Απόσπασμα της παρέμβασης:

Ἡ πρόταση ἀλλαγῆς τῆς θεματολογίας τοῦ Διαλόγου καί τό
«διφυές» ἐκκλησιολογικό πρόβλημα (πρωτεῖο καί οὐνία). Μία
λανθασμένη προσέγγιση καί ἕνα νέο ἀδιέξοδο
Στίς κατ’ ἰδίαν συναντήσεις τῶν Ὀρθοδόξων καί τῶν Ρωμαιοκαθο-
λικῶν μελῶν τέθηκε καί τό θέμα τῆς μελλοντικῆς θεματολογίας τοῦ
Διαλόγου.

Ἀπό τούς Ρωμαιοκαθολικούς προτάθηκε ὡς θέμα πρός συζήτηση
«Πρωτεῖο καί Συνοδικότητα στήν τρίτη χιλιετία» μέ βάση τίς ἀπόψεις τῶν
δύο τελευταίων παπῶν (Βενεδίκτου ΙΣΤ΄ καί Φραγκίσκου) περί τῆς συνο-
δικότητας καί τῆς ἀξιοποίησής τους.

Ἡ παροῦσα πρόταση δέν ἔχει τίποτε νά προσφέρει, ἀλλά ἐξυπηρετεῖ μόνο τήν ἀποδυνάμωση καί τόν
ὑποβιβασμό τοῦ ὅλου θέματος, τή συνέχιση τοῦ διαλόγου «γιά νά συζη-
τᾶμε καί μόνο» καί τέλος τήν ἐνίσχυση καί ἑδραίωση τοῦ ρόλου τῶν
Ρωμαιοκαθολικῶν θεολόγων τῆς Μικτῆς Θεολογικῆς Ἐπιτροπῆς ἔναντι
τῶν ἀντίστοιχων συντηρητικῶν κύκλων τῆς Ρωμαϊκῆς Κούριας (βλ.
Παπική Ἐπιτροπή γιά τήν πίστη).

Τό θέμα ὅμως στή Διορθόδοξη Ἐπιτροπή ἦταν ἀρκετά περίπλοκο.
α) Ἤδη τόν Αὔγουστο τοῦ 2016 ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης
Βολοκολάμσκ κ. Ἰλαρίων διαβίβασε πρός τόν Μακαριώτατο Ἀρχιεπίσκο-
πο Ἀθηνῶν κ. Ἱερώνυμο (04/446/1) «Δήλωση τῆς Ὑπηρεσίας Ἐπικοινωνίας
διά τοῦ Τμήματος Ἐξωτερικῶν Ἐκκλησιαστικῶν Σχέσεων τοῦ Πατριαρ-
χείου Μόσχας», μέ τήν ὁποία πρότεινε ὡς ἄμεση ἀνάγκη τήν ἐπαναφορά
τοῦ θέματος τῶν «κανονικῶν καί ποιμαντικῶν συνεπειῶν τῆς Οὐνίας»
στό πλαίσιο τῆς ἑπόμενης Συνάντησης τῆς Ὁλομέλειας τῆς Μικτῆς
Ἐπιτροπῆς τοῦ Θεολογικοῦ Διαλόγου, ἡ ὁποία προγραμματίσθηκε νά
35
πραγματοποιηθεῖ ἀπό 15 ἕως 22 Σεπτεμβρίου 2016 στήν πόλη Chieti τῆς
Ἰταλίας.

β) Τό θέμα συγκεκριμενοποίησε ἡ Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας καί στήν
παραπάνω συνάντηση τῆς Διορθόδοξης Ἐπιτροπῆς, ὡς ἑξῆς: «Ἐκκλησιο-
λογικαί καί κανονικαί συνέπειαι τῆς Οὐνίας ἐπί τῇ βάσει τῆς δευτέρας
χιλιετίας», ὑποδεικνύοντας ὡς βάση κειμένου ἐργασίας αὐτό τό ὁποῖο
καταρτίστηκε στό Ζαγκόρσκ τό ἔτος 1989.

