Του Θεόδωρου Καλμούκου | ΕΘΝΙΚΟΣ ΚΗΡΥΞ, 22.5.2020-ΒΟΣΤΩΝΗ. Ο καθηγητής της Δογματικής και Συμβολικής Θεολογίας στο Τμήμα Θεολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Χρυσόστομος Σταμούλης σε συνέντευξή του στον «Εθνικό Κήρυκα» συζητά και αναλύει τη νέα πραγματικότητα που έχει ανακύψει στην Εκκλησία με την πανδημία του κορωνοϊού.

Ο κ. Σταμούλης είναι εκ των κορυφαίων Θεολόγων της Ορθοδοξίας σήμερα, με ευρύτητα πνεύματος και αντιληπτικής, σύγχρονη ροή λόγου και ξαναανακάλυψη της Παράδοσης της Εκκλησίας.

Σπούδασε στα Πανεπιστήμια της Θεσσαλονίκης, του Βελιγραδίου και του Ντάραμ της Αγγλίας, είναι πολυγραφότατος και έχει επισκεφτεί τις Ηνωμένες Πολιτείες αρκετές φορές.

Ιδού η συνέντευξη:
«Εθνικός Κήρυκας»: Ποιες οι σκέψεις σας για τη φετινή Μεγάλη Εβδομάδα και Πάσχα;
Χρυσόστομος Σταμούλης: Κοιτάξτε, δεν χωρά καμία αμφιβολία, πως οι πιστοί βίωσαν εφέτος το πάθος του Χριστού, αλλά και την ανάστασή του, με έναν τρόπο πρωτόγνωρο και άκρως προκλητικό για τις βεβαιότητες που τα προηγούμενα χρόνια και τους προηγούμενους αιώνες, είχαν συσσωρεύσει. Εχω την αίσθηση, ότι κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί μέχρι και την έναρξη της πανδημίας μια Μεγάλη Εβδομάδα και μια Ανάσταση, με τις εκκλησίες άδειες από πιστούς. Ζήσαμε μια σκληρή δοκιμασία. Μεγιστοποιήσαμε μέσα μας την κόλαση της απουσίας. Αλλά ταυτόχρονα, ανέτειλε παρ’ όλες τις δυσκολίες και τον πόνο μια νέα αλληλεγγύη, ένα καινούριο «μαζί», στο κέντρο του οποίου βρέθηκε ο άνθρωπος, με όλες του τις ανάγκες. Από τούτο το «μαζί», παρά τις προσπάθειες κάποιων, η Εκκλησία εν τέλει δεν ήταν απούσα.

