Ἡ παράκληση τῆς θείας Πρόνοιας περί τό ἄχραντο τῆς Ἐκκλησίας σῶμα ἔρχεται παρήγορος (καί) μέ τήν κλήση καί τήν ἔνταξη καί τήν ἐπίσημη ἐπιστράτευση νέων στελεχῶν.

Τό διαπιστώνουμε σέ ἀνάλογες μαρτυρίες ἀπό διαφόρων Μητροπόλεων, πού γι᾽ αὐτό κυρίως κοινολογοῦνται, γιά νά περιλάβουμε στήν προσευχή μας τά νέα ἐπιστρατευμένα μέλη, ὥστε νά εὐαρεστήσουν τό Θεό καί τούς ἀνθρώπους τοῦ Θεοῦ (ἕνα ἀνοικτό καί εὐρύ πεδίο, ἐγνωσμένο ἐπακριβῶς μόνο στόν καρδιογνώστη Κύριο).

Ἡ ἔνταξη τῶν νέων στρατευμένων στελεχῶν θεοπρονόητα παρέχει εἰς πάντας τήν παρηγορία γιά τήν ἀπώλεια παλαιοτέρων. Εἴτε ἐκείνων πού μεταβιώνουν ἀνακαλούμενοι στήν αἰώνια κοινή προοπτική, εἴτε καί ἐκείνων πού ἀπόλλυνται ἀποστερώντας στό Θεό τήν ὑπακοή ἤ τήν μετάνοια τῆς καρδιᾶς τους.

Οὔτε τῶν πρώτων ἀποστερούμεθα, διότι ἡ μεταβίωση δέν εἶναι ἀπώλεια, ἀλλά τελειοτέρα ἐμβίωση τῆς κοινωνίας τοῦ ζῶντος Θεοῦ ἀπό τούς ἀποιχομένους. Καί μέσα σ᾽ αὐτήν τήν κοινωνία δέν παύεται ἡ ἑνότητα ἡμῶν τῶν ἐν βίῳ μέ τούς ἀπό βίου ἀπελθόντας πρός τήν ἀγήρω μακαριότητα.

Καί περί τῶν δευτέρων διατηροῦμε ἕνα ἐπίμοχθο ἀγώνισμα: τήν ἐνάθληση τῶν ἐκτενεστέρων δεήσεων εἰς ἀνάκλησιν καί σωτηρίαν, ὅσο διακρατοῦμε τό χριστοειδές ἐνάθλημα τῆς πύρινης προσευχῆς περί τοῦ κόσμου (ὅπως τό ζοῦσαν καί τό διακήρυσσαν ἐμπόνως οἱ νεότεροι καί νεολαμπεῖς Ὅσιοι).

Πάντως, ἡ παντευεργέτις φροντίδα τῆς θείας Προνοίας ἐπιδοτεῖ τήν ἐγκόσμια πορεία τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος μέ νέα ἐνεργά μέλη, μέ ἅλκιμους στρατιῶτες τῆς καλῆς στρατείας.

Αὐτό ἔζησε ἡ Ἱερά Μητρόπολις Γουμενίσσης, Ἀξιουπόλεως & Πολυκάστρου στήν Ἱερά Μονή Παναγίας Γουμένισσας μέ τήν κουρά τοῦ μοναχοῦ Προτερίου, τοῦ κατά κόσμον θεολόγου Ἐλευθερίου Κοντέλη.

Μετά τόν ἑσπερινό τῆς “συλλήψεως τῆς Ἁγίας Ἄννης” (λιτή θεομητορική ἑορτή, προεόρτια τῶν Χριστουγέννων), τελέστηκε καί ἡ κουρά τοῦ νέου μοναχοῦ ἀπό τόν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Γουμενίσσης, Ἀξιουπόλεως καί Πολυκάστρου κ. Δημήτριο, μέ τή συμμετοχή ἱερομονάχων καί ἱερέων τῆς Μητροπόλεως, καθώς καί τῶν ἡγουμένων τῶν Ἱερῶν Μονῶν Παναγίας Γουμενίσσης καί Ἁγίων Ραφαήλ, Νικολάου & Εἰρήνης Γουμενίσσης-Γρίβας.

Λόγῳ τῆς πολυετοῦς διακονίας του στίς ἀνάγκες τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας, ἀγαπητός σέ ὅλη τήν κοινωνία τῆς Γουμένισσας, προσείλκυσε ἀρκετούς συνευχομένους στό Καθολικό τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τῆς Παναγίας.

Ἡ ἀκολουθία μεταδιδόταν διαδικτυακά γιά πολύ περισσότερους, πού δέν ἦταν δυνατόν νά παρευρεθοῦν λόγῳ τῶν μέτρων προστασίας ἀπό τήν πανδημία.

Μετά τήν κουρά καί τήν ὀνοματοδοσία, ὁ Σεβασμιώτατος θέλησε νά προσθέσει στήν παμπεριεκτική καί πανδιδακτική ἱερή Ἀκολουθία τούς δικούς του πατρικούς λόγους κατηχήσεως καί γιά τόν νεόκουρο καί γιά τό ἐκκλησιαστικό πλήρωμα κληρικῶν, μοναστῶν καί λαϊκῶν.

ΑΘΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΟΔΟ ΤΩΝ ΜΑΚΑΡΙΣΜΩΝ

τέκνο μου ἐν Κυρίῳ ἀγαπητό Προτέριε, εἴθε νά ἀποβεῖς μακάριος ἐν Κυρίῳ.

