Όποιος συγχέει το διαλογισμό με την προσευχή, εισάγει εξωχριστιανική αντίληψη για την προσευχή και βγαίνει έξω από τον πνευματικό χώρο της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Μετατρέπει την προσευχή σε "τεχνική", που δραστηριοποιεί δήθεν εσωτερικές δυνάμεις με αυτόματες διαδικασίες, που σε τελική φάση δε βρίσκονται σε σχέση ή σε αναφορά με το πρόσωπο του Ιησού Χριστού.

Ας το δούμε αυτό με βάση τα κείμενα της “Οικουμενικής θρησκείας” της “Αρμονικής Ζωής” ή της “Οικουμενικής Φιλοσοφίας”, όπως αναφέρει ο Νάτζεμυ: Η προσευχή προσδιορίζεται ως επικοινωνία με το “Οικουμενικό Πνεύμα”, που όμως είναι “μέσα μας”. Οπότε επικοινωνία σημαίνει απλώς να σταματάμε προσωρινά το ατέρμονο τρέξιμο του νου προς εξωτερικά γεγονότα, επιθυμίες, προσκολλήσεις, φόβους και προσδοκίες. Σημαίνει να κατευθύνουμε την προσοχή μας στην εσωτερική ηρεμία, για να μπορέσουμε να σκεφτούμε καθαρά γι’ αυτά που συμβαίνουν μέσα μας και να τα πούμε στο φίλο, την αληθινή μητέρα ή τον αληθινό πατέρα. Ακριβώς όπως αναφέρουμε στούς κοντινούς μας αυτά που συμβαίνουν στη ζωή μας, έτσι μιλάμε για τα βαθύτερα συναισθήματά μας, τα ερωτήματά μας, εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη μας και την ανάγκη μας στον Οικουμενικό Εαυτό” (Οικουμενική φιλοσοφία, σ. 23).

Όταν λοιπόν οι οπαδοί των γκουρού “προσεύχονται”, δεν τρέχει ο νούς τους “προς τα έξω”, αλλά διαλογίζονται τα γεγονότα “μέσα τους”. Ο “φίλος”, ο “πατέρας”, ο “αδελφός”, δεν είναι ο Χριστός, αλλά ο “Οικουμενικός Εαυτός”. Ακόμη κι αν χρησιμοποιούν την προσευχή του Κυρίου, το “Πάτερ ημών”, δεν στρέφονται προς κάποιο Θεό έξω από τον εαυτό τους. Ενώ «προσεύχονται», μένουν εντελώς μόνοι και βυθισμένοι σε απέραντη μοναξιά, χωρίς να έχουν τη συναίσθηση πως υπάρχει εκεί και κάποιος άλλος, που μπορεί να τους προσφέρει το έλεός Του, βοήθεια, αγάπη, στοργή. Η λεγόμενη προσευχή είναι «άνοιγμα» προς τον «εαυτό», όχι προς κάποιον Θεό έξω από τον άνθρωπο. Ο Νάτζεμυ υπογραμμίζει ιδιαίτερα:

Αυτό ονομάζεται προσευχή. Πολύ απλά, ν’ ανοίγουμε την καρδιά μας στο οικουμενικό ον. Μπορούμε να το κάνουμε αυτό με τη βοήθεια παραδοσιακών προσευχών, όπως είναι το Πάτερ Ημών ή άλλες προσευχές που μας έχουν δοθεί από το θρησκευτικό μας περιβάλλον, που εμείς έχουμε διαλέξει, όταν διαλέξαμε τον τόπο που θα γεννηθούμε και τους γονείς μας”.