«Ε.Κ.»: Ως θεολόγος, ιεροψάλτης και μύστης της εκκλησιαστικής μουσικής και λατρείας, τι σκέψεις περνούσαν από το μυαλό σας και ποια βιώματα νιώθατε με τους αδειανούς ναούς χωρίς την παρουσία της Εκκλησίας;
Χρ. Σταμούλης: Ψάλτης δεν είμαι. Ο πατέρας μου ήταν ψάλτης. Από εκείνον έμαθα και λίγα ψαλτικά κολλυβογράμματα. Ευρωπαϊκή μουσική σπούδασα και ψάλλουμε με τη Μεικτή Χορωδία Ελληνικής Μουσικής του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου που διευθύνω από το 1991, σε τακτά χρονικά διαστήματα, τόσο στο ναό μας όσο και σε άλλους ναούς εντός και εκτός Ελλάδας. Ναι, φέτος ήταν η πρώτη φορά που μετά από 29 χρόνια δεν ψάλλαμε τα εγκώμια και δεν συμμετείχαμε στις άλλες ακολουθίες. Δεν ήταν εύκολο. Η Εκκλησία είναι το σπίτι μας. Σε αυτή γεννηθήκαμε και εντός αυτής ζούμε και υπάρχουμε. Ηταν ένας χωρισμός βίαιος, αλλά αναγκαίος. Εσπασε τη βεβαιότητα της ευχής που κάθε φορά μετά το τέλος κάποιας εκκλησιαστικής γιορτής λέμε: «και του χρόνου». Γνωρίσαμε, έτσι, μέσα από αυτή την ανάγκη τη σημαντικότητα της στιγμής που χωράει τη σχέση και συναντηθήκαμε με τον κτιστό και φθαρτό μας εαυτό, που ενίοτε φθάνει στα όρια της ύβρεως εξαιτίας έλλειψης της αναγκαίας αυτοσυνειδησίας, που γνωρίζει πως άλλος κυβερνά την ιστορία της Θείας Οικονομίας.
«Ε.Κ.»: Ποιες οι σκέψεις σας για τη Θεία Ευχαριστία, την υποχρεωτική στέρηση μετοχής της πλήθουσας Εκκλησίας σ’ αυτή, και φυσικά της Θείας Κοινωνίας;
Χρ. Σταμούλης: Υπάρχει ένα εξαιρετικό τραγούδι του Θάνου Μικρούτσικου, σε στίχους τους Αλκη Αλκαίου, που ερμήνευσε με μοναδικό τρόπο ο Δημήτρης Μητροπάνος. Οταν το ακούω, στο μυαλό μου καρφώνονται πάντα οι στίχοι: «Πώς η ανάγκη γίνεται ιστορία/πώς η ιστορία γίνεται σιωπή». Με δυο λέξεις ο ποιητής μπορεί να πει τα πάντα. Και αυτή η αναγκαστική απουσία από το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, που μας επέβαλε ο κορωνοϊός, έγινε πλέον ιστορία. Μια ανάγκη ήταν, η οποία όταν περάσει οριστικά θα δώσει τη θέση της σε μακρόχρονη σιωπή, μέχρι να βρεθούμε ξανά ενώπιον της επόμενης πρόκλησης που θα μας θέσει η ζωή. Το ζητούμενο είναι να μπορείς να διακρίνεις ποιο πράγμα είναι πιο σημαντικό τη συγκεκριμένη στιγμή. Η εκκλησιαστική μας παράδοση και ζωή συμποσώνει όλη αυτή την αγωνία -και δείχνει το δρόμο και τον τρόπο της εκκλησιαστικής κοινότητας- σε μια λέξη: διάκριση, η οποία εκβάλλει στην Οικονομία.
«Ε.Κ.»: Μήπως θα πρέπει να αλλάξει ο τρόπος της Θείας Μεταλήψεως; Αλλωστε, επί αιώνες η μετάληψη γινόταν με τον τρόπο που κοινωνούν οι Επίσκοποι και Ιερείς μέχρι σήμερα. Ποια απάντηση θα μπορούσε να δώσει κάποιος σε Ελληνοαμερικανούς δεύτερης, τρίτης και τέταρτης γενιάς, επιστήμονες, επιχειρηματίες κ.λπ., οι οποίοι λέγουν ότι πιστεύουμε, αλλά έχουμε δυσκολία να κοινωνήσουμε με τον τρόπο του κοινού κοχλιαρίου (λαβίδας);
Χρ. Σταμούλης: Κοιτάτε, όλα γύρω μας, σε εποχές που αποδεικνύουν εμφατικά πως είμαστε, καθώς λέγει η Ολγα Τοκάρτσουκ «ευάλωτα πλάσματα, πλασμένα από το πιο λεπτό υλικό», ωριμάζουν και αλλάζουν με απίστευτη ταχύτητα. Σήμερα είμαστε εδώ και την επόμενη στιγμή αλλού. Βασική αρχή της θεολογίας και της ποιμαντικής της πράξης από την ίδρυσή της μέχρι και σήμερα υπήρξε η ανάγκη. Η θεολογική αρχή της ανάγκης.
Απαντώντας στον Νεστόριο, Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, που τον κατηγορούσε για νεωτερισμό και αντιπαραδοσιακότητα, ο Αγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας, με αφορμή την εκ μέρους του χρήση του όρου «Θεοτόκος», ο οποίος απουσιάζει από τη βιβλική, τη συνοδική και την πατερική παράδοση -εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων- μέχρι την εποχή του, σημείωνε τα εξής: «Εγώ έχω γράψει, πως εάν και δεν αναφέρει τη λέξη η Σύνοδος, καλά κάνει διότι δεν κινήθηκε τέτοιο θέμα εκείνο τον καιρό, γι’ αυτό και δεν υπήρχε καμία ανάγκη αυτά που δεν ανακινήθηκαν να τα φέρει στο μέσο της συζήτησης, παρότι ερμηνεύοντας το βαθύτερο νόημα των λέξεων γνώριζε πως η αγία παρθένος είναι Θεοτόκος». Ετσι και στην περίπτωση του τρόπου προσφοράς της Ευχαριστίας. Κάποιοι σήμερα τρομάζουν όχι μόνο στο άκουσμα εύρεσης νέων μεθόδων, αλλά ακόμα και στην ιδέα πως θα μπορούσαμε να επιστρέψουμε σε αρχαίες παραδόσεις που προηγήθηκαν της λαβίδας και οι οποίες διακόνησαν και λειτούργησαν το μυστήριο της βρώσης και της πόσης του σώματος και του αίματος του Χριστού, μιας Εκκλησίας εν κινήσει. Και εννοώ στην περίπτωσή μας τη μετάληψη του εμβαπτισμένου στο αίμα σώματος που συναντούμε στην αρχαία παράδοση.
Η Εκκλησία και η Θεολογία ποτέ δεν ταύτισαν τον τρόπο με την ίδια τη Θεία Ευχαριστία, με το μυστήριο. Κάθε άλλη θεώρηση που αρνείται τούτη τη δυνατότητα αλλαγής, η οποία εξάπαντος γίνεται υπέρ των μελών του εκκλησιαστικού σώματος, προκρίνει τον τύπο και αρνείται την αλήθεια. Το μέγα μυστήριο είναι η κοινωνία με τον Χριστό. Ολα τα άλλα ακολουθούν, όλα τα άλλα έπονται και διακονούν τούτη τη συνάντηση, τούτη την ένωση, για χάρη της οποίας υπάρχει η Εκκλησία και όλα όσα μέσα σε αυτή συμβαίνουν.