Ἡ ἀποψινή θεία δωρεά εἶναι μιά νέα ἀφετηρία ἤ μᾶλλον μιά ἀνανέωση τῶν θείων δωρεῶν στή ζωή σου. Σήμερα σφραγίζεσαι, γιά νά ἀποβεῖς “μακάριος ἐν Κυρίῳ”.

Οι Παλαιοδιαθηκικοί μακαρισμοί

Στήν Π.Δ. “μακάριος” εἶναι ὅποιος ἀξιώνεται νά ζεῖ τά ἀγαθά τῆς θείας πρόνοιας στή ζωή του. Ὁ κόσμος ὑπάρχει μέσα στή φροντίδα τοῦ Θεοῦ, ὁπότε εὐτυχισμένος εἶναι ἐκεῖνος πού ἀπολαμβάνει αἰσθητά αὐτήν τή φροντίδα.

Ὅμως, γιά νά συμβαίνει αὐτό, χρειάζονται οἱ προϋποθέσεις τοῦ θεάρεστου βίου. Μακάριος εἶναι ὁ θεοσεβής καί ἐνάρετος ἄνθρωπος, εὐτυχισμένος εἶναι ὁ δίκαιος καί ἐλεήμων ἄνθρωπος, διότι καρπώνονται τή φροντίδα τοῦ Θεοῦ μέ ἕναν αἰσθητό τρόπο στήν παροῦσα ζωή. Ὡσάν τούς πατριάρχες καί τούς προφῆτες τῆς Π.Δ., πού ἦταν (κατά κανόνα) ἀποδέκτες καί τῆς ἐγκόσμιας ἔκφρασης θείων εὐλογιῶν.

«Μακάριοι ὧν ἀφέθησαν αἱ ἀνομίαι καὶ ὧν ἐπεκαλύφθησαν αἱ ἁμαρτίαι» (ψαλμ. 31,1)· «μακάριοι οἱ φυλάσσοντες κρίσιν καὶ ποιοῦντες δικαιοσύνην ἐν παντὶ καιρῷ» (ψαλμ. 105,3)…

«Μακάριοι πάντες οἱ φοβούμενοι τὸν Κύριον, οἱ πορευόμενοι ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ» (ψαλμ. 127,1)· «μακάριοι πάντες οἱ πεποιθότες ἐπ᾿ αὐτῷ» (ψαλμ. 2,13)· «μακάριοι οἱ ἐξερευνῶντες τὰ μαρτύρια αὐτοῦ· ἐν ὅλῃ καρδίᾳ ἐκζητήσουσιν αὐτόν» (ψαλμ. 118,2)…

Οι Καινοδιαθηκικοί μακαρισμοί

Στήν Κ.Δ. “μακάριος” εἶναι ὁ ἄνθρωπος πού σχετίζεται καί οἰκειώνεται καί ὁμοιώνεται μέ τόν Σωτήρα, ἔτσι ὥστε νά γίνεται “πολίτης τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν”.

Ἐπί τῆς παρούσης ζωῆς, ἴσως ἤ μᾶλλον κατά κανόνα, δέν ἀπολαμβάνει αἰσθητά ἤ πλεονεκτικά τίς θεῖες εὐεργεσίες ὡς ἐγκόσμια δῶρα. Ἡ μακαριότητα στήν Κ.Δ. εἶναι μιά πληρότητα καί μιά ὡριμότητα πού κατακτᾶται ἐν βίῳ, ἀλλά ὑπερβαίνει τήν εὐτυχία τοῦ βίου.

Ὅπως φανερώνεται στούς “μακαρισμούς”, ὁ Κύριος δέν μακαρίζει, οὔτε προβάλλει ἁπλά τήν ἐπιβίωση (τίς ἀνέσεις καί τήν ὀμορφιά της, τίς χαρές καί τόν πολιτισμό της).

Στήν ἐπί τοῦ ὄρους ὁμιλία Του ὁ Κύριος καί Θεός μας, ὁ Δεσπότης Χριστός, ἐνώπιον τῶν μαθητῶν Του, διδάσκει τά πλήθη πού εἶχαν συγκεντρωθεῖ μέ τούς “μακαρισμούς” τήν αἰωνική δυναμική τῶν θείων ἐντολῶν Του, τόν τρόπο οἰκείωσης τῆς σωτηρίας. Οἱ “μακαρισμοί” εἶναι οἱ διαδρομές τῆς ἐθελούσιας οἰκειώσεως τοῦ Θεοῦ.

Ὁ Δημιουργός μας καί Ἀναδημιουργός-Λυτρωτής μᾶς δείχνει τούς τρόπους καί τό ἦθος τῆς προσοικείωσης πρός Αὐτόν, τούς τρόπους καί τό ἦθος πρόσληψης τοῦ Σωτῆρος, μέσα στήν ἄθληση τοῦ παρόντος βίου.

Μέ τούς “μακαρισμούς” δείχνει πολύ ἁπλά, ποιός ἀναδεικνύεται ἀληθινά εὐτυχής, μακάριος. Πάντοτε σέ σχέση μέ τό Θεό. «Ἀνθ᾽ ὧνπερ ἔπραξε» (δηλαδή ἀνάλογα μέ τίς προτιμήσεις του, μέ τίς ἐπιλογές του).

