Στῶμεν εὐλαβῶς ἐν οἴκῳ Θεοῦ ἡμῶν καί ἐκβοήσωμεν, Χαῖρε κόσμου Δέσποινα, χαῖρε Μαρία, Κυρία πάντων ἡμῶν᾽
῎Ας σταθούμε με ευλάβεια στον οίκο του Θεού μας και ας φωνάξουμε δυνατά: Χαίρε, Δέσποινα του κόσμου, χαίρε Μαρία, Κυρία όλων μας.

Χαιρετισμοί της Παναγίας: Χαίρε, Δέσποινα του κόσμου, χαίρε Μαρία, Κυρία όλων μας

῎Εχει τονιστεί επαρκώς ότι οι χαιρετισμοί ως στάση των πιστών έναντι της Παναγίας δεν αποτελούν ανθρώπινο εφεύρημα, αλλά διδαχή του Θεού σε εμάς διά του αρχαγγέλου Γαβριήλ. ‘Ο αρχάγγελος του Κυρίου μας δίδαξε ότι μπροστά στην πανύμνητο Μητέρα το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να εκφράζουμε την χαρά και την δοξολογία μας.

Κι έρχεται μεταξύ άλλων και ο συγκεκριμένος στίχος του κανόνα του ᾽Ακαθίστου ῞Υμνου για να μας πεί ποια προϋπόθεση υφίσταται για την δοξολογική αυτή στάση μας έναντι Αυτής. Και η προϋπόθεση αυτή είναι η ευλάβειά μας, κατεξοχήν μέσα στον οίκο του Θεού, τον ναό.

1.Τι σημαίνει άραγε ευλάβεια, την οποία θεωρεί όρο ο ποιητής για να απευθυνόμαστε και στην Παναγία; Θέλει προσοχή. Διότι υπάρχουν ορισμένοι που την ευλάβεια, μέσα στον ναό μάλιστα, την εννοούν ως μία στρατιωτικού τύπου πειθαρχία: έναν εξωτερικό συσχηματισμό σε μία άκαμπτη και ‘φορμαρισμένη᾽ στάση, η οποία συχνά παραπέμπει σε φαρισαικού τύπου συμπεριφορά ή σε δυτικού τύπου ευσέβεια.

Κι αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν φορές που οι ‘ευλαβείς᾽ αυτοί ενώ παρουσιάζονται άκαμπτοι μέσα στον ναό και αυστηροί, έτοιμοι να ελέγξουν κάθε άλλον που διαφοροποιείται από αυτούς, στην υπόλοιπη ζωή τους παρουσιάζονται με μεγάλη ελευθεριότητα, χωρίς να λαμβάνουν σοβαρώς υπόψη τους την παρουσία του Θεού. ῎Ετσι στην ‘ευλάβεια᾽ αυτή ψαύουμε τα συμπτώματα της υποκρισίας, την οποία πολύ αυστηρά έλεγξε ο ίδιος ο Κύριός μας, διότι αποκαλύπτει στο βάθος την αθεία του ανθρώπου.

᾽Από την άλλη πρέπει να αμφισβητήσουμε και την ‘ευλάβεια᾽ κάποιων άλλων χριστιανών, οι οποίοι έχουν κατανοήσει αυτήν ως μία συμπεριφορά ελευθεριότητας μέσα στον ναό, διότι διατείνονται ότι βρίσκονται μέσα στο σπίτι τους.

Και ναί μεν πράγματι ο ναός είναι το σπίτι μας, εμάς μάλιστα των ορθοδόξων, διότι στην κολυμβήθρα της ᾽Εκκλησίας βαπτιστήκαμε και γεννηθήκαμε εν Χριστώ, στην ᾽Εκκλησία χριστήκαμε, εκεί τρεφόμαστε με το σώμα και το αίμα του Κυρίου μας, εκεί αποθέτουμε εν μετανοία τις αμαρτίες μας ενώπιον του Κυρίου και του ιερέως εξομολόγου μας, όμως δεν δικαιολογείται οποιαδήποτε ελευθεριότητά μας, αφού αυτή αποκαλύπτει τελικώς μάλλον την έλλειψη της αίσθησης της ιερότητας του χώρου και του τι διαδραματίζεται μέσα σ᾽ αυτόν. Δεν λησμονούμε ότι άλλο ελευθερία και άλλο ελευθεριότητα.

Ευλάβεια λοιπόν δεν υπάρχει από ο,τι φαίνεται ούτε στην πρώτη ούτε στην δεύτερη περίπτωση, διότι κοινός παρανομαστής τους είναι η απουσία της αίσθησης του Θεού.

2.Ποια λοιπόν είναι η πραγματική ευλάβεια, στην οποία μας καλεί ο άγιος υμνογράφος; Και μάλιστα θα έλεγε κανείς ότι με τον τρόπο που το λέει: ‘στώμεν ευλαβώς᾽, μας παραπέμπει στο ‘στώμεν καλώς᾽ του αρχαγγέλου Μιχαήλ, όταν απηύθυνε την προτροπή στα αγαθά πνεύματα, μη τυχόν και ακολουθήσουν την πτώση του πρώτου εκείνου αγγέλου, του ‘Εωσφόρου, και την κατάντια του σε σατανά, σε αντίπαλο του Θεού!