Για να δούμε την ποικιλία του τρόπου μετάδοσης στην ιστορία της Εκκλησίας, από τη βιβλική εποχή έως και σήμερα, αξίζει να θυμηθούμε τον 101ο κανόνα της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου, που συγκλήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 692 και ο οποίος καταδικάζει όσους δεν δέχονται τα τίμια δώρα στα χέρια τους και αντ’ αυτού χρησιμοποιούν κάποια δοχεία από χρυσάφι ή από άλλη ύλη. Και τούτο λέγει ο κανόνας «διότι προτιμούν την άψυχη και υποδεέστερη ύλη από την εικόνα του Θεού».
Η Εκκλησία μετά τον ένατο αιώνα προχώρησε στον τρόπο μετάδοσης με τη λαβίδα που όλοι σήμερα γνωρίζουμε και καλά έκανε. Εκείνη ήταν η ανάγκη της εποχής. Σήμερα, κάτω από τη νέα ανάγκη, ίσως ήλθε ο καιρός να επανεξετάσει το θέμα. Θα μπορούσε, στο όνομα της αγάπης, να προχωρήσει σε μια αλλαγή η οποία δεν θίγει καθόλου τον πυρήνα του δόγματος και ως εκ τούτου τον τρόπο υπάρξεως των μελών του εκκλησιαστικού σώματος. Αντίθετα συγκαταβαίνει από τη μια στο φόβο του «αδύνατου» αδελφού -«Οφείλομεν ημείς οι δυνατοί τα ασθενήματα των αδυνάτων βαστάζειν» (Ρωμ. 15, 1)- και από την άλλη αφαιρεί από κάθε πολιτεία οποιαδήποτε επιχειρήματα τής δια της Ευχαριστίας μεταβίβασης του ιού. Ας μη ξεχνάμε πως το Σάββατο έγινε για τον άνθρωπο και όχι ο άνθρωπος για το Σάββατο.
«Ε.Κ.»: Νομίζετε πως η θεσμική εκπροσώπηση της Εκκλησίας, αλλά και η Εκκλησία γενικά δεν θεολογεί στις μέρες μας;
Χρ. Σταμούλης: Οσο υπάρχει ζώσα Εκκλησία τόσο υπάρχει και θεολογία, η γέννηση της οποίας γίνεται, καθώς έλεγε ο σπουδαίος δάσκαλος Νίκος Ματσούκας, εν μέσω ωδίνων και οδυνών. Ολα θέλουν τον χρόνο τους και τη στιγμή τους. Παρότι τα θεολογικά μας αντανακλαστικά δεν λειτούργησαν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο κατά τη διάρκεια των πρώτων στιγμών της κρίσης -ας είμαστε ειλικρινείς- και δεν ξεχνώ πολύ σημαντικές εξαιρέσεις ιεραρχών και τοπικών Εκκλησιών, υπήρξε εν τέλει ικανή ζύμωση και ουσιαστικό προχώρημα, που θα δείξει το φως της επόμενης μέρας.
«Ε.Κ.»: Πώς ερμηνεύει κανείς τη μεταποίηση της Πίστης, από σύναψη σχέσης με τον Θεό, σε μία ιδεοληψία θρησκευτισμού, η οποία μπορεί να αναιρεθεί από μία άλλη ιδεοληψία;
Χρ. Σταμούλης: Ο άνθρωπος, δυστυχώς, εύκολα παραδίδεται στην εγγυημένη προφητεία, η οποία προϋποθέτει την ανελευθερία. Το θαύμα, ως μυστήριο μέγα, που στέκεται απέναντι στη μαγεία, θέλει ευθύνη. Ζόρικο πράγμα, όπως θα έλεγε ο ποιητής. Δεν είναι «παίξε γέλασε».
«Ε.Κ.»: Ποια η γνώμη σας για την Ομογένεια της Αμερικής; Τι είμαστε εμείς για σας;
Χρ. Σταμούλης: Οι Ελληνες του εξωτερικού είναι δυο φορές Ελληνες και δυο φορές Ορθόδοξοι. Διότι τόσο η εθνική όσο και η θρησκευτική τους ταυτότητα δοκιμάζεται σε χώρους όπου δεν αποτελούν την πλειοψηφία. Εκτέθηκαν πολύ νωρίς στο διάλογο με την ετερότητα και αποκόμισαν εμπειρίες που στην Ελλάδα βιώσαμε σε δεύτερο και τρίτο χρόνο. Οφείλουμε να αντλήσουμε από αυτή τους την εμπειρία. Την εμπειρία του οικουμενικού μας Ελληνισμού και της οικουμενικής Ορθοδοξίας.