Μέ τήν πρόταση αὐτή ἡ Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας προσπάθησε καί
πάλιν, «κατά παγίαν τακτικήν», «νά κάνει ἐξαγωγή» τῶν ἐσωτερικῶν
προβλημάτων της καί νά τά καταστήσει προβλήματα διορθόδοξα καί
διεκκλησιαστικά. Στή συγκεκριμένη περίπτωση ἐπιδίωξη τῆς Ἐκκλησίας
τῆς Ρωσίας εἶναι νά παρουσιάσει τό θέμα τῆς Οὐκρανίας ὡς πρόβλημα
πρωτίστως διεκκλησιαστικό καί μέ τόν τρόπο αὐτό ἀφενός νά ἐπιτύχει
μία πανορθόδοξη συμφωνία καί συνεργασία, ὡς ἀντίστασιν ἔναντι τῶν
πολιτικῶν ἐπιδιώξεων τῆς Κυβέρνησης τῆς Οὐκρανίας, καί ἀφετέρου νά
ἐπιτύχει τρόπους δέσμευσης καί συμμετοχῆς τῶν λοιπῶν Ὀρθοδόξων
Ἐκκλησιῶν ἀλλά καί τῶν Ρωμαιοκαθολικῶν, στό ὅλο ζήτημα, ἀκόμη καί
μέσα ἀπό τόν συγκεκριμένο Διάλογο.

Ὁ ὑποφαινόμενος, ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος,
κατέθεσε δύο προτάσεις ὡς πρός τήν μελλοντική θεματολογία.
Ὡς πρώτη πρόταση ἔθεσε τό θέμα : «Ὁ ρόλος καί τό λειτούργημα
τοῦ πρώτου εἰς τά πλαίσια τῆς Συνοδικότητος κατά τήν πρώτην
χιλιετίαν», μέ ἰδιαίτερη προβληματική στό «εἶδος» τοῦ πρωτείου
(διακονίας, ἐξουσίας, τιμῆς, ἰσότητος, ὑπεροχῆς), στίς ἁρμοδιότητες καί
στά δίκαια τοῦ «πρώτου» ὡς προέδρου τῆς συνόδου, ἀλλά καί στίς
36
δικαιοδοσίες τοῦ «πρώτου» καί τῆς συνόδου στίς κατά τόπους Ἐκκλησίες,
μέ ἰδιαίτερη ἀναφορά στή «παράλληλον δικαιοδοσίαν».

Θεωρῶ ὅτι ἡ παροῦσα προσέγγιση θά ὁδηγοῦσε τούς Ρωμαιοκα-
θολικούς, σέ ἀδιέξοδο ὄχι μόνο ὡς πρός τήν λειτουργία καί τήν ἀντίληψη
περί παγκοσμίου «πρωτείου» ἀλλά καί ὡς πρός τήν ἐπιδίωξή τους γιά
ἵδρυση οὐνιτικῶν κοινοτήτων στό χῶρο τῆς Ἀνατολῆς.
Ὡς δεύτερη πρόταση ἔθεσε τό θέμα :

«Ὁ ρόλος τοῦ ἐπισκόπου
Ρώμης εἰς τήν πρώτην χιλιετίαν» (τό ἀρχικό κείμενο τῆς Βιέννης). Ἡ
παροῦσα πρόταση κατατέθηκε ἐπειδή ἡ ἐξέταση τοῦ θέματος τοῦ ρόλου
τοῦ ἐπισκόπου Ρώμης στή δεύτερη χιλιετία εἶναι ἀρκετά προβληματική,
πρώτιστα γιά τούς Ὀρθοδόξους, ἐξαιτίας τῆς μή πλήρους γνώσης τῆς
λατινικῆς γλώσσας καί δή τῆς μεσαιωνικῆς, ὡς πρός τήν διευκρίνιση τῶν
λατινικῶν πηγῶν, ἐνῶ εἶναι ἐξίσου ἄγνωστα καί τά ἰδιαίτερα προ-
βλήματα τῆς ἱστορίας τῆς Δυτικῆς Ἐκκλησίας, ἐξαιτίας τῆς πλήρους
ἀποξένωσης Δύσης καί Ἀνατολῆς καί τῆς διαμόρφωσης δύο πλέον
διαφορετικῶν καί παράλληλων παραδόσεων.

