Εορτολόγιο: Σε νεαρή ηλικία ο Νικόλαος έμεινε ορφανός και κληρονόμος μιας μεγάλης περιουσίας. Όμως, εμπνευσμένος από βαθιά φιλανθρωπικά αισθήματα, χρησιμοποίησε την περιουσία του για να ανακουφίσει άπορους, ορφανά, φτωχούς, χήρες και οικογενειάρχες σε δύσκολη κατάσταση. Κάποιος, μάλιστα, επιδίωξε να διαφθείρει τις τρεις κόρες του για να εξασφαλίσει χρήματα. Όταν ο Νικόλαος το έμαθε, κρυφά και μέσα σε τρεις νύχτες, εξασφάλισε τις προίκες των τριών κοριτσιών, αφήνοντας σε κάθε μία 100 χρυσά φλουριά. Με αυτόν τον τρόπο, οι κόρες αποκαταστάθηκαν και σώθηκαν από βέβαιη καταστροφή.
Εορτολόγιο-Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 6 Δεκεμβρίου: Νικόλαος, Νικόλας, Νίκος, Νικολός, Νικολής, Νικολάκης, Νικολέττα, Νικολούδα, Νικολίτσα, Νικολίνα, Νικολέτα, Νικόλ
Αργότερα αφιερώθηκε σε αυστηρό ασκητικό βίο. Λόγω της αρετής του, τιμήθηκε με το αξίωμα του Ιερέα στα Πάταρα και αργότερα με το αξίωμα του Αρχιεπισκόπου Μύρων. Από αυτή τη θέση καθοδηγούσε με αγάπη το ποίμνιό του, ενώ με παρρησία ομολογούσε την αλήθεια. Για την πιστότητά του στη διδασκαλία του Χριστού, συνελήφθη από τους τοπικούς άρχοντες και φυλακίστηκε.
Όταν ο Μέγας Κωνσταντίνος ανέβηκε στον αυτοκρατορικό θρόνο και ελευθερώθηκαν οι Χριστιανοί, ο Νικόλαος επέστρεψε στον αρχιεπισκοπικό θρόνο. Συμμετείχε στην Α’ Οικουμενική Σύνοδο, όπου διακρίθηκε για τη σοφία και την ηθική του τελειότητα.
Ο Άγιος Νικόλαος είχε το χάρισμα της θαυματουργίας, με το οποίο έσωσε πολλούς ανθρώπους, τόσο κατά τη διάρκεια της ζωής του όσο και μετά την κοίμησή του το 330 μ.Χ. Ένα χαρακτηριστικό θαύμα συνέβη όταν ένας ναυαγός, ακολουθώντας τη βοήθεια του Αγίου κατά τη διάρκεια επικίνδυνων ανέμων, σώθηκε και βρέθηκε αβλαβής στο σπίτι του, παρά το γεγονός ότι ήταν στη μέση του πελάγους. Το θαύμα έγινε γρήγορα γνωστό στην Κωνσταντινούπολη, και ο κόσμος προσήλθε σε λιτανεία και αγρυπνία για να τιμήσει τον θαυματουργό Άγιο.
Περί των Ιερών Λειψάνων του Αγίου
Ο τάφος του Αγίου Νικολάου στη Βασιλική του Μπάρι, ανοίχθηκε αναγκαστικά το 1953 μ.Χ., κατά την διάρκεια αναστηλωτικών εργασιών, την νύκτα της 5ης προς 6ης Μαΐου. Για τον σκοπό αυτό συγκροτήθηκε επιτροπή από τον Πάπα, με Πρόεδρο τον τότε Ρωμαιοκαθολικό Αρχιεπίσκοπο του Μπάρι Ερρίκο Νικόδημο, στην οποία ανατέθηκε η κανονική αναγνώριση των λειψάνων του τάφου. Παράλληλα ο αναγνωριστικός έλεγχος και η καταμέτρηση των οστών ανατέθηκε στον Καθηγητή της Ανατομίας στο Πανεπιστήμιο του Μπάρι Λουΐτζι Μαρτίνο και τον βοηθό του Γιατρό Αλφρέντο Ρουγγίερι.