Μακάριος γιά τήν Κ.Δ. εἶναι ἐκεῖνος πού θά ἀποδείξει (δηλαδή θά ἐπιλέξει) ὅτι λαχταρᾶ νά εἰσέλθει στήν ἄνω Ἱερουσαλήμ, στή θεία βασιλεία, στήν αἰώνια μέθεξη καί κοινωνία τοῦ Χριστοῦ, «ἔνθα ἦχος καθαρός ἑορταζόντων καί βοώντων ἀπαύστως, Κύριε δόξα Σοι» (ἦχος β΄, ἐκ τῶν Αἴνων Μ. Τρίτης).

Οι κεκλημένοι της αιωνίου κληρονομίας

Καί καταλήγουμε στήν Χριστολογική καί ἐκκλησιαστική ἀνακεφαλαίωση τῆς ἱστορίας τοῦ κόσμου, στό βιβλίο τῆς Ἀποκαλύψεως τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου, τοῦ ἠγαπημένου Μαθητοῦ, τοῦ ἐπιστηθίου φίλου καί παρθένου, Ἀποστόλου καί Εὐαγγελιστοῦ.

Στήν Ἀποκάλυψη, εἰδικά σέ τρεῖς διευρυνόμενες ἑνότητες καί ἐπάλληλες εἰκόνες (μέ τίς ἑπτά σφραγίδες, τίς ἑπτά σάλπιγγες καί τίς ἑπτά φιάλες), φανερώνεται ἡ ἀναμέτρηση τῆς σωτηρίας μέ τήν ἀπώλεια.

Στή διαδρομή τῆς ἱστορίας, ἡ διαπάλη τῆς ἀπώλειας ἐνάντια στή σωτηρία δέν ἔχει δικαίωμα σέ ἐκείνους πού τά ὀνόματά τους ἔχουν γραφεῖ «ἐν τῷ βιβλίῳ τῆς ζωῆς τοῦ ἀρνίου τοῦ ἐσφαγμένου ἀπὸ καταβολῆς κόσμου» (Ἀποκ. 13,8).

Ἡ αἰώνια καρποφορία ὅλων τῶν μακαρισμῶν (καί τῆς Π.Δ. τῆς προετοιμασίας, καί τῆς Κ.Δ. τῆς σωτηρίας, καί τῆς Ἐκκλησίας τῆς ἐσχατολογίας) φανερώνεται στήν πρόσκληση τῶν πιστῶν ἐκείνων πού θά ἀξιωθοῦν νά συμμετάσχουν στό γάμο τοῦ Ἀρνίου μέ τήν Ἐκκλησία: «Μακάριοι οἱ εἰς τόν δεῖπνον τοῦ γάμου τοῦ Ἀρνίου κεκλημένοι» (Ἀποκ. 19,9).

Ὅλοι οἱ μακαρισμοί τῆς Π.Δ. (μέ τίς ἐγκόσμιες εὐλογίες τῶν δικαίων), ὅλοι οἱ μακαρισμοί τῆς Κ.Δ. (μέ τίς ἐπουράνιες ἐπαγγελίες τῶν ἐναρέτων) σ᾽ αὐτόν τό σκοπό ἑστιάζουν. Ὁ Κύριος τῆς Π.Δ. καί τῆς Κ.Δ. «διὰ τοῦτο διαθήκης καινῆς μεσίτης ἐστίν, ὅπως… τὴν ἐπαγγελίαν λάβωσιν οἱ κεκλημένοι τῆς αἰωνίου κληρονομίας» (Ἐβρ. 9,15).

Αὐτή ἡ ὑπόσχεση ἀφορᾶ σέ ὅλους ἐκείνους πού δέν προσκύνησαν στή ζωή τους κάθε λογῆς εἰδωλοποίηση, πού δέν ἀπολυτοποίησαν τόν πολιτισμό τάχα ὡς “σωτηρία”. Εἶναι ὅσοι ἀγάπησαν τόν Χριστό, καταφρονώντας τά φθειρόμενα, ὅπως ἀναγράφεται στόν εἰλητάριο τοῦ ὁσίου Σάββα (“ὁ ἀγαπῶν τόν Θεόν καταφρονείτω τῶν φθειρομένων”).

Στόν ἐσχατολογικό γάμο τοῦ Ἀρνίου-Χριστοῦ μέ τήν σωζόμενη ἀνθρωπότητα (Ἐκκλησία) συμμετέχουν ὅσοι ἀναδείχθηκαν εἴτε διά ζωῆς εἴτε διά θανάτου ὑψηλότεροι τῆς “μόδας” τῶν ἀνθρωπίνων μέτρων, ἐπίγειοι ἄγγελοι καί οὐράνιοι ἄνθρωποι, τίμια καί εὐσυνείδητα μέλη τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Ἐκκλησίας. Καί ἔτσι εἰσέρχονται στήν ἔνδοξη βασιλεία τοῦ Κυρίου μας κατά τήν Β΄ Παρουσία Του.

Εις το Δείπνον του Γάμου του Αρνίου

Ἡ Ἀποκάλυψη χαρακτηρίζει τήν βασιλεία τοῦ Κυρίου «δεῖπνο»: αον) διότι θά πραγματοποιηθεῖ τήν ὥρα πού θά δύσει ὁριστικά αὐτός ὁ πρόσκαιρος κόσμος· καί βον) γιά νά μᾶς προαναγγείλει ὅτι θά ἔχουμε τότε διαρκή τόν “Μυστικό Δεῖπνο”, καί θά ἔχουν λυθεῖ τά ἔσοπτρα, μέσα ἀπό τά ὁποῖα ἐρχόμαστε σέ κοινωνία μέ τόν Θεό.