Διευκρινιστικά παρατηρούμε εδώ πώς ο Νάτζεμυ αναφέρεται στη δοξασία του κάρμα και της μετενσάρκωσης, που αποτελεί το θεμέλιο του διαλογισμού. Ο κάθε άνθρωπος, με βάση τις καρμικές σχέσεις από προηγούμενες ζωές, “διαλέγει” τους γονείς του, τον τόπο που θα γεννηθεί, τη θρησκεία που θα έχει, το επάγγελμα κ.ο.κ. Ολόκληρη η ζωή του αποτελεί είδος κινηματογραφικής ταινίας, που είναι γραμμένη και δεν μπορεί σε καμμιά περίπτωση να αλλάξει. Πρέπει να “παιχθεί”. Ο καθένας έχει τη δυνατότητα να παίξει το ρόλο του “χωρίς προσκόλληση” και “ταύτιση”, σαν να μην τον αφορά το τι του συμβαίνει. Όλες οι πράξεις του, ανεξάρτητα από το αν εμείς τίς θεωρούμε καλές ή κακές, αν διαπραχθούν “χωρίς ταύτιση”, είναι εξίσου άγιες, δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο καλό και στο κακό. Και το ένα και το άλλο είναι προσδιορισμένα από το “κάρμα” και αναπόφευκτα. Έτσι ο καθένας που έχει “διαλέξει” το “θρησκευτικό περιβάλλον” με τις “καρμικές σχέσεις” του από προηγούμενες ζωές, μπορεί να χρησιμοποιήσει σύμβολα, ονόματα, προσευχές από το περιβάλλον αυτό. Το αποτέλεσμα είναι πάντοτε το ίδιο! (γιά το θέμα αυτό βλ. Α. Αλεβιζοπούλου, Μετενσάρκωση ή ανάσταση; Ορθόδοξη θεώρηση του κακού, Πρέβεζα 1992).

Ο Νάτζεμυ προσθέτει ότι δεν είναι απαραίτητο να χρησιμοποιήσει κανείς παραδοσιακές προσευχές. Μπορούμε να προτιμήσουμε κάτι πιό αυθόρμητο. Κάθε σκέψη έχει μέσα της μιά πνευματική δύναμη. Η διαφορά έγκειται στήν ένταση της “δόνησης”:

“Μπορούμε ακόμη να δημιουργήσουμε τη δικιά μας αυθόρμητη επικοινωνία, ανάλογα με τα αισθήματα της στιγμής αυτής. Και τα δύο είναι πολύτιμα. Οι παραδοσιακές προσευχές έχουν δημιουργηθεί από φωτισμένα άτομα (το Πάτερ ημών από τον ίδιο τον Ιησού) και έτσι έχουν μιά ιδιαίτερη πνευματική δόνηση. Επίσης, με τη συνεχή επανάληψη για τόσο μεγάλα χρονικά διαστήματα, από δισεκατομμύρια ανθρώπους, απέκτησαν μιά δική τους πνευματική δύναμη. Κάθε ανθρώπινη σκέψη και λόγος εμπεριέχει κάποια πνευματική δύναμη. Όταν τόσα δισεκατομμύρια άνθρωποι έχουν προσευχηθεί με τα ίδια λόγια, στον ίδιο θεό για χιλιάδες χρόνια, δημιουργείται μιά τεράστια συγκέντρωση πνευματικής δύναμης, ανεξάρτητα από οποιονδήποτε άλλο παράγοντα (Οικουμενική φιλοσοφία, σ. 223-224).

Δεν έχει σημασία το περιεχόμενο τών λόγων, αλλά η “φόρτισή” τους με “πνευματική δύναμη”, εξαιτίας της χρησιμοποίησής τους από “δισεκατομμύρια ανθρώπους”. Αυτή η συγκέντρωση “πνευματικής δύναμης” δημιουργείται ανεξάρτητα από οποιονδήποτε άλλο παράγοντα. δεν έχει σημασία λοιπόν αν πούμε “πάτερ ημών ο εν τοις ουρανοίς” ή “Σατανά βοήθησέ με, είμαι δικός σου, γεννηθήτω το θέλημά σου”! Αλλωστε στον απόλυτο μονισμό δεν υπάρχει η διάκριση ανάμεσα στον Υιό του Θεού και στον Εωσφόρο, στον Χριστό και στον Διάβολο. Και οι δύο είναι “διαφορετικές όψεις του ίδιου πράγματος”. Ο Νάτζεμυ μιλάει για “ενέργεια”. Όμως εδώ δεν πρόκειται για τίς Θείες ένέργειες του Τριαδικού Θεού ώς αποτέλεσμα αγάπης και ελευθερίας. δεν πρόκειται για τη Θεία Χάρη, αλλά για ενέργεια που προέρχεται από τον ίδιο τον άνθρωπο, με αυτόματες, μηχανιστικές διαδικασίες, μέσω τών τεχνικών διαλογισμού.