Τα Λείψανα μέσα στη λάρνακα έπλεαν σέ ένα διαυγές, άχρωμο και άοσμο υγρό, το οποίο είχε βάθος τρία περίπου εκατοστά. Η εξέταση του υγρού αυτού από τα Ινστιτούτα Χημείας και Υγιεινής του Πανεπιστημίου του Μπάρι απέδειξε, ότι επρόκειτο για καθαρό νερό, ελεύθερο από άλατα και στείρο από μικροοργανισμούς! Η έρευνα απέδειξε, ότι το υγρό αυτό προήρχετο από τις μυελοκυψέλες των σπογγωδών οστέων!
Η τρίτη ιστορικά ανακομιδή έγινε την νύκτα της 7ης προς 8ης Μαΐου 1957 μ.Χ., με σκοπό νέα αναγνώριση, καταμέτρηση, ανατομική και ανθρωπολογική μελέτη, πριν την οριστική κατάθεση στην λάρνακα, μετά το πέρας των αναστηλωτικών εργασιών. Στην ιατρική ομάδα συμμετείχε την φορά αυτή και ο Γιατρός Λουΐτζι Βενέζια. Τα αποτελέσματα της ανθρωπολογικής εξετάσεως των Ιερών Λειψάνων υπήρξαν εντυπωσιακά. Διαπιστώθηκε, ότι ανήκαν σέ ένα και το αυτό άτομο και μάλιστα σε άνδρα που είχε ύψος 1.67 περίπου, τρεφόταν κυρίως με φυτικά προϊόντα και πέθανε σε ηλικία μεγαλύτερη των 70 ετών. Το άτομο αυτό ανήκε στην λευκή Ινδοευρωπαϊκή φυλή.
Η κατάσταση ορισμένων οστών έδειξε ακόμη, ότι το άτομο στο οποίο ανήκαν, πρέπει να είχε υποφέρει πολύ κάτω από ιδιαίτερα δυσμενείς συνθήκες διαβίωσης, που του άφησαν σημάδια στην υπόλοιπη ζωή του. Η αγκυλωτική σπονδυλοαθρίτιδα και η διάχυτη ενδοκρανιακή υπερόστωση, πρέπει να κληρονομήθηκαν από κάποια υγρή φυλακή, όπου πέρασε αρκετά χρόνια της ζωής του και μάλιστα σε προχωρημένη ηλικία.
Η ιχνογραφική ανάπλαση του προσώπου, με την μέθοδο της υπερσκελετικής αναπλάσεως των μαλακών μερών της κεφαλής, απέδωσε επίσης θεαματικά αποτελέσματα. Τα σχετικά ιχνογραφήματα που δημοσίευσε ο Καθηγητής Μαρτίνο, βρίσκονται σε συμφωνία με τις παλαιότερες απεικονίσεις του Αγίου, εκείνη της Αγίας Μαρίας της Πρώτης (στη Ρώμη, 8ος ή 9ος αιώνας μ.Χ.) και αυτή του Παρεκκλησίου του Αγίου Ισιδώρου, στον Ναό του Αγίου Μάρκου (στη Βενετία, ψηφιδωτό του 12ου αιώνα μ.Χ.).
Δηλαδή, με τις εξετάσεις των Λειψάνων του Αγίου Νικολάου, πιστοποιήθηκε η γνησιότητά τους, αποδείχθηκε επιστημονικά η μυροβλυσία του και επίσης ότι η πάροδος του χρόνου δεν άμβλυνε την μνήμη των βασικών χαρακτηριστικών της μορφής του, όπως τα διέσωσε η Ορθόδοξη εικονογραφική παράδοση (πρόσωπο ασκητικό, ευγενικό, με αρμονικές αναλογίες, υψηλό και πλατύ μέτωπο, μεγάλα μάτια – ελαφρά βαθουλωτά – έντονα ζυγωματικά, φαλάκρα). (Βλ. Αντ. Μάρκου, «Τα Λείψανα του Αγ. Νικολάου Επισκόπου Μύρων της Λυκίας και οι ιστορικές τους περιπέτειες»· Περιοδικό «Ορθόδοξη Μαρτυρία» Λευκωσίας, φ. 44/1994, σελ. 98 – 106· αγγλική έκδοση από το Κέντρο Παραδοσιακών Ορθοδόξων Σπουδών Έτνας Καλιφορνίας, 1994).