Εκκλησία Online
Αποστολή
Αξιολόγηση επισκεπτών 0 (0 ψήφοι)

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.

1 Σχόλιο

Νεότερο
Καλύτερο Νεότερο Παλαιότερο
1
Μαρίνα Γλύνη

Δεν υπάρχει!!!

Αναρωτιέμαι εάν υπάρχει πάτος σε αυτή την κατρακύλα και "σκιάζομαι" στο ποιος θα είναι αυτός (ο πάτος).
Ο σκεπτικό του ως άνω, εντάσσεται στην ευρύτερη φιλοσοφία περί: "ΑΓΑΠΗ ΜΌΝΟ" ;

Προς απάντηση και για παρηγοριά στα "κατασκανδαλισμένα αδέλφια μας", σας παραθέτω τα σαφή και ξεκάθαρα λόγια του Αγίου Παϊσίου τα οποία μοιάζουν να είναι γραμμένα για τον ως άνω και τους λοιπούς προπομπούς που προετοιμάζουν, οδηγούν ή προωθούν την διαφαινόμενη νέα κατάσταση:

"...ας γνωρίσωμεν καλά ότι η Ορθόδοξος Εκ­κλησία μας δεν έχει καμμίαν έλλειψιν. Η μόνη έλλειψις, που παρουσιάζεται, είναι η έλλειψις σοβαρών Ίεραρχών και Ποιμένων με πατερικές αρχές. Είναι ολίγοι οι εκλεκτοί. Όμως, δεν είναι ανησυχητικόν. Η Εκκλη­σία είναι Εκκλησία του Χρίστου και Αυτός την κυβερ­νάει. Δεν είναι Ναός, που χτίζεται από πέτρες, άμμο και ασβέστη από ευσεβείς και καταστρέφεται με φωτιά βαρ­βάρων, αλλά είναι ο ίδιος ο Χριστός. «Και ο πεσών επί τον λίθον τούτον συνθλασθήσεται, εφ' ον δ' αν πέση λικμήσει αυτόν» (Ματθ. και 44-45). Ο Κύριος, όταν θα πρέπη, θά παρουσιάση τους Μάρκους τους Ευγενικούς και τους Γρηγόριους Παλαμάδες, δια να συγκεντρώσουν όλα τα κατασκανδαλισμένα αδέλφια μας, δια να ομολο­γήσουν την Ορθόδοξον Πίστιν, να στερεώσουν την Παράδοσιν και να δώσουν χαράν μεγάλην εις την Μητέρα μας...."