Ἐπί τοῦ παρόντος, ζοῦμε καί βιώνουμε τήν βασιλεία τοῦ Θεοῦ ὡς πιστευόμενο καί μετεχόμενο γεγονός-μυστήριο τῆς λατρείας τοῦ Θεοῦ καί προπαντός ὡς μυστήριο-γεγονός τῆς θείας Κοινωνίας. Τότε, θά ἔχουμε τήν πρόσωπο πρός πρόσωπον κοινωνία μέ τόν λατρευόμενο καί κοινωνούμενο καί μετεχόμενο ζῶντα Θεό.

Ἡ Ἀποκάλυψη ὀνομάζει αὐτήν τήν ἔνδοξη ἐσχατολογική βασιλεία «γάμο», διότι τότε πλέον θά ἔχουμε τήν τέλεια φανέρωση τῆς κοινωνίας μας μέ τόν Σωτήρα μας Ἰησοῦ Χριστό. Συναπαρτίζουμε ἐπί γῆς τά μέλη τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ.

Καί αὐτό καθημερινά τό ἐκφράζουμε μέ τήν λατρευτικότητα καί τήν καθαρτικότητα τοῦ βίου μας εἰς Χριστόν, διά τῆς Ἐκκλησίας. Αὐτός εἶναι ὁ “ἀρραβών τῆς αἰωνίου κληρονομίας”.

Ἀλλά, τί παράδοξο! Προσέξτε. Ἡ Ἀποκάλυψη ὁμιλεῖ γιά Γάμο καί γιά Δεῖπνο τοῦ Γάμου, ὁ Νυμφίος ὅμως ἀποκαλεῖται «Ἀρνίον». Ὁ Νυμφίος, τό κεντρικό Πρόσωπο, εἶναι ὁ σφαγιασθείς Ἀμνός τοῦ Θεοῦ.

Αὐτός μᾶς λύτρωσε, μᾶς ἔσωσε, μᾶς προσοικείωσε πάλι στόν Πατέρα. Διά τοῦ Ἑαυτοῦ Του, διά τοῦ Σταυροῦ Του.

Αὐτό ἀκριβῶς μᾶς ὑποδεικνύει τόν τρόπο καί τήν ζωή μέ τήν ὁποία θά ἀνταποκριθοῦμε στό κάλεσμα τοῦ Θεοῦ γιά τό ΔΕΙΠΝΟ τοῦ ΓΑΜΟΥ τοῦ ΑΡΝΙΟΥ.

Αὐτός ὁ τρόπος καί αὐτή ἡ ὁδός εἶναι ὁ Σταυρός, εἶναι ἡ ζωοποιός νέκρωση, εἶναι τό θάψιμο τοῦ ἀτομισμοῦ καί ἡ ἀνάσταση τοῦ ἀληθινοῦ χριστιανοῦ.

Αρραβώνας εναθλήσεως, γάμος χριστοκοινωνίας

Ὅλα αὐτά πού σοῦ ἀνέφερα προηγουμένως (δηλαδή ἡ κατήχηση τοῦ Μοναχικοῦ Σχήματος), ἀγαπητό μου παιδί Προτέριε, συνοψίζονται στό μακαρισμό τῆς πρόσκλησης τοῦ Κυρίου γιά τούς κεκλημένους στό δεῖπνο τοῦ γάμου τοῦ Ἀρνίου.

Ἀσφαλῶς καί οἱ ἔγγαμοι (πού μᾶς ἀκροῶνται τούτη τήν ὥρα καί συμπροσεύχονται γιά σένα) εἶναι κεκλημένοι στό δεῖπνο τοῦ γάμου τοῦ Ἀρνίου μέσα ἀπό τίς ἄλλες θυσιαστικές διαδρομές τοῦ ἐγγάμου βίου.

Ἄλλης φύσεως ἡ ἐνάθληση τῶν μέν, ἄλλης φύσεως ἡ ἐνάθληση τῶν δέ. Ὁ στόχος ἴδιος καί μοναδικός: ἡ οἰκείωση τοῦ Χριστοῦ τῆς σταυρώσεως καί τῆς ἀναστάσεως.

Οἱ πρωταθλητές τῆς ἀσκήσεως (οἱ ὅσιοι Πατέρες τοῦ μοναχισμοῦ) στήν Ἀκολουθία τοῦ Μοναχικοῦ Σχήματος δέν περιέγραψαν μόνο τόν αἱματηρό ἀγώνα τῆς ἀσκήσεως.

Οὔτε μόνο τά πνευματικά δωρήματα μέ τά ὁποῖα στολίζει ὁ Κύριος ἐκείνους πού Τοῦ ἀφοσιώνονται ὁλοκληρωτικά (δηλαδή τήν ἀπό Θεοῦ παράκληση, τά βραβεῖα τῶν ἀρετῶν, τήν ἀγαλλίαση τῶν πνευματικῶν ἀναβαθμῶν).

Ὄχι μόνον τόν Σταυρό (γιά νά μήν πτοεῖται κανείς), οὔτε μόνον τήν Ἀνάσταση (γιά νά μήν τόν ὑποσκελίζει ἡ ὀκνηρία). Ἀλλά μαζί τόν Σταυρό καί τήν Ἀνάσταση, τόν ἀγώνα καί τά βραβεῖα, τή θυσία καί τήν ἀναψυχή.

