Οι Άγιοι Ραφαήλ, Νικόλαος και Ειρήνη, μαζί με τους συν αυτώ μαρτυρήσαντες, είναι από τους λεγόμενους νεοφανείς αγίους της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Η μνήμη τους τιμάται επίσημα κάθε χρόνο 2 μέρες μετά το Πάσχα, αν και πολλοί πιστοί τους τιμούν καθημερινά με προσευχές και προσκυνήματα στο ιερό τους μοναστήρι στη Λέσβο, στον λόφο των Καρυών, κοντά στη Θερμή.
Οι άγιοι δεν αναφέρονται σε παλαιότερα συναξάρια, καθώς οι εμφανίσεις τους σε πιστούς έγιναν μόλις στα μέσα του 20ού αιώνα. Σύμφωνα με αυτές τις θαυμαστές εμφανίσεις, ο Άγιος Ραφαήλ ήταν ιερομόναχος και ηγούμενος της μονής, ο Νικόλαος ήταν διάκος του μοναστηριού και η μικρή Ειρήνη, κόρη του κοινοτάρχη της περιοχής, μαθήτρια που βοηθούσε τους μοναχούς και βρήκε μαρτυρικό θάνατο.
Οι μαρτυρικοί τους θάνατοι έλαβαν χώρα κατά την περίοδο της τουρκικής κατοχής το 1463, όταν Οθωμανοί επιδρομείς βασάνισαν και έκαψαν το μοναστήρι, προσπαθώντας να εξοντώσουν την παρουσία της πίστης στην περιοχή. Ο Ραφαήλ μαρτύρησε με φρικτά βασανιστήρια, ο Νικόλαος επίσης θανατώθηκε, και η Ειρήνη μαρτύρησε με φρικτό τρόπο μέσα σε ένα πιθάρι, όπου την έκλεισαν ζωντανή.
Το αξιοσημείωτο είναι ότι οι άγιοι αυτοί φανερώθηκαν με θαυματουργικό τρόπο σε οράματα και εμφανίσεις σε απλούς ανθρώπους, κυρίως μετά το 1959. Μέσω αυτών των εμφανίσεων, αποκαλύφθηκε το όνομά τους, η ιστορία τους και ο χώρος του μαρτυρίου τους. Έκτοτε, πλήθος προσκυνητών καταφθάνει καθημερινά στη μονή των Καρυών, όπου αναβλύζουν θαύματα, ιάσεις και πνευματική παρηγοριά.
Οι Άγιοι Ραφαήλ, Νικόλαος και Ειρήνη δεν είναι απλώς μνήμες του παρελθόντος, αλλά ζωντανές παρουσίες πίστης και δύναμης στον σύγχρονο κόσμο. Θεωρούνται προστάτες των πονεμένων, των ασθενών, των οικογενειών, και πολλοί άνθρωποι τους επικαλούνται σε στιγμές ανάγκης.
Η παρουσία τους υπενθυμίζει ότι ο Θεός συνεχίζει να φανερώνει αγίους στις μέρες μας και ότι η αγιότητα δεν είναι υπόθεση του παρελθόντος, αλλά ζωντανή πραγματικότητα της Εκκλησίας.