Σημ: ήδη ο Θεός μας παρουσίασε τους άξιους Μόρφου, Λεμεσού, τον π. Ευάγγελο, τον π. Βολουδάκη....κ.α.
Κουράγιο "κατασκανδαλισμένα αδέλφια" και καλό αγώνα!
Πολλοί Άγιοι θα ήθελαν να ζουν στην εποχή μας.

Ενδιαφέρουσα ομολογιακή πατερική γραμμή του Γέροντος Παϊσίου

***

Εν Αγίω Όρει τη 23η Ιανουαρίου 1969 Σεβαστέ πάτερ Χαράλαμπε.

Επειδή βλέπω τον μεγάλον σάλον που γίνεται εις την Εκκλησίαν μας, εξ αιτίας των διαφόρων φιλενωτικών κινήσεων και των επαφών του Πατριάρχου μετά του Πάπα, επόνεσα και εγώ σαν τέκνον Της και εθεώρησα καλόν, εκτός από τις προσευχές μου, να στείλω και ένα μικρό κομματάκι κλωστή (που έχω σαν φτωχός μονα­χός), δια να χρησιμοποιηθή και αυτό, έστω και για μια βελονιά, δια το πολυκομματιασμένο φόρεμα της Μητέ­ρας μας. Πιστεύω ότι θα κάμετε αγάπην και θα το χρησι­μοποιήσετε δια μέσου του θρησκευτικού σας φύλλου. Σας ευχαριστώ.

Θα ήθελα να ζητήσω συγγνώμην εν πρώτοις απ' ό­λους, που τολμώ να γράψω κάτι, ενώ δεν είμαι ούτε ά­γιος, ούτε θεολόγος. Φαντάζομαι ότι θα με καταλάβουν όλοι, ότι τα γραφόμενά μου δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένας βαθύς μου πόνος δια την γραμμήν και κοσμικήν αγάπην, δυστυχώς, του πατέρα μας κ. Αθηναγόρα. Όπως φαίνεται, αγάπησε μίαν άλλην γυναίκα μοντέρνα, που λέγεται Παπική Εκκλησία, διότι η Ορθόδοξος Μητέρα μας δεν του κάμνει καμμίαν εντύπωσι, επειδή είναι πολύ σεμνή. Αυτή η αγάπη, που ακούσθηκε από την Πόλι, βρήκε απήχησι σε πολλά παιδιά του, που την ζούν εις τας πόλεις. Άλλωστε αυτό είναι και το πνεύμα της εποχής μας: η οικογένεια να χάση το ιερό νόημά της από τέτοιου είδους αγάπες, που ως σκοπόν έχουν την διάλυσιν και όχι την ένωσιν.

Με μία τέτοια περίπου κοσμική αγάπη και ο Πα­τριάρχης μας φθάνει στη Ρώμη. Ενώ θα έπρεπε να δείξη αγάπη πρώτα σε μας τα παιδιά του και στη Μητέρα μας Εκκλησία, αυτός, δυστυχώς, έστειλε την αγάπη του πο­λύ μακριά. Το αποτέλεσμα ήταν να αναπαύση μεν όλα τα κοσμικά παιδιά, που αγαπούν τον κόσμον και έχουν την κοσμικήν αυτήν αγάπην, να κατασκανδαλίση όμως όλους εμάς, τα τέκνα της Ορθοδοξίας, μικρά και μεγά­λα, που έχουν φόβο Θεού.

Μετά λύπης μου, από όσους φιλενωτικούς έχω γνω­ρίσει, δεν είδα να έχουν ούτε ψίχα πνευματική ούτε φλοιό. Ξέρουν, όμως, να ομιλούν για αγάπη και ενότη­τα, ενώ οι ίδιοι δεν είναι ενωμένοι με τον Θεόν, διότι δεν Τον έχουν αγαπήσει.

Θα ήθελα να παρακαλέσω θερμά όλους τους φιλενωτικούς αδελφούς μας: Επειδή το θέμα της ενώσεως των Εκκλησιών είναι κάτι το πνευματικόν και ανάγκην έ­χουμε πνευματικής αγάπης, ας το αφήσουμε σε αυτούς που αγαπήσανε πολύ τον Θεόν και είναι θεολόγοι, σαν τους Πατέρας της Εκκλησίας, και όχι νομολόγοι, που προσφέρανε και προσφέρουν ολόκληρο τον εαυτόν τους εις την διακονίαν της Εκκλησίας (αντί μεγάλης λαμπά­δας), τους οποίους άναψε το πύρ της αγάπης του Θεού και όχι ο αναπτήρας του νεωκόρου. Ας γνωρίζωμεν ότι δεν υπάρχουν μόνον φυσικοί νόμοι, αλλά και πνευματι­κοί. Επομένως, η μέλλουσα οργή του Θεού δεν μπορεί να αντιμετωπισθή με συνεταιρισμόν αμαρτωλών (διότι διπλήν οργήν θα λάβωμεν), αλλά με μετάνοιαν και τήρησιν των εντολών του Κυρίου.