Ἐπιπλέον μέ αὐτές τίς «ἀδυναμίες» διατρέχουμε τόν κίνδυνον νά
βρισκόμαστε συχνά – πυκνά ἐνώπιον προτάσεων καί θέσεων ἀπό μέ-
ρους τῶν Ρωμαιοκαθολικῶν συνομιλητῶν, καί νά μήν ἔχουμε ἐπιχειρή-
ματα ἀντιλόγου ἤ διαλόγου καί νά μεταπέσουμε στό ἐπίπεδο τοῦ
μονολόγου.

Ἐπίσης ἡ ὕπαρξη τῆς ἀντιρρητικῆς μεθόδου, μέ τήν ὁποίαν χαρα-
κτηρίζονται οἱ σχέσεις στή δεύτερη χιλιετία, κατά τή βυζαντινή καί με-
ταβυζαντινή περίοδο, ὁδήγησαν σέ ἀποτυχία, γεγονός τό ὁποῖο ἐπιβε-
βαιώνει καί ἡ ἱστορία ὅλων τῶν ἑνωτικῶν προσπαθειῶν ἀπό τοῦ
σχίσματος (1054 μ.Χ.) κ.ἑξ.
37
Τέλος, τό πρόβλημα τῆς οὐνίας θεωρῶ ὅτι σχετίζεται ἄμεσα μέ τό
θέμα κατανόησης τῆς λειτουργίας τοῦ «πρωτείου» τοῦ ἐπισκόπου Ρώμης
στήν Παγκόσμια Ἐκκλησία καί δέν τίθεται ἁπλᾶ ὡς ζήτημα καταδίκης
τῆς οὐνίας, ἀφοῦ τόσο ὡς μοντέλο ἐκκλησιαστικῆς ἕνωσης, ὅσο καί ὡς
μέθοδος κατεδικάσθη πλήρως μέ τό Κείμενο τοῦ Freising (1990), ἐνῶ
«ἀποδεικνύει τή μεγάλη σημασία τῆς ἱστορικῆς αὐτῆς ἀποφάσεως».
16
Ἐπιπλέον, ἄν καί στό κείμενο τῆς Ariccia, ἡ οὐνία ἀπορρίπτεται ὡς
μέθοδος καί μοντέλο ἕνωσης, χαρακτηρίζεται ὡς «ἐκκλησιολογική
ἀνωμαλία», θεωρεῖται ὡς μή ἀποδεκτή ἀπό μέρους τῶν Ὀρθοδόξων καί
ἐπισημαίνεται ἡ προσηλυτιστική δράση τῶν οὐνιτῶν (§4), ἐντούτοις τό
ὅλο θέμα δέν ἔχει λυθεῖ καί οἱ οὐνιτικές κοινότητες ἀπαιτεῖται νά καθο-
ρίσουν τήν ἐκκλησιολογική τους ταυτότητα μέ βάση τήν αὐτοσυνειδησία
τους καί μάλιστα μέ κριτήρια ἐκκλησιολογικά καί θεολογικά17 καί ὄχι
ἐκκλησιαστικῆς διπλωματίας, γιατί οἱ συγκεκριμένες κοινότητες ἄλλως
θά βρίσκονται συνεχῶς μετέωρες, καθότι παραμένουν σέ ἕνα συνεχές
καί ἄλυτον σχίσμα, τό ὁποῖο τελικά τίς ὁδηγεῖ σέ ἐκκλησιολογική
αἵρεση.

Μέ αὐτή τήν προβληματική, θεωρῶ ὅτι ἡ πρόταση τῆς Ἐκκλησίας
τῆς Ἑλλάδας περί θεώρησης τοῦ θέματος τῆς οὐνίας, στό πλαίσιο τῆς
ἐκκλησιολογικῆς προσέγγισης τοῦ «πρωτείου» καί τῆς συνοδικότητος,
τυγχάνει οὐσιαστική, γιατί ἀντιμετωπίζει τό ὅλο πρόβλημα ὑπό τό φῶς
τῶν θεολογικῶν, κανονικῶν καί ἐκκλησιολογικῶν κριτηρίων καί ὄχι
ἁπλά τῆς ἐκκλησιαστικῆς πολιτικῆς καί διπλωματίας.

Εκκλησία Online

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.