Ὑπέγραψες ἤδη μέ τήν ὁμολογία σου τά συμβόλαια τῆς πνευματικῆς υἱοθεσίας. Σέ ἀναδέχθηκαν στήν σταυροφόρο πνευματική παράταξη ἡ χορεία τῶν ἀπ᾽ αἰώνων ὁσίων καί θεοφόρων Πατέρων μας, μεταξύ τῶν ὁποίων ἐκλεκτή κατέχουν θέση οἱ ὅσιοι καί μάρτυρες νεοφανεῖς προστάτες μας Ραφαήλ, Νικόλαος καί Εἰρήνη καί ἐπιπροσθέτως καί κυρίως ἡ προεξάρχουσα πάντων Πανυπέραγνος Μητέρα τοῦ Ἐμμανουήλ, ἡ Κυρία Θεοτόκος, ἡ προστάτιδα τῶν μοναζόντων.

Πρόσεξε ὅμως. Ὑπέγραψες μέν, ἀλλά δέν σφράγισες ἀκόμη. Ὕστερα ἀπό χρόνια στή δοκιμασία τῆς μοναχικῆς πολιτείας, ἐκρίθης ἄξιος νά ἀποδεχθεῖς τό μέγα κάλεσμα τῆς εἰσδοχῆς σου στή θεοφύλακτη μάνδρα τῆς ἀδελφότητος ἀπό τήν ὁποία οὐδέποτε ἀπεσκίρτησες.

Καί ποιά θά εἶναι ἡ κληρονομιά πού θά κληρονομήσεις; Εἶναι ἡ χάρη τοῦ Παναγίου Πνεύματος, ἡ ὁποία τώρα μέν προσφέρεται ὡς ἀρραβώνας, τότε ὅμως ὡς γάμος καί αἰώνια σύνδεση μέ τόν Κύριο.

Τώρα νυμφαγωγεῖ πρός τόν Χριστό, τότε θά σέ ἑνώσει αἰωνίως μαζί Του. Βεβαίως, γιά τό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας αὐτά τά δύο εἶναι δεδομένα ἐν Πνεύματι, ἀλλά προσφέρονται τώρα ὡς ἐνάθλημα τοῦ βίου καί τότε ὡς βραβεῖο τῆς μεταβίωσης καί τῆς ἀθανάτου κοινωνίας μέ τόν Σωτήρα.

Η σημαντική του ονόματος Προτέριος

Ὁ νέος προστάτης σου, ὁ ἅγιος Προτέριος, εἶναι ἱερομάρτυς (ἀρχιερεύς καί μάρτυς), ὅπως καί ὁ Ἅγιος τοῦ ὁποίου μέχρι σήμερα τό τίμιο ὄνομα ἔφερες, ὁ ἅγιος ἱερομάρτυς Ἐλευθέριος, ἐπίσκοπος Ἰλλυρικοῦ.

Ὁ ἅγιος Ἐλευθέριος ἔζησε πρίν τόν ἅγιο Προτέριο, ἀλλά ὑπερασπίστηκαν καί ἀκριβολόγησαν καί θεολόγησαν καί ὁμολόγησαν μαρτυρικά τό θεανθρώπινο δῶρο τοῦ Θεοῦ σέ μᾶς, τόν Σωτήρα καί Λυτρωτή μας καί Κύριο, τόν Θεάνθρωπο Ἰησοῦ Χριστό.

Θέλησα νά δώσω τό ὄνομα Προτέριος στόν καρέντα Ἐλευθέριο. Τό ὄνομα “προτέριος” εἶναι συγκριτικός βαθμός στή λέξη “πρότερος”, στό χρονικό ἐπίθετο “πρότερος”. Πρότερος θά πεῖ “προηγούμενος ἀπό κάποιον ἄλλο”. Προτέριος θά πεῖ “αὐτός πού γίνεται ἀκόμη πιό προηγούμενος”.

Τόν γνώρισα στήν Καβάλα ὡς μαθητή Λυκείου, ἀριστοῦχο σέ ὅλα τά μαθήματα. Καθηγητής του ἦταν ὁ σημερινός π. Δωρόθεος, ἀπό τά πρῶτα πνευματικά μου παιδιά πού μέ ἀκολούθησαν.

Ἡ ἐκπληκτική βαθμολογία τοῦ Ἐλευθερίου ἀπεδείκνυε ὅτι τά 20ρια πού ἔπαιρνε, μαζί μέ τήν μόρφωση ὑπῆρχε κίνδυνος νά ἀπονευρώσουν τήν πνευματική ἰκμάδα τοῦ “Πρόσεχε σεαυτῷ”.

Ἡ τιθάσευση τοῦ ἐγωϊσμοῦ ἦταν ἐκ τῶν “ὧν οὐκ ἄνευ”. Ἀπό μόνος του ἀποδέχθηκε τήν πηδαλιούχησή του μέ χίλιες ὅσες ἀμφιταλαντεύσεις καί διακυμάνσεις. Αὐτά ὅλα ἔπρεπε νά ἔχουν ἐπιλυθεῖ, προτοῦ καρεῖ ὡς μοναχός.

Τόν ἄφησα χρόνια νά περιμένει, νά διακονεῖ στή Μητρόπολη καί στή συνοδεία μου, νά διακονεῖ στήν Παναγία Γουμένισσα καί στόν Ἅγιο Σάββα (στό Νοσοκομειακό παρεκκλήσιο), νά ψάλλει καί νά ὑπηρετεῖ καθημερινά, χωρίς διακοπές. Ὑπῆρξε παλαιότερος πολλῶν σημερινῶν κληρικῶν τῆς Μητροπόλεως καί τῆς συνοδείας μου. Ἦταν “πρότερος” καί “προτέριος”.

