Το Ανώτατο Δικαστήριο της Εσθονίας απέρριψε σήμερα, Τετάρτη 10 Ιουνίου 2026 την προσφυγή του Προέδρου της χώρας, Αλάρ Κάρις, κρίνοντας ως συνταγματικές τις τροποποιήσεις στον «Νόμο περί Εκκλησιών και Ενοριών».
Η νομοθεσία απαγορεύει σε θρησκευτικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στην Εσθονία να διατηρούν διοικητικούς ή άλλους δεσμούς εξάρτησης με ξένα θρησκευτικά ιδρύματα που υποστηρίζουν τον πόλεμο, την επιθετικότητα ή την τρομοκρατία, στοχεύοντας άμεσα στην Εσθονική Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία (πρώην Ορθόδοξη Εκκλησία της Εσθονίας του Πατριαρχείου Μόσχας).
Η επικύρωση του νόμου από το 17μελές Ανώτατο Δικαστήριο δεν υπήρξε ομόφωνη, καθώς έξι δικαστές μειοψήφησαν, ευθυγραμμιζόμενοι με τις ανησυχίες του Προέδρου Κάρις ο οποίος είναι νομικός.
Ο Πρόεδρος είχε αρνηθεί δύο φορές να υπογράψει τον νόμο, υποστηρίζοντας ότι οι διατάξεις του είναι υπερβολικά ευρείες, ασαφείς και παραβιάζουν τη θρησκευτική ελευθερία και την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι.
Η πλειοψηφία του δικαστηρίου, ωστόσο, έκρινε ότι ο νόμος μπορεί να ερμηνευθεί στενά και με τρόπο που δεν οδηγεί σε αυθαίρετες διώξεις, τονίζοντας ότι η εθνική ασφάλεια αποτελεί υπέρτατη συνταγματική αξία.
Να αναφερθεί ότι η Υπουργός Εσωτερικών, Ίγκορ Τάρο, ξεκαθάρισε ότι ο νόμος δεν αποτελεί απαγόρευση της ορθόδοξης πίστης, ούτε η κυβέρνηση σκοπεύει να κλείσει ναούς και μοναστήρια.
Μετά την απόφαση δίνεται διορία έξι μηνών στις επηρεαζόμενες οργανώσεις να τροποποιήσουν τα καταστατικά τους και να διακόψουν τους δεσμούς με το Πατριαρχείο Μόσχας και τον Πατριάρχη Κύριλλο.
Επίσης, οι αρχές υπογραμμίζουν πως αν μια οργάνωση δεν συμμορφωθεί, η αναγκαστική εκκαθάριση (διάλυση) δεν θα αποφασιστεί αυθαίρετα από το Υπουργείο, αλλά θα αποτελεί έσχατη λύση (ultima ratio) που θα κρίνεται αποκλειστικά από τα αστικά δικαστήρια.
Σε επίσημη ανακοίνωσή της, η Εσθονική Ορθόδοξη Εκκλησία του Πατριαρχείου Μόσχας σημείωσε ότι η απόφαση του δικαστηρίου βασίστηκε σε μια αφηρημένη συνταγματική αξιολόγηση και δεν επιλύει τα πρακτικά και ακανθώδη ζητήματα εφαρμογής του νόμου.
Σε άλλο σημείο η Εκκλησία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο προσφυγής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), τονίζοντας οτι η δραστηριότητά της δεν αποτελεί απειλή για την ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη της Εσθονίας.
Ακόμη, η Εκκλησία δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει τον Εσθονό Πρόεδρο και τους μειοψηφήσαντες δικαστές για την ανάδειξη των νομικών κενών του νόμου.
Τέλος να σημειωθεί ότι η ψήφιση του νόμου έρχεται σε μια περίοδο έντονων πολιτικών πιέσεων και απελάσεων ιερέων συμπεριλαμβανομένου του πρώην επικεφαλής, Μητροπολίτη Ευγενίου για λόγους εθνικής ασφάλειας.
