁγίων) μαθητεύουμε ἐκ νέου στόν δοξασμό τῶν Ἁγίων, στήν μετοχή τους στήν ἄκτιστη θεουργική Χάρη καί δόξα καί φῶς τῶν Ἁγίων.
Οἱ Ἅγιοι ἐμφανίζονταν ἐν φωτί, ἀκτινοβολώντας Αὐτόν στόν ὁποῖο μετέχουν αἰωνίως, τόν Ἀναστάντα Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό, θεουργικά ἁγιασμένοι, θεουργικά φωτοστεφανωμένοι, θεουργικά θαυματουργώντας, θεουργικά ἀποκαλυπτόμενοι, τήν Χριστολογική θεουργία ἀποκαλύπτοντας.
Αὐτό εἶναι τό “μέγα σημεῖον” πού μᾶς εὐαγγελίζονται οἱ Ἅγιοι, μέ τήν παρά Θεοῦ ἀποκάλυψή τους πρό 65 χρόνων στή Λέσβο, μέ τήν οἰκουμενική ἀκτινοβολία τους ὅπου γῆς, μέ τόν αἰώνιο δοξασμό τους ἐν οὐρανῷ καί ἐπί γῆς.
Ἡ Λαμπροτρίτη τῆς Παναγίας καί τῶν Ἁγίων στή Γρίβα τῆς Γουμένισσας
Ὁ Ἀναστάσιμος Ἑσπερινός ἀφ᾽ ἑσπέρας ἦταν κι ἐφέτος τό πανέορτο ἐκκίνημα στό Μοναστήρι τῶν Ἁγίων Ραφαήλ, Νικολάου καί Εἰρήνης, μέ ἐμᾶς προεξάρχοντα καί πολλούς συμμετόχους τῆς πανηγύρεως Κληρικούς μας, ἐν οἷς οἱ Πανοσιολ. Καθηγούμενοι τῶν Ἱ. Μονῶν Παναγίας Γουμενίσσης Ἀρχιμ. Ἀγαθάγγελος καί τῆς ἑορταζούσης Μονῆς Ἀρχιμ. Βησσαρίων, ἐν μέσῳ πολλῶν προσκυνητῶν μετά τῶν ὁποίων καί ἡ Καθηγουμένη τοῦ Ἱ. Ἡσυχαστηρίου Παναγίας Παραμυθίας Ἀνύδρου Γερόντισσα Ἰωάννα. Μέχρι ἀργά τό βράδυ προσήρχοντο προσκυνητές στή χάρη τῶν Ἁγίων.
Στό τέλος τοῦ Ἑσπερινοῦ ἐτέθησαν εἰς προσκύνησιν ἱερά λείψανα τῶν τιμωμένων Μαρτύρων καί διανεμήθηκαν κομποσχοινάκια σέ ὅλους τούς προσκυνητές εὐλογία ἀπό τῆς Ἱερᾶς Μεγίστης Μονῆς Βατοπαιδίου διά πρόφρονος μερίμνης τοῦ Καθηγουμένου αὐτῆς Πανοσιολ. Ἀρχιμανδρίτου Ἐφραίμ. Καθηκόντως καί ἡμεῖς ἐτονίσαμε τήν πρώτη μας εὐλαβική ἐνατένιση πρός τήν (μόλις πέρυσι) κομισθεῖσαν ἐν ἀντιγράφῳ ἀπό τῆς Ἱερᾶς Μεγίστης Μονῆς Βατοπαιδίου εἰκόνα τῆς Παναγίας Βηματαρίσσης, τῆς λιτανευομένης εἰδικά κατά τήν Λαμπροτρίτη κατά τό Ἀθωνικό ἱερό ἔθιμο, ὅπως συμβαίνει ἀντίστοιχα καί στό Πρωτάτο καί στίς ἄλλες Ἀθωνικές Μονές, εἰς ἱκεσίαν καί διατράνωση τῆς Θεομητορικῆς ἑορτίου παρουσίας καί προστασίας σέ κάθε σταθμό τῆς Χριστολογημένης ζωῆς καί λατρείας. Ἡ εὐλαβική τιμή μας πρός την Κυρία Θεοτόκο, τήν ἐν προκειμένῳ Βηματάρισσαν, εἶναι καθημερινή καί διαρκής, ἐξαιρέτως ὅμως θά τιμᾶται μέ τήν λιτανεία τῆς Λαμπροτρίτης καί τήν ἐπέτειο τῆς ἐνταῦθα ὑποδοχῆς ἐν ἀντιγράφῳ καί ἐνθρονίσεως, κάθε χρόνο, τό Σάββατο μετά τήν Ἀνάληψη τοῦ Κυρίου.
