ΠΟΛΕΜΟΣ 1940: Τον Απρίλιο του 1941 τα ναζιστικά στρατεύματα εισέβαλαν στα ελληνικά εδάφη. Η Θεσσαλονίκη έγινε η πρώτη μεγάλη πόλη της Ελλάδας που έπεσε στα χέρια των δυνάμεων του Αξονα. Η γερμανική επίθεση αναστάτωσε τους μοναχούς του Άγιου Όρους.
Ο διοικητής τους πρότεινε να κρυφτούν τα κειμήλια των μονών και να φυγαδευτούν μοναχοί με αντιστασιακή δράση. Πολλές μονές έκρυψαν πολύτιμα κειμήλια σε κατακόμβες.
Στις 26 Απριλίου, μια μέρα πριν να μπουν τα γερμανικά στρατεύματα στην Αθήνα, η ιερά επιστασία του Αγίου Όρους έστειλε μια επιστολή στη Γερμανία, με παραλήπτη τον Χίτλερ. Τον παρακαλούσαν να λάβει την Αθωνική χερσόνησο υπό την “υψηλήν προστασίαν και κηδεμονίαν” του. Παράλληλα, ζητούσαν από τον Θεό να προσφέρει στον γερμανό δικτάτορα “υγείαν και μακροημέρευσιν”.
Συγκεκριμένα η επιστολή ανάφερε:
«Εν Αγίω Όρει τη 13/26 Απριλίου 1941
Προς την Αυτού Εξοχότητα τον Αρχικαγκελλάριον του ενδόξου Γερμανικού Κράτους Κύριον Αδόλφον Χίτλερ εις Βερολίνον.
Εξοχότατε,
Οι βαθυσεβάστως υποσημειούμενοι Αντιπρόσωποι των Είκοσιν Ιερών Βασιλικών Πατριαρχικών και Σταυροπηγιακών Μονών του Αγίου Όρους Αθω, λαμβάνομεν την εξαιρετικήν τιμήν ν’ απευθυνθώμεν
προς την Υμετέραν Εξοχότητα και παρακαλέσωμεν Αυτήν θερμώς, όπως, ευαρεστημένη, αναλάβη υπό την Υψηλήν προσωπικήν Αυτής προστασίαν και κηδεμονίαν τον Ιερόν τούτον Τόπον, του οποίου
Ηγούμενοι και αντιπρόσωποι τυγχάνομεν, διαδεχομένη εν τούτω τους ιδρυτάς και Ευεργέτας του
Ιερού τούτου Τόπου Βυζαντινούς Αυτοκράτορας και διαδόχους
Άγιον Όρος: Όταν οι μοναχοί έστειλαν επιστολή στον Χίτλερ και κρέμασαν πορτραίτο του στην Μονή Παντελεήμονος
Το Άγιον Όρος, Εξοχότατε, συνέστη εις Πανορθόδοξον μοναχικήν πολιτείαν, εις ήν ανέκαθεν διαβιούν εν αγαστή ομονοία μοναχοί ακωλύτως προσερχόμενοι από διάφορα ορθόδοξα Έθνη, κατά τον Θ μ.Χ. αιώνα, πνευματικός μεν εξαρτωμένων από του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, πολιτικός δε αυτοδιοικούμενον υπό της Ιεράς Συνάξεως των Αντιπροσώπων των Είκοσιν Ιερών και Κυριάρχων Μονών και
πολιτειακός υπαγομένων υπό την προστασίαν και κηδεμονίαν των Βυζαντινών Αυτοκρατόρων και των διαδόχων Αυτών.
