O Άγιος Θεόδωρος ο Στρατηλάτης καταγόταν από τα Ευχάϊτα της Γαλατίας και κατοικούσε στην Ηράκλεια του Εύξεινου Πόντου.
Άγιος Θεόδωρος ο Στρατηλάτης– Εορτή σήμερα 8 Φεβρουαρίου
Ήταν στρατιωτικός και διακρίθηκε για την γενναιότητά του. Αυτή τον ανέβασε στους υψηλότερους βαθμούς της στρατιωτικής ιεραρχίας.
Όταν το 320 μ.Χ. ο Λικίνιος πέρασε από την Νικομήδεια, άκουσε για τον Θεοδώρο, ότι δηλαδή είναι Χριστιανός και δεν θέλει να θυσιάζει στα είδωλα.
Ο Λικίνιος σκέφτηκε πονηρά, αν είχε τον θεόδωρο με το μέρος του ίσως και άλλοι χριστιανοί να δήλωναν πίστη στην παλιά ειδωλολατρική θρησκεία. Έστειλε στην Ηράκλεια ανώτερους αξιωματούχους, για να συνοδεύσουν με τιμή στη Νικομήδεια τον Θεόδωρο..
Αλλά ο Θεόδωρος δεν πήγε λέγοντας ότι το καθήκον τον κρατά εδώ στην Ηράκλεια. Ο Λικίνιος αναγάστηκε να πάει ο ίδιος στην Ηράκλεια, όπου τον προϋπάντησε με λαμπρότητα ο Θεόδωρος, Ο Θεόδωρος αρνήθηκε αυτό που του πρότεινε ο Λικίνιος, να θυσιασει δηλαδή στα είδωλα παρ όλα αυτά του στάλθηκαν χρυσά και αργυρά αγαλματίδια.
Ο Θεόδωρος έλαβε τα αγαλματίδια που τα κομμάτιασε και τα μοίρασε στους πτωχούς. Ο εκατόνταρχος Μαξέντιος είδε ττο κεφάλι της θεάς Αφροδίτης στα χέρια ενός πτωχού και το είπε στον Λικίνιο. Για αυτό το λόγο τον συνέλαβαν και τον βασάνισαν. Τον κτυπούσαν, τον έκαιγαν και έγδερναν το σώμα του Μάρτυρος. Ο Λικίνιος, φοβήθηκε την οργή του όχλου και διέταξε να τον αποκεφαλίσουν.
Το νεκρό του σώμα το πήγαν, στις 8 Ιουνίου, από την Ηρακλεία στο προγονικό κτήμα του Αγίου, στα Ευχάιτα, όπως ο ίδιος επιθυμούσε. Η Εκκλησία μας εορτάζει στις 8 Ιουνίου την ανακομιδή των λειψάνων του.
Απολυτίκιο:
Ήχος δ’. Ο υψωθείς εν τω Σταυρώ.
Στρατολογία αληθεί Αθλοφόρε, του ουρανίου στρατηγός βασιλέως, περικαλλής γεγένησαι Θεόδωρε, όπλοις γαρ της πίστεως, παρετάξω εμφρόνως, και κατεξωλόθρευσας, των δαιμόνων τα στίφη, και νικηφόρος ώφθης Αθλητής, όθεν σε πίστει, αεί μακαρίζαμεν.