Στήν σύντομη κηρυγματική μας διδαχή πρός τό πανέορτο πλήρωμα, ἐπισημάναμε τήν ἐξαιρετική παρακλητική πρός ἐμᾶς φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ, πού ὅρισε καί τελέσθηκαν οἱ ἱερές Ἀκολουθίες στά Ἰεροσόλυμα, καθώς καί ἡ τελετή τῆς Ἁφῆς τοῦ Ἁγίου Φωτός, σέ ἀντίθεση μέ ἄλλες θρησκευτικές παραδόσεις ἐκεῖ στόν ἀνειρήνευτο τόπο, ὅπου διεκπολεμεῖται ἡ εἰρήνη τοῦ Θεοῦ μέ πολέμους τῶν ἀνθρώπων.
Ἔστω καί ἡ μικρή κατάπαυση τῶν ἑκατέρωθεν συγκρούσεων παρέσχε μιάν ἀναψυχή στήν καθολική εὐλάβεια ὅλων τῶν Χριστιανῶν πού ἀνθομολογεῖ οὕτως ἤ ἄλλως τήν πιστότητα καί τήν ἀλήθεια τῆς Ὀρθοδοξίας.
***
Ἡ πανήγυρις “ἐγκαρδιώθηκε” μέ τό ἐπίκεντρο Ἀρχιερατικό μας συλλείτουργο τῆς κυριώνυμης ἡμέρας μέ τό Σεβ. Μητροπολίτη Δράμας κ. Δωρόθεο καί πολλούς συλλειτουργούς εἴτε συλλιτανεύσαντες Κληρικούς μας, ἐν μέσῳ λαμπρῆς πανεόρτου συνάξεως πιστῶν.
Μεταξύ αὐτῶν καί οἱ ἐπώνυμοι τῶν τοπικῶν Ἀρχῶν, ἀφ΄ ἑσπέρας μέν ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Παιονίας κ. Ἰωάννης Παντικίδης καί ὁ Ἀντιδήμαρχος Διοικητικοῦ & Οἰκονομικῶν κ. Ἀθανάσιος Τζοῦρτζος· στή δέ θεία Λειτουργία καί τήν λιτανεία ὁ Δήμαρχος Παιονίας κ. Κωνσταντίνος Σιωνίδης, ὁ Ἀντιπεριφερειάρχης Κιλκίς κ. Ἀνδρέας Βεργίδης, ὁ Ἀντιδήμαρχος Γουμένισσας κ. Εὐάγγελος Καπετάνης, ὁ Ἀντιδήμαρχος Πολιτιστικῶν & Παιδείας κ. Κύρος Καλαβάζης, ὁ Πρόεδρος τῆς Τ.Κ. Γρίβας κ. Δημήτριος Μπακάλης, ὁ Γενικός Γραμματέας τοῦ Δήμου Παιονίας κ. Ἰωάννης Ντάτος καί ὁ Πρόεδρος τοῦ Κέντρου Κοινωνικῆς Στήριξης Κιλκίς κ. Ἀστέριος Τάτσης· ἀπό δέ τῶν ἐνστόλων θεσμικῶν ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ Συνταγματάρχη Διοικητῆ τοῦ 33ου Σ.Π., ὁ Διοικητής τῶν Πυροσβεστικῶν Ὑπηρεσιῶν Ν. Κιλκίς Πύραρχος κ. Ἰωάννης Πολιτίδης, ἡ Α’ Ὑποδιευθύντρια Ἀστυνομικός Διευθυντής Κιλκίς κ. Κυριακή Μαγνήσαλη, ὁ Διοικητής τοῦ Α.Τ. Γουμένισσας κ. Ἰωἀννης Στρέζος.