Σαν να λέει δηλαδή και ο υμνογράφος: Προσοχή! Να σταθούμε κι εμείς σαν τους αγγέλους του Θεού με πρώτον τον Μιχαήλ, για να εξυμνήσουμε σωστά την Παναγία μας.

Ευλάβεια λοιπόν είναι εκείνη η στάση που προϋποθέτει την απόλυτη αίσθηση της πανταχού παρουσίας του Θεού, πρώτα μέσα στον ναό και έπειτα μέσα στον κόσμο όλο, όπου γης και αν βρεθούμε.

Κι εννοούμε: μέσα στον ναό πρώτα, διότι τα πάντα μέσα σε αυτόν μας θυμίζουν τον Θεό είτε με την ύπαρξη του σώματος και του αίματός του Κυρίου κάθε φορά που τελείται η Θεία Λειτουργία, αλλά και πάντοτε επάνω στην ‘Αγία Τράπεζα μέσα στο αρτοφόριο, είτε με τις άγιες εικόνες του ῎Ιδιου, της Παναγίας Μητέρας Του, των αγίων φίλων Του, είτε με τα λείψανα που τις περισσότερες φορές έχουν οι διάφοροι ναοί, είτε με την πίστη μας στην παρουσία του φύλακα αγγέλου του ναού.

Κι ακόμη: με την παρουσία των πιστών που αποτελούμε τις ζωντανές εικόνες ᾽Εκείνου! ᾽Αλλά και μέσα στον κόσμο όλο συνεχίζεται η ευλαβική στάση του πιστού. Διότι ο κόσμος δεν είναι λιγότερο ναός του Θεού ως δημιούργημα ᾽Εκείνου, είτε ως σύμπαν είτε ως φύση του πλανήτη μας, ζώα και φυτά. Κάθε τι δεν έχει την σφραγίδα του Δημιουργού Χριστού, ο ‘Οποίος είναι ο ‘δι᾽ Ου τα πάντα εγένετο᾽, και συνεπώς όλα γίνονται σκαλοπάτια που οδηγούν σε ᾽Εκείνον;

3.’Ο αληθινός πιστός λοιπόν είτε μέσα στον ναό είτε εκτός αυτού διατηρεί την ίδια ευλάβεια, γιατί νιώθει την ιερότητα των πάντων. Θα έλεγε μάλιστα κανείς ότι αυτό συνιστά το όριο της ευλαβείας: να στέκεται κανείς ευλαβικά και μέσα στην φύση και μέσα στον κόσμο, ιδίως όταν νομίζει ότι είναι μόνος. Αυτό που εκφράζεται ως ήθος στην μοναξιά μας, αυτό κατά πάσα πιθανότητα εκφράζει και την ποιότητα της αληθινής ευλαβείας μας.

Να κάνουμε μία σύγκριση: όπως κατά τους αγίους μας η αληθινή υπακοή στον μοναχό φανερώνεται εκεί που λείπει ο Γέροντάς του, έτσι και η αληθινή ευλάβεια φανερώνεται εκεί που ο άνθρωπος είναι μόνος, και μάλιστα έξω από τον ναό. Διότι είπαμε ότι εκεί αποκαλύπτεται η πίστη ή η απιστία του, το πόσο λαμβάνει υπόψη του την παρουσία του Χριστού στην ζωή του.

4.Και το τονίζουμε και πάλι: η ευλάβεια αυτή του πιστού που διαφοροποιείται από την υποκριτική φαρισαική ή από την κατανόησή της ως ελευθεριότητας κινείται σε επίπεδο ελευθερίας. ‘Ο πιστός αισθάνεται την παρουσία του Θεού στην ζωή του ως του Πατέρα, του φίλου, του αδελφού, αλλά παράλληλα νιώθει ως το δημιούργημα έναντι του Δημιουργού και Κριτή του.

Νιώθω λοιπόν άνετα παντού και πάντοτε, κατεξοχήν μέσα στον ναό, κυριολεκτικά ‘σαν το σπίτι μου᾽, με την έννοια όμως της προσευχητικής στάσεως ενώπιον του Θεού. Γι᾽ αυτό και ο πιστός, ελεύθερος, συγκρατείται και περιορίζεται. Δεν ‘σουλατσάρει᾽ κατά το κοινώς λεγόμενο μέσα στην ᾽Εκκλησία, δεν μασάει τσίχλες, δεν κουβεντιάζει, δεν αφήνει κυρίως τον νού του να αφαιρείται από τα λεγόμενα και τα διαπραττόμενα μέσα στον ναό – πράγματα όλα αυτά που απάδουν προς την αίσθηση του παρόντος Θεού.

‘Η Παναγία μας θεωρώντας μία τέτοια στάση δική μας έναντί της σπεύδει πάντοτε να μας ευλογεί και να μας φυλάσσει. Είναι ‘υποχρεωμένη᾽ μπροστά σε έναν τέτοιο πιστό. Γιατί κι εκείνη αν άγιασε, ήταν γιατί ακριβώς η ευλάβειά της ήταν το χαρακτηριστικό της ζωής της. Στην Παναγία μας μάλιστα βλέπουμε το απόλυτο όριο της ευλαβείας αυτής.

παπα Γιώργης Δορμπαράκης

Εκκλησία Online
Αποστολή
Αξιολόγηση επισκεπτών 0 (0 ψήφοι)

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.