Μετά από το δυσάρεστο γεγονός της κοίμησης του γέροντα Μακάριου και τη δημοσίευση του γεγονότος, δεχθήκαμε πολλές ερωτήσεις σχετικά με την έννοια του "ιδιορυθμιτή" μοναχού.

Έτσι λοιπόν σας παραθέτουμε από το Αγιορείτικο Λεξιλόγιο τους τύπους του Μοναστηριακού Βίου, όπως την συνέγραψε ο Δωρόθεος Μοναχός από το Άγιον Όρος.

Ιδιόρρυθμο Μοναστήρι

Μονή, η οποία ακολουθεί το ιδιόρρυθμο σύστημα, που συνίσταται στην απόκτηση περιουσίας από τον μοναχό και στην παρασκευή φαγητών της αρεσκείας του.

Το σύστημα αυτό εμφανίστηκε σε χρόνια παρακμής του μοναχικού βίου και σε σκοτεινές τουρκοκρατικές περιόδους έτεινε προς ολοκληρωτική επικράτηση.

Όμως στη νεότερη εποχή τα ιδιόρρυθμα άρχισαν να μειώνονται, λόγω της φυσικής αδυναμίας του συστήματος να φανεί συνεπές προς τις μοναχικές επαγγελίες.

Τα ιδιόρρυθμα κακίζουν οι αρχαίοι Πατέρες της Εκκλησίας (Μέγας Βασίλειος[1], Ιωάννης Χρυσόστομος, Θεοδ. Στουδίτης, Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης[2]) και Αγιορείτες λόγιοι(Μάξιμος ο Γραικός, Παχώμιος Ρουσάνος, Άγιος Διονύσιος Ερημίτης).

Ο καταστατικός Χάρτης στο άρθρο 85 ορίζει ότι ένα ιδιόρρυθμο μπορεί να μετατραπεί σε κοινόβιο ενώ το αντίθετο δεν επιτρέπεται.

Σήμερα στο Άγιο Όρος δεν υπάρχει κανένα ιδιόρρυθμο μοναστήρι.

Κοινόβιο Μοναστήρι

Μία Χριστιανοκεντρική κοινωνία, μια κιβωτός σωτηρίας που με την απειρόπληθη αγιοπλαστική δύναμή της αναγάγει στους ουρανούς το με συνέπεια ενταγμένο σ’ αυτήν «κοινωνικόν ζώον» της.

Στο κοινόβιο είναι κοινά τα σύμπαντα, ψυχαί, γνώμαι, σώματα και όσοις τα σώματα τρέφεται και θεραπεύεται. Κοινός ο Θεός, κοινόν το της ευσεβείας εμπόρευμα(=κέρδος), κοινή η σωτηρία, κοινά τα αγωνίσματα, κοινοί οι πόνοι, κοινοί οι στέφανοι.

Ο Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης αναφέρει για το μοναστήρι:

Καρδία μία και θέλημα εν και μία επιθυμία και εν σώμα εκ διαφόρων μελών συνηρμοσμένον παν το πλήρωμα της Αδελφότητος.

Στον τύπο αυτόν του κοινοβίου συνδυάζονται αρμονικά η ησυχία με την υπακοή.
Το κοινόβιο διοικείται από τον ηγούμενο και τη σύναξη των προϊσταμένων.

Όπως έλεγε και ο μακαριστός Γέροντας Ιωσήφ:

Το κοινόβιο είναι η ασφαλής οδός για κάθε μοναχό, είναι ο επίγειος ουρανός, το κοινόβιο αν και υφίσταται εντός των ορίων του χρόνου και του χώρου, αν και ευρίσκεται στον κόσμο τούτο, δεν είναι εκ του κόσμου τούτου.

Σήμερα όλα τα μοναστήρια στο Άγιο Όρος είναι κοινόβια.

 

Παραπομπές – Επεξηγήσεις

[1] Ο Μέγας Βασίλειος, ο θεμελιωτής του κοινοβιακού μοναχισμού, θεωρεί το κοινόβιο ως:

Tελειώτατη κοινωνία βίου όπου ιδιοκτήτες δεν υπάρχουν, οι αντιθέσεις της γνώμης έχουν εκλείψει, κάθε ταραχή, φιλονικία και έριδα έχουν απομακρυνθεί, όπου όλα είναι κοινά, ψυχές, γνώμες, σώματα, ο Θεός, η ευσέβεια, η σωτηρία, τα αγωνίσματα, οι κόποι, οι στέφανοι, όπου οι πολλοί είναι ένας και ο ένας δεν είναι μόνος, άλλα μέσα στους πολλούς.

[2] Αφετηρία του οργανωμένου κοινοβιακού βίου του Αγίου Όρους θεωρείται το έτος 963, προέρχεται από την στουδιτική παράδοση, όταν ανεγέρθηκε το μοναστήρι της Μεγίστης Λαύρας από τον Άγιο Αθανάσιο τον Αθωνίτη.
Ο Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης αφού έζησε την ησυχαστική ζωή και γεύθηκε την γλυκύτητα της ερήμου, πέτυχε την σύζευξη της ησυχίας και της υπακοής μέσα στο μεγάλο αυτοκρατορικό κοινόβιο της Μεγίστης Λαύρας «δια την των πολλών σωτηρίαν», όπως αναφέρεται στον βίο του.

Φανούρης Ευστράτιος

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.