Τήν θεία Λειτουργία ὑπούργησαν ψάλλοντες καλλιφωνότατα μέ τό γνωστό ὑμνωδικό ὕφος πολυμελής χορός τοῦ πρωτοψάλτη κ. Ἰωάννου Χασανίδη, εἰς δέ τά ἐκφωνήσιμα μέρη καί τό “Χριστός Ἀνέστη” αὐτοσχέδιος πολυμελής χορός παιδίων, παρασχόντων ποιάν τινα αἴσθησιν ἐκείνου τοῦ ψαλμικοῦ “Ἐκ στόματος νηπίων…”.
***
Τόν θεῖο λόγο πρός τήν πανέορτο σύναξη παρακληθείς ὑπούργησε ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Δράμας κ. Δωρόθεος, ἀναφερθείς στό ἀποκαλυπτικό “μέγα σημεῖον” τῆς φανερώσεως τῶν Ἁγίων καί τῶν Συμμαρτύρων τους τήν περίοδο 1959-1962, γιά τόν δικό μας θεοπρονόητο ἐπιστηριγμό στήν ἀληθινή πίστη, στήν ἀκεραιωμένη σωφροσύνη, στή θεοκοινώνητη μετάνοια, στήν ἀπαραίτητη ὁμολογία.
Ἀναφέρθηκε διά μακρῶν μέ ἁπλό καί μεστό λόγο στόν κυριολεκτικά συναγερμό εὐλαβείας πού προξένησε πρό 66ετίας στή Λέσβο ἡ ἀποκάλυψη τῶν Ἁγίων καί ἡ ἀνεύρεση τῶν θαυματοβρύτων λειψάνων τους, διά τῶν ὁποίων καί ἐμεῖς σήμερα ἐν τῇ πράξει μαθητεύουμε στή θεολογία τῆς ἐκκλησιαστικῆς μας ἐνσωματώσεως στό Χριστό, διότι τό Ἅγιο Πνεῦμα ἁγιάζει τά ἱερά λείψανα, διατηρώντας καθαγιασμένες τίς ψυχές τῶν Ἁγίων.
Ἀναφέρθηκε δι᾽ ὀλίγων καί στόν ἐξαιρετικά καίριο διακονικό ρόλο, ἐν μέσῳ πολλῶν αὐτοπτῶν, τῆς ἐνταφιασμένης στό αἴθριο τῆς Μονῆς μακαρίας Μαρίας Τσολάκη (+2024), μιᾶς ἀπλουστάτης, ταπεινῆς καί θεοδίδακτης μορφῆς πού μέχρι τέλους τῆς ζωῆς της παρέπεμπε διά τῆς ὅλης μαρτυρίας της καί τῶν θεοδέκτων προσευχῶν της στόν Κύριο, στήν Παναγία, στούς Ἁγίους.
Ἦταν κι αὐτό ἕνα σημεῖο τῆς θεολέκτου κλήσεώς της νά μήν ἔχει ποτέ “ὀπαδούς”, ἀλλά πάντες κυριολεκτικά οἱ εὐεργετηθέντες διά τῶν θεοδέκτων προσυψῶν της νά ἀναπέμπονται διαρκῶς στόν Δωρεοδότη Κύριο καί Θεό μας.
Ὁ δέ συλλειτουργήσας Δραμινός ἱερεύς Ἀντώνιος Παρχαρίδης προσεμαρτύρησε ἕνα θαυμαστό σημεῖο σέ ἐπώνυμη ἐνορίτισσά του πού ὑπέφερε βαρύτατα καί ἐλάμβανε ἰσχυρότατα παυσίπονα μέ προσωρινή μόνο πραϋντική δράση ἐπί πολύν καιρό· στήν ἀπόγνωσή της πῆρε καί σταύρωνε τά βαρυαλγοῦντα μέλη της μέ τό κυκλοφορηθέν προσωρινό βιβλίδιο τῆς ἱερῆς μαρτυρίας τῆς μακαρίας Μαρίας, ὁπότε κατέπαυσε ἡ ἀβάσταχτη καί ἀκαταπράϋντη δεινότατη ὀδύνη τῆς ἀσθενοῦς!
