Ο Άγιος Νικόλαος είναι ένας σημαντικός Μικρασιάτης άγιος, τιμώμενος τόσο στην Ανατολική Ορθόδοξη όσο και στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Γεννήθηκε το 270 μ.Χ. στα Πάταρα της Λυκίας, από εύπορους Έλληνες γονείς. Υπηρέτησε ως Επίσκοπος Μύρων της Λυκίας, γι’ αυτό και αναφέρεται και ως Νικόλαος Μύρων. Στη Δύση, ωστόσο, είναι γνωστός και ως Νικόλαος του Μπάρι, καθώς τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στην πόλη Μπάρι της Ιταλίας.
Από νεαρή ηλικία, ο Νικόλαος έμεινε ορφανός και κληρονόμησε μεγάλη περιουσία, την οποία χρησιμοποίησε για να βοηθήσει τους φτωχούς και τους άπορους. Από νωρίς αφοσιώθηκε στα θεία, αρχικά ακολουθώντας τον ασκητικό βίο και αναλαμβάνοντας την ηγεσία της Μονής Σιών στα Μύρα. Όταν ο Αρχιεπίσκοπος Μύρων της Λυκίας απεβίωσε, οι υπόλοιποι επίσκοποι επέλεξαν τον Νικόλαο ως διάδοχό του. Ως Επίσκοπος, ανέπτυξε έντονη δράση για την προστασία των φτωχών, ιδρύοντας νοσοκομεία και φιλανθρωπικά ιδρύματα. Κατά τη διάρκεια των διωγμών του Διοκλητιανού, υπέστη βασανιστήρια για την πίστη του.
Με την άνοδο του Μεγάλου Κωνσταντίνου στον θρόνο, οι Χριστιανοί ελευθερώθηκαν και ο Νικόλαος επέστρεψε στην αρχιεπισκοπική του θέση. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Άγιος Νικόλαος ήταν προικισμένος με το χάρισμα της θαυματουργίας και έσωσε πολλούς ανθρώπους τόσο εν ζωή όσο και μετά τον θάνατό του. Απεβίωσε ειρηνικά στις 6 Δεκεμβρίου 343 μ.Χ. και αμέσως μετά τον θάνατό του ονομάστηκε «Μυροβλύτης», καθώς, σύμφωνα με την παράδοση, τα λείψανά του άρχισαν να αναβλύζουν Άγιο Μύρο.
Τα λείψανα του Αγίου Νικολάου παρέμειναν στα Μύρα της Λυκίας μέχρι τον 11ο αιώνα, όταν, το 1087, ναύτες αφαίρεσαν τα περισσότερα από αυτά και τα μετέφεραν στην Ιταλία, στην πόλη Μπάρι. Εκεί, τοποθετήθηκαν στη Βασιλική του Αγίου Νικολάου, η οποία θεμελιώθηκε ακριβώς το 1087 για να στεγάσει τα ιερά λείψανα του Αγίου.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’.
Κανόνα πίστεως καὶ εἰκόνα πραότητος, ἐγκρατείας Διδάσκαλον, ἀνέδειξέ σε τῇ ποίμνῃ σου, ἡ τῶν πραγμάτων ἀλήθεια· διὰ τοῦτο ἐκτήσω τῇ ταπεινώσει τὰ ὑψηλά, τῇ πτωχείᾳ τὰ πλούσια. Πάτερ Ἱεράρχα Νικόλαε, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.
Κοντάκιον
Ἦχος γ’. Ἡ Παρθένος σήμερον.
Ἐν τοῖς Μύροις Ἅγιε, ἱερουργὸς ἀνεδείχθης· τοῦ Χριστοῦ γὰρ Ὅσιε, τὸ Εὐαγγέλιον πληρώσας, ἔθηκας τὴν ψυχήν σου ὑπὲρ λαοῦ σου, ἔσωσας τοὺς ἀθώους ἐκ τοῦ θανάτου· διὰ τοῦτο ἡγιάσθης, ὡς μέγας μύστης Θεοῦ τῆς χάριτος.
