Η Αγία Αναστασία η Ρωμαία, σύμφωνα με τον Συμεών τον Μεταφραστή, έζησε στη εποχή του Δέκιου ή του Διοκλητιανού. Αντίθετα από την Αγία Αναστασία τη Φαρμακολύτρια, η οποία έζησε επίσης στη Ρώμη και η μνήμη της εορτάζεται στις 22 Δεκεμβρίου, η Αγία Αναστασία η Ρωμαία εορτάζει στις 29 Οκτωβρίου.
Η όσια Αναστασία έζησε στα χρόνια του Δεκίου (κατ’ άλλους του Διοκλητιανού) και Bαλλεριανού και καταγόταν από τη Ρώμη. Όταν πέθαναν οι πλούσιοι γονείς της, διαμοίρασε την περιουσία που κληρονόμησε στους φτωχούς και αποσύρθηκε σε μοναστήρι.
Όταν τη συνέλαβε ο ηγεμόνας Πρόβος (περί το 256 μ.Χ.), υπενθύμισε στην Αναστασία την ανθηρή νεότητα της, για την οποία θα έπρεπε να αρνηθεί το Χριστό.
Τότε, δυναμική υπήρξε η απάντηση της Αναστασίας
Εξαγριωμένος από την απάντηση ο Πρόβος, τη μαστίγωσε στο πρόσωπο και την άπλωσε σε αναμμένα κάρβουνα. Έπειτα, την κρέμασε και της έσκισε το σώμα. Μετά έκοψε τους μαστούς της, ξερίζωσε τα νύχια της και τελικά την αποκεφάλισε.
Ιερά Λείψανα Οσίας Αναστασίας
Οι κνήμες «μετά δέρματος» της Αγίας Αναστασίας και η δεξιά της βρίσκονται στην Ιερά Μονή Γρηγορίου Αγίου Όρους.
Απότμημα του Ιερού Λειψάνου της Αγίας Αναστασίας βρίσκονται στη Λαύρα Αγίου Αλεξάνδρου Νέβσκι Αγίας Πετρουπόλεως.
Θεραπεία ασθενούς παιδιού (1960)
Ο μακαριστός αδελφός της Ιεράς Μονής μας του Οσίου Γρηγορίου, πατήρ Δημήτριος Μοναχός Γρηγοριάτης (1976), είχε πολλή αρετή και ήταν τέλειος εργάτης της υπομονής, της υπακοής και της προσευχής. Είχε στον κόσμο ένα ανηψάκι, το οποίο αρρώστησε βαρειά και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο. Μόλις το έμαθε ο πατήρ Δημήτριος, επιδόθηκε στην προσευχή. Έκανε πολλά κομποσχοίνια, παρακαλώντας τον Χριστό και την αγία Αναστασία τη Ρωμαία, προς την οποία έτρεφε μεγάλη ευλάβεια. Μετά τις εξετάσεις οι γιατροί απεφάνθησαν ότι χρειάζεται χειρουργική επέμβασις, ώρισαν δε και την ημέρα εγχειρήσεως. Τού παιδιού.
Την παραμονή της εγχειρήσεως ο πατήρ Δημήτριος παρεκάλεσε κάποιον ιερέα της Μονής, να τελέση μία θεία Λειτουργία υπέρ ιάσεως του ανηψιού του στο παρεκκλήσι της αγίας Αναστασίας. Την επομένη ημέρα οι γιατροί έμειναν κατάπληκτοι, όταν διεπίστωσαν ότι το παιδί ήταν τελείως καλά. Τότε εκείνο είπε ότι στον ύπνο του είδε μία μαυροφόρα γυναίκα, που τον ερώτησε που πονάει.
Όταν αυτό της έδειξε το μέρος, εκείνη άγγιξε με το χέρι της εκεί. Αμέσως σταμάτησε ο πόνος και έγινε τελείως καλά. Όταν το παιδί την ερώτησε από που είναι, εκείνη απάντησε:
-Είμαι στο Μοναστήρι που είναι και ο θείος σου, ο πατήρ Δημήτριος, και μ΄ έστειλε να σε κάνω καλά. Άλλοτε ο πατήρ Δημήτριος είχε ιδή την αγία Αναστασία οφθαλμοφανώς. Ήταν σε νεαρή ηλικία, σαν μικρή κοπέλα.