Στά χρόνια μας ἡ ἀποκάλυψη τῶν μεγαλωνύμων καί θαυματουργῶν Ἁγίων τῆς Λέσβου, τῶν θαυμαστῶς ἐξακούστων στόν πανορθόδοξο χῶρο, ἐπειδή εἶναι σχεδόν συντελεσμένη καί τιμώμενη, δέν προκαλεῖ ἔκπληξη καί μετάνοια, διότι δίνουμε ἀνθρωπίνως καί εὐλόγως περισσότερη σημασία στή θαυματουργό θεοδόξαστη παρρησία τους, πρός τήν ὁποία πάντες καταφεύγουν.
Ὅμως, τό “μέγα σημεῖον” τῶν Ἁγίων αὐτῶν εἶναι ἡ θεοφανέρωτη ἀποκάλυψή τους προπαντός σέ ἁπλουστάτους ἀνθρώπους τῆς ἐκκλησιαστικῆς διασωμάτωσης, ἡ προφητική ἐξαγγελία τῆς δεσποτείας Κυρίου κατά τήν ἀποκαλυπτική Του παρουσίαση (“ἐγώ εἰμι τό Α καί τό Ω”)· καί ἡ συναφής συνομολόγηση τῆς δικῆς μας ἐκκλησιαστικῆς πιστότητος καί ἑνότητος καί πορείας σ᾽ αὐτήν τήν ἐγκαινιασμένη (ἐσχατολογική ἀπό 20 αἰώνων καί ἱστορική θεογνώστως) ἐκκλησιαστική μαρτυρία.
Ἐπί πολλήν ὥρα προσέρχονταν στή θεία μετάληψη παιδιά καί ὥριμοι. Ἐπακολούθησε ἡ λιτανεία τῆς ἐν ἀντιγράφῳ Θεομητορικῆς εἰκόνος τῆς Παναγίας Βηματαρίσσης, τῆς καταστόλιστης μέ ἀφιερώματα “ἐφεστίου” εἰκόνος τῶν Ἁγίων Ραφαήλ, Νικολάου καί Εἰρήνης καί τῶν λειψανοθηκῶν μέ ἱερά λείψανα τοῦ ἁγίου Ραφαήλ (ἀπότμημα τῆς τιμίας κάρας ἀπό τήν δεξιά ὑπερόφρυο περιοχή), τῆς ἁγίας Εἰρήνης (ἡμιπυρίκαυστο πλευρό τοῦ μαρτυρικοῦ της σώματος), συντριῶν τῶν Ἁγίων καί τῆς ἁγίας Μυροφόρου, Ἰσαποστόλου καί Παρθένου Μαρίας τῆς Μαγδαληνῆς.
Μετά τό πέρας τῆς λιτανείας διανεμήθηκαν ἀρτίδια καί αὐγά στούς προσκυνητές, πολλούς δ᾽ ἐξ αὐτῶν δεξιώθηκε ἡ Μονή στό Ἀρχονταρίκι.
***
Τό προσκύνημα τῶν Ἁγίων διήρκεσε δι᾽ ὅλης τῆς ἡμέρας, μέχρι τό ἀπόγευμα πού τελέστηκε ὁ Ἑσπερινός τῆς οἱονεί μοναστηριακῆς ἀποδόσεως τῆς ἑορτῆς καί τίς βραδινές ὧρες πού ὁλοκληρώθηκε ὁ φετινός πανηγυρισμός τῆς ἁγίας μαρτυρικῆς καί θεοδοξάστου μνήμης τους. Γιά νά συνεχίζεται καθημερινά δι᾽ ὅλου τοῦ ἔτους ἡ λειτουργική καί μοναστηριακή ζωή, ἀλλά καί ἡ προσκυνηματική καταφυγή στή θεοβράβευτη μεγαλοσύνη τῆς Χριστολογημένης μαρτυρίας, ζωῆς καί τελειώσεώς τους καί τῆς ἀποκαλύψεώς τους πρός τόν ἐπιστηριγμό καί τήν μετάνοια ὅλων μας ὡς μελῶν τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ.