Επίσης, ας γνωρίσωμεν καλά ότι η Ορθόδοξος Εκ­κλησία μας δεν έχει καμμίαν έλλειψιν. Η μόνη έλλειψις, που παρουσιάζεται, είναι η έλλειψις σοβαρών Ίεραρχών και Ποιμένων με πατερικές αρχές. Είναι ολίγοι οι εκλεκτοί. Όμως, δεν είναι ανησυχητικόν. Η Εκκλη­σία είναι Εκκλησία του Χρίστου και Αυτός την κυβερ­νάει. Δεν είναι Ναός, που χτίζεται από πέτρες, άμμο και ασβέστη από ευσεβείς και καταστρέφεται με φωτιά βαρ­βάρων, αλλά είναι ο ίδιος ο Χριστός. «Και ο πεσών επί τον λίθον τούτον συνθλασθήσεται, εφ' ον δ' αν πέση λικμήσει αυτόν» (Ματθ. και 44-45). Ο Κύριος, όταν θα πρέπη, θά παρουσιάση τους Μάρκους τους Ευγενικούς και τους Γρηγόριους Παλαμάδες, δια να συγκεντρώσουν όλα τα κατασκανδαλισμένα αδέλφια μας, δια να ομολο­γήσουν την Ορθόδοξον Πίστιν, να στερεώσουν την Παράδοσιν και να δώσουν χαράν μεγάλην εις την Μητέρα μας.

Εις τους καιρούς μας βλέπομεν ότι πολλά πιστά τέ­κνα της Εκκλησίας μας, μοναχοί και λαϊκοί, έχουν, δυ­στυχώς, αποσχισθή από αυτήν, εξ αιτίας των φιλενωτικών. Έχω την γνώμην ότι δεν είναι καθόλου καλόν να αποχωριζώμεθα από την Εκκλησίαν κάθε φορά που θα πταίη ο Πατριάρχης. Αλλά από μέσα, κοντά στην Μη­τέρα Εκκλησία έχει καθήκον και υποχρέωσι ο καθένας ν' αγωνίζεται με τον τρόπον του. Το να διακόψη το μνημόσυνον του Πατριάρχου, να αποσχισθή και να δημιουργήση ιδικήν του Εκκλησίαν και να εξακολουθή να ομιλή υβρίζοντας τον Πατριάρχην, αυτό, νομίζω, εί­ναι παράλογον.

Εάν δια την α ή την β λοξοδρόμησι των κατά και­ρούς Πατριαρχών χωριζώμεθα και κάνωμε δικές μας Εκ­κλησίες - Θεός φυλάξει! - θα ξεπεράσωμε και τους Προ­τεστάντες ακόμη. Εύκολα χωρίζει κανείς και δύσκολα ε­πιστρέφει. Δυστυχώς, έχουμε πολλές «εκκλησίες» στην εποχή μας. Δημιουργήθηκαν είτε από μεγάλες ομάδες η και από ένα άτομο ακόμη. Επειδή συνέβη στο καλύβι των (ομιλώ δια τα εν Αγίω Όρει συμβαίνοντα) να υπάρχη και ναός, ενόμισαν ότι μπορούν να κάνουν και δική τους ανεξάρτητη Εκκλησία. Εάν οι φιλενωτικοί δίνουν το πρώτο πλήγμα στην Εκκλησία, αυτοί, οι ανωτέρω, δίνουν το δεύτερο. Ας ευχηθούμε να δώση ο Θεός τον φωτισμόν Του σε όλους μας και εις τον Πατριάρχην μας κ. Αθηναγόραν, δια να γίνη πρώτον η ένωσις αυτών των «εκκλησιών», να πραγματοποιηθή η γαλήνη ανάμεσα στο σκανδαλισμένο ορθόδοξο πλήρωμα, η ειρήνη και η αγάπη μεταξύ των Ορθοδόξων Ανατολικών Εκκλησιών και κατόπιν ας γίνη σκέψις δια την ένωσιν μετά των άλ­λων «Ομολογιών», εάν και εφ' όσον ειλικρινώς επιθυ­μούν να ασπασθούν το Ορθόδοξον Δόγμα.