Ὅμως τόν ἄφηνα νά ψηθεῖ (καί νά ψήνει τούς ἄλλους), νά ταπεινώνεται, νά μήν διεκδικεῖ τίποτε, νά μήν ἐξυψώνεται.

Τόν ἄφηνα νά δοκιμάζεται στό πιό σπουδαῖο μάθημα τῆς χριστιανικῆς ζωῆς, στήν ταπείνωση, στήν ἀκούσια ταπείνωση, νά εἰσπράττει φωνές καί ἐξουθενώσεις, νά εἰσπράττει εὐτελισμούς καί ἀπαρέσκεια ἀπό πολλούς.

Καί ὅμως! Δέν διαμαρτυρόταν, πού τόσοι ἄλλοι νεότεροι Ἀδελφοί του (εἴτε μέ τήν στενή μοναστική ἔννοια εἴτε μέ τήν εὐρύτερη ἐκκλησιαστική ἔννοια) ἔγιναν Μοναχοί, Διάκονοι, Ἱερομόναχοι.

Ἄν καί ὁ παραπικρασμός ἐλόχευε, ἐν τούτοις στεκόταν ἀμετακίνητος στήν πιστότητα, στήν ἀφοσίωση, στήν ὑπακοή, στήν προσφορά, στή λατρεία τοῦ Θεοῦ, στήν ὑμνωδία τῆς Παναγίας, στό στόχο τῆς ἀγαπήσεως τοῦ Χριστοῦ καί τῆς εὐαρεστήσεως τοῦ Χριστοῦ.

Καί ὅλα αὐτά, πού δέν πρέπει νά τά ἀφήσει, ἀλλά νά συνεχίσει νά τά ἐπιμελεῖται, εὐλογοῦνται σήμερα μέ τήν εὐλογία τοῦ ἀρραβώνα τοῦ μεγάλου μοναχικοῦ σχήματος καί μέ τό ὄνομα τοῦ ἁγίου Προτερίου.

Από τον έναν Ιερομάρτυρα στον άλλο Ιερομάρτυρα

Ὁ ἅγιος Προτέριος ἔζησε στήν Αἴγυπτο, στά μέσα τοῦ 5ου αἰώνα. Ἔγινε Ἐπίσκοπος Ἀλεξανδρείας γιά 6-7 χρόνια. Καί εἶχε μαρτυρικό θάνατο.

Ἦταν ἡ περίοδος μέ τίς Συνοδικές διατυπώσεις τῶν δογματικῶν ἀποφάσεων τῆς Τετάρτης ἐν Χαλκηδόνι Οἰκουμενικῆς Συνόδου, τό 451 μ.Χ., μέ τούς 630 Ἐπισκόπους.

Ὅμως, ἐκεῖνες οἱ θεόπνευστες ἀποφάσεις δέν ἔγιναν ἀποδεκτές ἀπό τούς φανατικούς μονοφυσίτες καί πολλούς ζηλωτικούς κύκλους πού δέν κατανοοῦσαν τή θεολογία. Ὑπῆρχαν Αἰγύπτιοι μοναχοί πού ἐξήγειραν τούς μοναχούς τῆς Παλαιστίνης ἐναντίον τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἱεροσολύμων Ἰουβεναλίου, γιατί ἀποδέχθηκε τόν ὅρο τῆς Συνόδου!

Ὀργάνωσαν ἐναντίον του δολοφονική ἀπόπειρα, μέ τήν ὑποστήριξη τῆς πρώην αὐτοκράτειρας Εὐδοκίας, πού ἀντιδροῦσε συστηματικά στήν ἐκκλησιαστική πολιτική τῶν νέων αὐτοκρατόρων Πουλχερίας καί Μαρκιανοῦ.

Οἱ μοναχοί τῆς Παλαιστίνης ἀναθεμάτισαν τήν αἱρετική διδασκαλία τοῦ Εὐτυχῆ, ἄν καί ἀξίωναν ἀπό τόν Ἰουβενάλιο τόν ἀναθεματισμό τοῦ Ὅρου τῆς Συνόδου τῆς Χαλκηδόνος, ἐπειδή τάχα κατά τήν γνώμη τους ἦταν “νεστοριανική”. Ἦταν μέν ὀρθόδοξοι, ἀλλά εἶχαν παραπλανηθεῖ ἀπό κάποιους φανατικούς.

Γιά τόν ἐπανατροχιασμό τους ἀγωνίστηκαν οἱ μεγάλες μορφές τοῦ παλαιστινιακοῦ μοναχισμοῦ: Εὐθύμιος ὁ μέγας (†473), Θεοδόσιος ὁ μέγας (†529) καί Σάββας ὁ ἡγιασμένος (†532).

Γιά νά καταλάβετε τίς δυσκολίες ἐκείνης τῆς περιόδου (καί ὅλων τῶν περιόδων τῆς ἱστορίας τῆς Ἐκκλησίας), σᾶς λέγω ὅτι ἔφθασαν στό σημεῖο ἀκόμη καί νά ἐπιχειρήσουν νά τυφλώσουν τόν ἅγιο Σάββα οἱ μονοφυσίτες, ρίχνοντάς του καυστικό ὑγρό στό πρόσωπο! Τόν ἄφησαν μέ ἕνα μάτι.

(Βλέπετε, πάντοτε ὑπῆρξαν ἄνθρωποι «πονηροὶ καὶ γόητες» πού προέκοπταν «ἐπὶ τὸ χεῖρον, πλανῶντες καὶ πλανώμενοι» (Β΄ Τιμ. 3,13).