Γράφει:
“Με την προσευχή και την ειλικρινή προσήλωση μπορούμε να γίνουμε μετασχηματιστές πνευματικής ενέργειας σε υλική αρμονία. Σαν τα φυτά που παίρνουν την ηλιακή ενέργεια από τον ήλιο και τη χρησιμοποιούνε για να ενώσουν τους υδατάνθρακες με το οξυγόνο και να φτιάξουν ζάχαρη, άμυλα και άλλα θρεπτικά συστατικά, έτσι κι εμείς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε πνευματική ενέργεια για να δημιουργήσουμε σκέψεις, ιδέες, λογια και πράξεις που θά ‘καναν τον κόσμο καλύτερο. με τον καθημερινό διαλογισμό μπορούμε να αφομοιώνουμε πνευματική ενέργεια και εσωτερική ηρεμία και να τη διοχετεύουμε στους άλλους γύρω μας με τη μορφή αγάπης, συμπόνιας, κατανόησης και εξυπηρέτησης, κι αυτό Θά μας δώσει ευτυχία και εσωτερική αγαλλίαση» (Οικουμενική φιλοσοφία, σ. 276).

Ο όρος προσευχή αποκτά στις γκουρουϊστικές ομάδες διαφορετικό περιεχόμενο, που προσδιορίζει εξωχριστιανική αντίληψη για την προσευχή. Πρόκειται για “τεχνική”, που, όπως διακηρύσσεται, φέρνει σε κάθε περίπτωση αποτελέσματα, με τρόπο μηχανιστικό. Αυτή η ενέργεια, ως καρπός μιάς τέτοιας τεχνικής, αντλείται μέσα από τον άνθρωπο, με μιά διαδικασία “μετασχηματισμού”. δεν υπάρχει εδώ τίποτε το υπερβατικό. Ο όρος χρησιμοποιείται με την έννοια του διαλογισμού.

Ο διαλογιζόμενος (“προσευχόμενος”) γίνεται μετασχηματιστής ενέργειας. Είναι ο δημιουργός σκέψεων, ιδεών, που μεταβάλλονται σε πράξεις, που προκαλούν “εκπληκτικά φαινομενα”, λέγουν οι οπαδοί του διαλογισμού και της “θετικής σκέψης”. με το διαλογισμό “μετασχηματίζουμε” την πνευματική ενέργεια “μέσα μας”, για να τη διοχετεύσουμε στη συνέχεια προς τα έξω. Εδώ δεν μεσολαβεί τίποτε εκτός από τον ίδιο τον άνθρωπο. Μένει εντελώς μόνος και έρημος.

Όμως για την χριστιανική προσευχή είναι ανάγκη να υπάρχουν δύο: Αυτός που προσεύχεται, και Εκείνος που γίνεται αποδέκτης της προσευχής. Αυτός που παρακαλεί, «Κύριε ελέησον» και Εκείνος που απαντά με το πλούσιο έλεός Του.

Η χριστιανική προσευχή δεν είναι “στροφή προς τα έσω”, αλλά απευθύνεται πάντοτε προς το “απέναντι του ανθρώπου”, που είναι ο Θεός και επικαλείται την αγάπη Του και το έλεός Του. Η προσευχή είναι ένα “άνοιγμα” του ανθρώπου στη θεία αγάπη, του ανθρώπου που αισθάνεται πως είναι αδύναμος και ανίκανος να υψωθεί πέρα από την κτιστή πραγματικότητα. Γι’ αυτό επικαλείται την αγάπη και τη δωρεά του Θεού.

Η απάντηση στήν προσευχή δεν προέρχεται από τον ίδιο τον άνθρωπο, αλλά από τον Θεό. Όποιος δεν κάνει τη διάκριση ανάμεσα στον Θεό και στον εαυτό του, δεν μπορεί να προσευχηθεί, ούτε να γίνει δέκτης της απάντησης του Θεού. Γιατί αυτή η απάντηση δεν είναι κάποια ενέργεια τυφλής τάξεως, αλλά χάρις, δωρεά του Θεού, μετά του οποίου ο άνθρωπος έρχεται σε κοινωνία αγάπης μέσω της προσευχής.