Θα ήθελα ακόμη να ειπώ ότι υπάρχει και μία τρίτη μερίδα μέσα εις την Εκκλησίαν μας. Είναι εκείνοι οι αδελφοί, που παραμένουν μεν πιστά τέκνα Αυτής, δεν έ­χουν όμως συμφωνίαν πνευματικήν αναμεταξύ τους. Α­σχολούνται με την κριτικήν ο ένας του άλλου και όχι δια το γενικώτερον καλόν του αγώνος. Παρακολουθεί δε ο ένας τον άλλον (περισσότερον από τον έαυτόν του) εις το τι θα ειπή η τι θα γράψη, δια να τον κτυπήση κατό­πιν αλύπητα. Ενώ ο ιδιος αν έλεγε η έγραφε το ίδιο πράγμα, θα το υπεστήριζε και με πολλές μάλιστα μαρτυ­ρίες της Αγίας Γραφής και των Πατέρων. Το κακό που γίνεται είναι μεγάλο, διότι άφ' ενός μεν αδικεί τον πλη­σίον του, αφ' ετέρου δε και τον γκρεμίζει μπροστά στα μάτια των άλλων πιστών. Πολλές φορές σπέρνει και την απιστία στις ψυχές των αδυνάτων, διότι τους σκανδαλί­ζει. Δυστυχώς, μερικοί από εμάς έχουμε παράλογες απαιτήσεις από τους άλλους. Θέλουμε οι άλλοι να έχουν τον ίδιο με εμάς πνευματικόν χαρακτήρα. Όταν κάποιος άλ­λος δεν συμφωνή με τον χαρακτήρα μας, δηλαδή η είναι ολίγον επιεικής η ολίγον οξύς, αμέσως βγάζομε το συμ­πέρασμα ότι δεν είναι πνευματικός άνθρωπος. Όλοι χρειάζονται εις την Εκκλησίαν. Όλοι οι Πατέρες προ­σέφεραν τας υπηρεσίας των εις Αυτήν. Και οι ήπιοι χα­ρακτήρες και οι αυστηροί. Όπως δια το σώμα του ανθρώπου είναι απαραίτητα και τα γλυκά και τα ξινά και τα πικρά ακόμη ραδίκια (το καθένα έχει τις δικές του ουσίες και βιταμίνες), έτσι και δια το Σώμα της Εκκλη­σίας. Όλοι είναι απαραίτητοι. Ο ένας συμπληρώνει τον πνευματικόν χαρακτήρα του άλλου και όλοι είμεθα υπο­χρεωμένοι να ανεχώμεθα όχι μόνον τον πνευματικόν του χαρακτήρα, αλλά ακόμη και τις αδυναμίες, που έχει σαν άνθρωπος.

Και πάλιν έρχομαι να ζητήσω ειλικρινώς συγγνώμην από όλους, διότι ετόλμησα να γράψω. Εγώ είμαι έ­νας απλός μοναχός και το έργον μου είναι να προσπαθώ, όσο μπορώ, να απεκδύωμαι τον παλαιόν ανθρωπον και να βοηθώ τους άλλους και την Εκκλησίαν, μέσω του Θεού δια της προσευχής. Αλλ' επειδή έφθασαν μέχρι το ερημητήριό μου θλιβερές ειδήσεις δια την Αγίαν Όρθοδοξίαν μας, επόνεσα πολύ και εθεώρησα καλό να γράψω αυτά που ένοιωθα.

Ας ευχηθούμε όλοι να δώση ο Θεός την χάριν Του και ο καθένας μας ας βοηθήση με τον τρόπον του δια την δόξαν της Εκκλησίας μας.

Με πολύν σεβασμόν προς όλους Παΐσιος μοναχός...".

*Η ανωτέρω σοφή και διακριτική επιστολή του Γέρο­ντος Παϊσίου του Αγιορείτου εστάλη στον π. Χαράλαμπο Βασιλόπουλο το 1969.
Μαρτυρίες προσκυνητών γερ. Παϊσίου Αγιορείτου.
Πηγή site: "ιερά μονή Παντοκράτορος".

Μαρίνα Γλύνη