Καί στήν ἐποχή μας ὑπάρχουν μερικοί πού ὑπερέβησαν τά καθιερωμένα ὅρια καί τά πλαίσια τῆς ἐκκλησιοπρέπειας, κινούμενοι ὑπό ἑωσφορικοῦ ἐγωϊσμοῦ καί μέ ἕνα ἀκραῖο τρόπο θέλουν νά ἐπιβάλουν τόν ἀδιάκριτο λογισμό τους σέ ἀφελεῖς πού τούς περιτριγυρίζουν, καταφρονώντας ἀκόμη καί τή θεσμική Ἐκκλησία.

Μᾶς λυπεῖ τό γεγονός, διότι μᾶς συνέχει ἡ διδαχή τοῦ ἀποστόλου Παύλου στή Μίλητο πρός τούς πρεσβυτέρους τῆς Ἐκκλησίας: «Προσέχετε οὖν ἑαυτοῖς καὶ παντὶ τῷ ποιμνίῳ ἐν ᾧ ὑμᾶς τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ἔθετο ἐπισκόπους, ποιμαίνειν τὴν ἐκκλησίαν τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ, ἣν περιεποιήσατο διὰ τοῦ ἰδίου αἵματος» (Πραξ. 20,28).

Μέ τό στόμα ἑνός κορυφαίου θεσμικοῦ Ἀποστόλου (καί ὄχι τοῦ οἱουδήτινος) τό Πανάγιο Πνεῦμα συνιστοῦσε προσοχή ἀποκλειστικά στούς ποιμένες τῆς Ἐκκλησίας, καθώς αὐτοί εἶναι ὑπόλογοι καί πρός τήν Ἐκκλησία καί πρός τό Ἅγιο Πνεῦμα, πού τήν ἀρχιτεκτονεῖ, τήν ἐμπνέει καί τήν καθοδηγεῖ.

Ὁ δέ σταυρός τῆς ἐσταυρωμένης Ἀγάπης εἶναι γιά ὅλους τό τελικό κριτήριο. Εἶναι ἡ ζυγαριά πού ἄλλους τούς ἀνάγει στή βασιλεία τοῦ Θεοῦ καί ἄλλους τούς κατάγει στόν ἅδη. Ἡ Ἐκκλησία ποιμαίνεται κατ᾽ ἐξοχήν καί προεχόντως ἀπό τούς Ἐπισκόπους, μέσα στήν ὑπακοή τοῦ Συνοδικοῦ θεσμοῦ.)

Ἄς ἐπανέλθω ὅμως. Τά βάσανα δέν ἁπλώθηκαν μόνο στήν Παλαιστίνη, ἀλλά καί στήν Αἴγυπτο (τότε ἦταν μιά ἀπέραντη ρωμαϊκή αὐτοκρατορία). Οἱ πολυάριθμοι μοναχοί τῆς Αἰγύπτου ἀντιδροῦσαν στήν Δ΄ Οἰκουμενική Σύνοδο (καί) ὡς πρός τήν καθαίρεση τοῦ αἱρετικοῦ Διοσκόρου καί τήν ἐξορία του.

Ἡ καθαίρεση καί ἡ ἐξορία τοῦ Διοσκόρου ἀποτελοῦσε μόνιμο ἐρέθισμα ἀμφισβητήσεως τοῦ κύρους τῆς Οἰκουμενικῆς Συνόδου. Ὁ ἐκλεγείς διάδοχός του ὁ ἅγιος Προτέριος (451-457) ἀντιμετωπίσθηκε μέ ἐχθρότητα ἀπό τόν κλῆρο καί τούς μοναχούς τῆς Αἰγύπτου.

Δυστυχῶς, δέν ὑπῆρχε αὐτοκρατορική προστασία, διότι εἶχε ἀποθάνει ὁ ὀρθοδόξατος αὐτοκράτορας Μαρκιανός. Ἡ ἐξέγερση τῶν ὀπαδῶν τοῦ Διοσκόρου ἐναντίον τοῦ νέου Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας Προτερίου συνοδεύθηκε ἀπό τραγικά γεγονότα καί εἶχαν μεγάλο ἀριθμό νεκρῶν.

Ἡ τάξη ἀποκαταστάθηκε μέ νέα δυναμική ἐπέμβαση τοῦ στρατοῦ. Ἀλλά ἡ ἀντίδραση ἐναντίον τῆς Οἰκουμενικῆς Συνόδου τῆς Χαλκηδόνος συντηρήθηκε ἀπό τούς ὀπαδούς τοῦ Διοσκόρου στίς τάξεις τῶν Μοναχῶν.

Τόν ἀρχιεπίσκοπο ἅγιο Προτέριο τόν ἐγκατέλειψαν δύο παλαιοί δυναμικοί κληρικοί του, ὁ Τιμόθεος καί ὁ Πέτρος! Ἐγκατέλειψαν τόν ὀρθόδοξο Ἐπίσκοπο, ἀναδείχθηκαν ἡγέτες τῶν πολεμίων τῆς Συνόδου καί προέβησαν στόν ἀναθεματισμό της!

Ἡ κατάσταση τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἀλεξάνδρειας ἦταν ἔκρυθμη. Κήρυτταν ἀκοινωνησία μέ τόν ἅγιο Προτέριο. Τό 457 μ.Χ. οἱ αἱματηρές ἐμπλοκές μεταξύ μονοφυσιτῶν καί ὀρθοδόξων κατέληξαν στή δολοφονία τοῦ ἁγίου Προτερίου.

Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Προτέριος προσπάθησε νά βρεῖ καταφύγιο καί ἄσυλο μέσα στό βαπτιστήριο τοῦ καθεδρικοῦ ναοῦ. Ὅμως, οἱ πολέμιοί του δέν σεβάστηκαν τίποτε.

Τόν δολοφόνησαν μέσα στήν ἐκκλησία! Στή συνέχεια, ἔδεσαν καί ἔσυραν τό λείψανό του στούς δρόμους τῆς Ἀλεξάνδρειας. Τόν παρέδωσαν στά ζῶα καί τό ὑπόλοιπο σκήνωμά του τό κατέκαψαν.

Ὁ ἅγιος Προτέριος ἑορτάζεται στίς 28 Φεβρουαρίου. Σέ αὐτόν τόν ἅγιο Ἱερομάρτυρα Προτέριο σέ ἐμπιστεύεται ἀπό σήμερα δι᾽ ἐμεοῦ, διά τῆς Ἐκκλησίας, ὁ ἅγιος Ἱερομάρτυς Ἐλευθέριος.

Από τον έναν Ιερομάρτυρα στον άλλο Ιερομάρτυρα

Στήν Ὀρθοδοξία «οἱ κανόνες καί ἡ πειθαρχία ὑπηρετοῦν τό δόγμα», ὅπως γράφει ὁ Παῦλος Εὐδοκίμωφ.

Μέσα στήν ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ἐκεῖνο πού πρυτανεύει εἶναι τό Πανάγιο Πνεῦμα, τό ὁποῖον «ὅλον συγκροτεῖ τόν θεσμόν τῆς Ἐκκλησίας». «Οὗ δέ τό Πνεῦμα Κυρίου, ἐκεῖ ἐλευθερία» (Β΄ Κορ. 3,17).

Τό Ἅγιο Πνεῦμα τό λαμβάνουμε διά τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ στήν Ἐκκλησία. Ἐκεῖ καί ἡ πνευματική ἐλευθερία ἐνηχεῖται καί ἀπηχεῖται καί τελικά θριαμβολογεῖται στό μέγα μυστήριο τῆς σωτηρίας.

Ἐλευθερία, διότι ἀξιούμεθα νά προσερχόμαστε μετά παρρησίας στό θρόνο τοῦ Θεοῦ διά τοῦ Κυρίου καί νά Τόν ἀποκαλοῦμε Πατέρα. Ἀπό δοῦλοι καθιστάμεθα υἱοί κατά Χάριν, αὐτή εἶναι ἡ πληρότητα τῆς ἐλευθερίας.

Ἐλευθερία ἀπό τή φθορά πού προκαλεῖ κάθε ἁμαρτία καί παράβαση, κάθε καταφρόνηση τῆς σωτηρίας. Ἐλευθερία ἀπό τήν χαμερπή καί χαμαίζηλη καθίζηση τῶν παθῶν.

Ἐλευθερία ἀπό τά δεσμά τῆς ἁμαρτίας πού ναρκοθετοῦν τήν προσωπικότητα. Ἐλευθερία πού καταυγάζεται ἀπό τό ἀνέσπερο φῶς τοῦ Χριστοῦ καί καθοδηγεῖ τήν ἐφαρμογή τῶν ἐντολῶν Του. Ἐλευθερία πού ἀναπτερώνει σταθερά πρός τήν βασιλεία τοῦ Θεοῦ.

Ὁ ἀπόστολος Παῦλος, εἴτε στή φυλακή, εἴτε ἐκτός αὐτῆς, συνιστοῦσε στούς χριστιανούς νά ἐναθλοῦνται σ᾽ αὐτήν τήν πνευματική ἀπελευθέρωση: «Τῇ ἐλευθερίᾳ οὖν ᾗ Χριστὸς ἡμᾶς ἠλευθέρωσε στήκετε καὶ μὴ πάλιν ζυγῷ δουλείας ἐνέχεσθε» (Γαλ. 5,1).

Ὁ ἅγιος Προτέριος ἀπέδειξε μέ τήν τελείωσή του ὅτι ζοῦσε γιά τόν Χριστό, ὅτι ἦταν πνευματικά ἐλεύθερος καί ὑπηρετοῦσε τήν ἀκεραιότητα τῆς ὀρθοδόξου πίστεως εἰς Χριστόν γιά τό ἐκκλησιαστικό σῶμα.

Ὁ ἱερομάρτυς ἅγιος Προτέριος διά βίου «ἔπλυνε καί ἐλεύκανε τό ἔνδυμα τῆς ψυχῆς του ἐν τῷ αἵματι τοῦ Ἀρνίου», εὑρισκόμενος σέ διαρκή κοινωνία ζωῆς μέ τό σταυρωθέντα καί ἀναστάντα Κύριο καί Θεό μας Ἰησοῦ Χριστό.

Σοῦ εὔχομαι (καί σοῦ εὔχονται ὅλοι) νά ἀξιωθεῖς καί νά μιμηθεῖς τήν μαρτυρία πού ἔδωσε ὁ ἅγιος Προτέριος θαρραλέος καί ἀκμαῖος, ὑπερασπιζόμενος τήν Δ΄ Οἰκουμενική Σύνοδο.

Ὥστε νά βρεῖ ἐκπλήρωση καί σέ ἐσένα ὁ μακαρισμός τῆς Ἀποκαλύψεως: «Μακάριοι οἱ εἰς τόν δεῖπνον τοῦ γάμου τοῦ Ἀρνίου κεκλημένοι».

Εκκλησία Online

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.