Άγιος Αθανάσιος ο Μέγας: Στο ορθόδοξο εορτολόγιο υπάρχουν δύο εορτές προς τιμήν του Μεγάλου Αθανασίου: Στις 2 Μαΐου και στις 18 Ιανουαρίου.

Άγιος Αθανάσιος ο Μέγας: 18 Ιανουαρίου

Στις 2 Μαΐου το “Μηναίον” αναγράφει: “Μνήμη της ανακομιδής του λειψάνου του εν αγίοις Πατρός ημών Αθανασίου του μεγάλου, πατριάρχου Αλεξανδρείας”. Όμως είναι μαρτυρημένο και γνωστό ότι στις 2 Μαΐου εκοιμήθη εν Κυρίω ο μεγάλος αυτός άγιος. Σε Κώδικα των Καυσοκαλυβίων περιέχεται στις 2 Μαΐου η εξής αναφορά: “Την σήμερον εστί η κοίμησις του αγίου Αθανασίου κατά τινάς· διό και σήμερον η καθ’ εαυτού μνήμη δεί εκτελείσθαι και ουχί η ανακομιδή των λειψάνων, περί ης ούδε μικράν ιστορικήν σημείωσιν έχομεν ….”. Εντούτοις υπάρχει και αντίθετη άποψη (Λαυριωτικός Κώδιξ) που υποστηρίζει: “Δέχου συν άλλοις οις έχεις σεβασμίοις, πόλις βασιλίς, νεκρόν Αθανασίου”. Πρέπει όμως να επισημανθεί ότι ούτε στην Ακολουθία του Εσπερινού και του Όρθρου της 2ας Μαΐου, ούτε στο σχετικά εκτενές Συναξάριο του “Μηνιαίου”, γίνεται λόγος ή η παραμικρή νύξη για ανακομιδή του λειψάνου του. Επομένως θα ήταν ορθότερο να δεχθούμε ότι στις 2 Μαΐου τιμάται η μνήμη της κοιμήσης του Αγίου.

Στις 18 Ιανουαρίου άγεται η μνήμη “των εν αγίοις Πατέρων ημών Αθανασίου και Κυρίλλου, πατριαρχών Αλεξανδρείας”. Ο συνεορτασμός την ίδια ημέρα των δύο αυτών μεγάλων πατριαρχών αποτελεί ένα αγιολογικό πρόβλημα. Είναι άγνωστο πότε και γιατί καθιερώθηκε. Οι πιθανότητες αναφέρονται είναι οι εξής: Ότι στις 18 Ιανουαρίου χειροτονήθηκε αρχιεπίσκοπος Αλεξανδρείας. Ότι την ημέρα αυτή εκοιμήθη εν Κυρίω, όπως αναφέρεται σε αρχαίο ημερολόγιο της Νεαπόλεως. Τέλος, ότι καθορίστηκε ο συνεορτασμός των δύο πατριαρχών κατ’ απομίμηση ο συνεορτασμός των δύο πατριαρχών κατ’ απομίμηση του συνεορτασμού των Τριών Ιεραρχών (30 Ιανουαρίου). Οι εκδοχές όμως αυτές είναι αστήρικτες και το θέμα παραμένει χωρίς πειστική απάντηση.

Η εικονογράφηση του Αγίου

Η συνήθης απεικόνιση του μεγάλου πατριάρχη της Αλεξάνδρειας Αθανασίου εμφανίζεται με δύο μορφές. Είτε μεταξύ των μεγάλων Ιεραρχών Βασιλείου, Γρηγορίου του Θεολόγου, Ιωάννου του Χρυσοστόμου, Κυρίλλου Αλεξανδρείας και άλλων στο εσωτερικό της κόγχης του ιερού Βήματος, στην παράσταση του “μελισμού”, είτε σε “κατ’ ενώπιον” απεικόνιση κυρίως σε φορητές εικόνες.

Στην πρώτη περίπτωση, όπως και οι άλλοι ιεράρχες, φέρει πλήρη λειτουργική αμφίεση (στιχάριο, επιτραχήλιο, φελόνιο, πολυσταύριο, ωμοφόριο, επιγονάτιο και επιμανίκα). Είναι ελαφρώς στραμμένος προς το κέντρο της κόγχης, σε στάση δεήσεως, με ελαφρά κάμψη της κεφαλής. Στα χέρια του κρατάει ειλητάριο, στο οποίο αναγράφονται αποσπάσματα από λειτουργικές αυχές, όπως: “ώστε γενέσθαι τοις μεταλαμβάνουσιν εις νήψιν ψυχής …”, ή “ο τας κοινάς ταύτας και συμφώνους ημίν χαρισάμενος…”. ή “πάλιν και πολλάκις σοι προσπίπτομεν….”, κ.λπ.

Στις “κατ’ ενώπιον” (κατά μέτωπον) απεικονίσεις του, παριστάνεται όπως περιγράφεται στον Συναξάριό του: “μετρίου ύψους, με ελαφρώς παχύ σώμα. Είχε σκυφτούς ώμους, χαρωπό πρόσωπο και ωραίο χρώμα, αλλά αρκετή φαλάκρα. Η μύτη του ήταν κυρτή, τα γένια του όχι μακριά, αλλά πολύ πυκνά και κάλυπταν τα μάγουλα του. Ήταν μικρόσωμος, όχι πολύ λευκός, αλλ’ είχε ένα πολύ ωραίο υπόξανθο χρώμα”. Ενώ όμως υστερούσε, κατά κάποιο τρόπο, από πλευράς σωματικής διάπλασης, επιβαλλόταν με το πνευματικό του ανάστημα.

Εκκλησία Online
Αποστολή
Αξιολόγηση επισκεπτών 0 (0 ψήφοι)

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.