Η ενθρόνιση του Μητροπολίτου Ανθίμου και η ανάγκη των μεγάλων ποιμένων στην εποχή μας.
Η 18η Ιουνίου αποτελεί για την Εκκλησία της Θεσσαλονίκης μια ημέρα ιστορικής μνήμης.
Είναι η ημέρα κατά την οποία ενθρονίστηκε το 2004 ο μακαριστός Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος, αναλαμβάνοντας τη διαποίμανση μιας τοπικής Εκκλησίας που φέρει βαρύ ιστορικό και πνευματικό φορτίο.
Σήμερα, μετά την κοίμησή του, η επέτειος αυτή δεν αποτελεί μόνο αφορμή αναδρομής, αλλά και ευκαιρία βαθύτερου προβληματισμού για τον ρόλο της εκκλησιαστικής ηγεσίας στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε.
Η Θεσσαλονίκη υπήρξε ευλογημένη να γνωρίσει κατά τον τελευταίο αιώνα ιεράρχες που σφράγισαν με την προσωπικότητα και τη διακονία τους την εκκλησιαστική και κοινωνική ζωή της πόλης.
Ο μακαριστός Γεννάδιος, ο δυναμικός και αρχοντικός Παντελεήμων Α΄, ο λόγιος και ασκητικός Λεωνίδας, ο αείμνηστος εθνικά ευαίσθητος και ασυμβίβαστος Παντελεήμων Β΄ Χρυσοφάκης, αλλά και ο Άνθιμος, ο καθένας με το ιδιαίτερο χάρισμά του, άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία της Μητροπόλεως.
Οι μεγάλοι αυτοί ποιμένες δεν υπήρξαν απλοί διαχειριστές εκκλησιαστικών υποθέσεων.
Υπήρξαν πρόσωπα με πνευματικό ανάστημα, εκκλησιαστική συνείδηση και αίσθηση ευθύνης απέναντι στον λαό του Θεού.
Δεν φοβήθηκαν να εκφράσουν άποψη, να αναλάβουν πρωτοβουλίες, να συγκρουστούν όταν το θεωρούσαν αναγκαίο και να υπερασπιστούν όσα πίστευαν ότι υπηρετούν την αλήθεια του Ευαγγελίου και την παράδοση της Εκκλησίας.
Ιδιαίτερα ο μακαριστός Άνθιμος ανήκε σε αυτή τη χορεία των ισχυρών εκκλησιαστικών προσωπικοτήτων.
Με λόγο ευθύ, με αγωνία για την πατρίδα, την κοινωνία και την Εκκλησία, υπήρξε για δεκαετίες σημείο αναφοράς όχι μόνο για τη Θεσσαλονίκη αλλά και για ολόκληρη την Ελλάδα.
Άλλοτε προκαλούσε συζητήσεις, άλλοτε αντιδράσεις, πάντοτε όμως εξέφραζε με παρρησία όσα θεωρούσε χρέος της αρχιερατικής του συνείδησης.
Η μνήμη αυτών των ιεραρχών γεννά σήμερα ένα κρίσιμο ερώτημα: Έχει ανάγκη η Εκκλησία του 2026 από τέτοιες προσωπικότητες;
Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από ταχύτατες κοινωνικές μεταβολές, πνευματική σύγχυση, κρίση αξιών και συχνά από την επικράτηση μιας κουλτούρας που επιδιώκει να αποφεύγεται κάθε σαφής τοποθέτηση.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Εκκλησία δεν έχει ανάγκη απλώς από διοικητικούς παράγοντες.
Έχει ανάγκη από πατέρες, από ποιμένες που θα εμπνέουν εμπιστοσύνη, θα αναλαμβάνουν ευθύνη και θα δίνουν μαρτυρία πίστεως με συνέπεια και θάρρος.
Και είναι παρήγορο ότι η Θεσσαλονίκη εξακολουθεί να βιώνει αυτή τη συνέχεια.
Ο διάδοχος του μακαριστού Ανθίμου, ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος, ο απλούς και ευεργετικός ήδη από τα πρώτα χρόνια της ποιμαντορίας του καταθέτει το δικό του στίγμα.
Με λόγο σύγχρονο αλλά εκκλησιαστικό, με παρουσία ουσιαστική στην κοινωνία και με διάθεση να αντιμετωπίζει τα ζητήματα που ανακύπτουν χωρίς υπεκφυγές, δείχνει ότι αντιλαμβάνεται το βάρος της ευθύνης που συνοδεύει τον θρόνο των Θεσσαλονικέων αρχιερέων.
Σε μια εποχή που πολλοί επιλέγουν τη σιωπή ή την ασφάλεια των γενικών διατυπώσεων, η ανάληψη ευθύνης αποτελεί από μόνη της μαρτυρία.
Ο λαός του Θεού αναζητεί ποιμένες που να ακούνε, να κατανοούν, αλλά και να καθοδηγούν· που να στέκονται δίπλα στον άνθρωπο χωρίς να χάνουν τον προσανατολισμό της εκκλησιαστικής αλήθειας.
Και αυτή η στάση αποτελεί διαχρονικό γνώρισμα των μεγάλων ιεραρχών της Θεσσαλονίκης.
Η επέτειος της ενθρόνισης του Ανθίμου, λοιπόν, δεν μας καλεί μόνο να θυμηθούμε.
Μας καλεί να αναγνωρίσουμε τη συνέχεια μιας παράδοσης ποιμένων που δεν έζησαν για τον εαυτό τους αλλά για την Εκκλησία.
Μας καλεί να ευγνωμονούμε για όσους προηγήθηκαν, να τιμούμε τη μνήμη τους και ταυτόχρονα να στηρίζουμε εκείνους που σήμερα σηκώνουν το βάρος της ποιμαντικής ευθύνης.
Διότι οι μεγάλες προσωπικότητες δεν ανήκουν μόνο στο παρελθόν.
Η Εκκλησία πάντοτε γεννά και αναδεικνύει ποιμένες για κάθε εποχή.
Το ζητούμενο είναι να αναγνωρίζουμε τη διακονία τους, να συνεργούμε στο έργο τους και να κατανοούμε ότι η παρουσία τους δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά αναγκαιότητα.
Η 18η Ιουνίου, ημέρα ενθρόνισης του μακαριστού Ανθίμου, μετατρέπεται έτσι από ιστορική ανάμνηση σε μήνυμα ευθύνης.
Ένα μήνυμα που συνδέει το χθες με το σήμερα και μας υπενθυμίζει ότι η Εκκλησία προχωρεί πάντοτε μέσα από τη ζωντανή διαδοχή προσώπων που αναλαμβάνουν το κόστος της διακονίας και της μαρτυρίας.
Αυτό είναι το αληθινό νόημα της επετείου. Όχι μόνο η μνήμη ενός μεγάλου ιεράρχη, αλλά η συνέχιση ενός τρόπου ποιμαντικής παρουσίας που εξακολουθεί να φωτίζει την πορεία της Εκκλησίας και της Θεσσαλονίκης.
Ο κατά πάντα ευγνώμων
Αρχιμ. Μακάριος Τσιμέρης