Ο χριστιανός δεν καλείται σε μιά καθαρά νοητική προσευχή. Συμμετέχει σ’ αυτήν και σωματικά προσεύχεται καθολικά, με όλη την ύπαρξή του. Οι ορθόδοξοι χριστιανοί συνηθίζουν να κάνουν στήν προσευχή τους και μετάνοιες ή ακόμη να προσεύχονται γονατιστοί. Αυτό είναι ασφαλώς για το σώμα μας μιά δυνατότητα να συμμετάσχει στην προσευχή. Το ίδιο παρατηρούμε και για τη νηστεία. Με αυτές τις ασκήσεις ο χριστιανός ταπεινώνει το σώμα του.

Αυτή η ταπείνωση προστίθεται στην ταπείνωση του νού. Γιατί με την προσευχή ο άνθρωπος αποδεικνύει τη διάθεσή του να “ταπεινώσει” το νού, αφού εγκαταλείπει την αυτονομία, αναγνωρίζει την ανεπάρκειά του και προσβλέπει στη βοήθεια του Θεού.

Ο άνθρωπος της ταπείνωσης, όχι μόνο της διανοητικής αλλά και της καθολικής, έχει τη διαβεβαίωση από τον Θεό πως θα του δοθεί η δωρεά, η χάρη Του (‘Ιακ. δ’ 6. Α’ Πέτρ. ε’ 5). Αυτός που δεν δείχνει στάση “αιτούντος”, που αισθάνεται επάρκεια και πιστεύει πως όλα υπάρχουν “μέσα του” και από εκεί μπορεί να τα αντλήσει “αφυπνίζοντας” τρόπον τινά τις “εσωτερικές” του δυνάμεις, δεν αισθάνεται την ανάγκη της δωρεάς του Θεού και ο Θεός δεν του επιβάλλει εκβιαστικά τα δώρα Του.

Πρέπει λοιπόν να ξεκαθαρίσουμε το πράγμα:
Αυτό που δίδει απάντηση στην προσευχή μας είναι ο Θεός. Αυτή η απάντηση είναι καρπός αγάπης και ελευθερίας του Θεού, δεν είναι αποτέλεσμα εξαναγκασμού με ειδικές “τεχνικές” προσευχής. Αλλά ένας καρπός της αληθινής προσευχής, που ταυτόχρονα είναι και προϋπόθεση, σε ό,τι αφορά την ανθρώπινη συμμετοχή, είναι η ταπείνωση. Ο αληθινά προσευχόμενος άνθρωπος αποκτά την συναίσθηση της ύψιστης τιμής που του δίδεται με την προσευχή και ταυτόχρονα του φόβου μήπως δεν φανεί αντάξιος αυτής της τιμής. Ο αληθινά προσευχόμενος άνθρωπος μένει ταπεινός!

Αντίθετα ο διαλογιζόμενος “φουσκώνει”, δεν λέγει “Συ Κύριε”, αλλά “Εγώ είμαι Αυτός”, δηλαδή “Εγώ είμαι ο Κύριος”, “η θεότητα στήν ανεκδήλωτη μορφή”. Ετσι ο διαλογιζόμενος αντιστρέφει την εντολή του Θεού και την εφαρμόζει στον εαυτό του: “Εγώ ειμί Κύριος ο Θεός… ούκ έσονταί μοι θεοί έτεροι πλην εμού”! Αν χαρακτηρίσουμε το διαλογισμό “προσευχή”, αν εξισώσουμε το διαλογισμό με την προσευχή, τότε η προσευχή αυτή επιστρέφει στον εαυτό μας, γιατί αυτός είναι ο σκοπός του διαλογισμού, να αντιληφθεί ο διαλογιζόμενος πως αυτός ο ίδιος είναι “Κύριος ο Θεός” και πως δεν υπάρχουν άλλοι θεοί πλήν από αυτόν.

Εκκλησία Online
Αποστολή
Αξιολόγηση επισκεπτών 5 (1 ψήφος)

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.