Ευθανασία, η λέξη που κρύβει το καλό και… τον θάνατο. Θα μπορούσε να παρομοιαστεί με τη μυθική Χίμαιρα. «Γεννήθηκε» στο κρεβάτι του πόνου ή δίπλα από αυτό. Εκεί όπου ο θάνατος φαντάζει λύτρωση. Πέρα από τη ζωή τελικά ο άνθρωπος έχει δικαίωμα και στον θάνατο; Ένας προβληματισμός που ταλανίζει την ανθρωπότητα από τα αρχαιότατων χρόνια.

Της Γεωργίας Μιχαήλ

Ο φάκελος ευθανασία «ανοίγει» ξανά στην Κύπρο καθώς το θέμα αναμένεται να εγγραφεί και να συζητηθεί στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, όπως ανέφερε η Πρόεδρος της Επιτροπής.

Πρόκειται ωστόσο για ένα πολυδιάστατο θέμα που αγγίζει διάφορες πτυχές περιπλέκοντας την κατάσταση ακόμη περισσότερο. Η ευθανασία απασχολεί τη βιοηθική, νομική, ιατρική αλλά και γενικότερα την κοινωνία διότι εγείρονται διάφορα θεμελιώδη ηθικά αλλά και θρησκευτικά ζητήματα.

Ο όρος ευθανασία και τα είδη

Ο όρος ευθανασία χρησιμοποιήθηκε στο πλαίσιο της ιατρικής για πρώτη φορά από το Βρετανό νομικό και φιλόσοφο Francis Bacon το 17ο αιώνα. Σύμφωνα με τον φιλόσοφο «η ιατρική οφείλει να απαλύνει από τους σωματικούς πόνους». Ως εκ τούτου κύριος στόχος της δεν είναι η διατήρηση της ζωής με κάθε κόστος προς τον ασθενή, αλλά η ανακούφιση του ατόμου και η βοήθεια ώστε αυτό να μην υποφέρει.

Η ευθανασία χωρίζεται σε ενεργητική και παθητική ευθανασία. Κατά κανόνα η παθητική είναι πιο αποδεκτή από την ενεργητική καθώς ο γιατρός δεν συντελεί στη θανάτωση του ασθενούς. Ο ασθενής βρίσκεται στη ζωή με ιατρική υποστήριξη ή φαρμακευτική περίθαλψη, οι οποίες διακόπτονται και ακολουθείται η φυσική κατάληξη του ασθενή.

Στην ενεργητική ο ασθενής έχει τη διανοητική ικανότητα να αποφασίσει και του χορηγείται θανάσιμη δόση φαρμάκων ώστε να καταλήξει.

«Ο πόνος ένα είδος δοκιμασίας… Αυτοχειρία ή δολοφονία»

Η ευθανασία αντιτίθεται με τη χριστιανική διδασκαλία. Άλλωστε γι’ αυτό και η θέση της Εκκλησίας είναι ξεκάθαρη, όπως ανέφερε ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Θεολόγων Χριστάκης Νεοκλέους, μιλώντας στη Cyprus Times.

«Ενώ ακούγεται ως ο «καλός θάνατος» από την ετοιμολογία της λέξης ευ και θάνατος, όταν εξεταστεί σε βάθος δεν είναι ακριβώς έτσι. Η Εκκλησία τοποθετείται με ένα διαφορετικό σκεπτικό. Ο άνθρωπος δεν πρέπει να στοχεύει στην απαλλαγή από τον πόνο με το να θέσει τέρμα στη ζωή του αλλά ο πόνος έχει ένα βαθύτερο νόημα στη ζωή του ανθρώπου. Για την Εκκλησία είναι χρόνος δοκιμασίας. Χρόνος που δίδεται στον άνθρωπο για να μετανοήσει και να αξιοποιήσει τη ζωή του ακριβώς σύμφωνα με τον στόχο που είναι η σωτηρία της ψυχής του», σημείωσε.

Η Εκκλησία αντιτάσσει το θέμα πίστη, ελπίδα, ζωή, συμπλήρωσε ο κύριος Ευσταθίου λέγοντας πως για την εκκλησία η ευθανασία μεταφράζεται είτε σε αυτοχειρία, εάν η απόφαση παρθεί από τον ασθενή, είτε και δολοφονία εάν κάποιος άλλος αποφασίζει γι’ αυτόν.

Κληθείς να απαντήσει κατά πόσο στην περίπτωση που ένας ασθενής βρίσκεται στη ζωή με τεχνική υποστήριξη και αποφασισθεί η αποσύνδεση του από τα μηχανήματα (παθητική ευθανασία), δεν ήταν εκ των προτέρων παρέμβαση στο θέλημα του Θεού αφού στην ουσία ακολουθώντας τη φυσική πορεία ο ασθενής θα καταλήξει, ο κύριος Ευσταθίου απάντησε αρνητικά. «Η ιατρική επιστήμη στον χώρο της Εκκλησίας θεωρείται ευλογία. Η οποιαδήποτε ανάπτυξη της με το σκεπτικό ότι υπηρετεί τη ζωή συμπίπτει και με το πνεύμα της Εκκλησίας. Ότι προάγει τη ζωή για την Εκκλησία είναι ευλογημένο και εφόσον ο άνθρωπος το αρνείται ενώ έχει περιθώριο, είναι μία μορφή άρνησης της ζωής. Υπάρχει τόσο ραγδαία ανάπτυξη της ιατρικής επιστήμης που δε μπορείς να προκαθορίσεις από πριν ότι κάποιος άνθρωπος θα καταλήξει στον θάνατο για να έρχεται κάποιος να αποφασίζει», επεσήμανε.

Αναφερόμενος στο επιχείρημα όσων τάσσονται υπέρ της ευθανασίας ότι ο άνθρωπος ταλαιπωρείται, καταπονείται ο κύριος Ευσταθίου ανέφερε ότι «με το ίδιο σκεπτικό έχει χιλιάδες παραδείγματα η καθημερινότητας μας που υποφέρει από κάτι έστω στα επίπεδα που κρίνουμε ότι είναι αβάσταχτος ο πόνος, ο θάνατος είναι η λύση, η «καλή» λύση που πρέπει να δίνουμε;», διερωτώμενος μάλιστα ποιος βάζει όρια στο τι σημαίνει πόνος αλλά και ποια είναι τα όρια του πόνου που μπορεί κάποιος να ξεπεράσει για να πάρει μία τέτοια απόφαση;

Έγκλημα η ευθανασία στην Κύπρο

Ένα από τα κωλύματα που παρουσιάζονται είναι και νομικό καθώς η ευθανασία θεωρείται ποινικό αδίκημα.

Ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου Κύπρου Χρίστος Κληρίδης σε τηλεοπτικές του δηλώσεις ανέφερε ότι στην Κύπρο το άρθρο 218 του ποινικού κώδικα αναφέρει ότι η συνενοχή στην αυτοκτονία τιμωρείται 10 έτη φυλάκιση.

Σημείωσε, μάλιστα, ότι η ποινή ήταν δια βίου φυλάκιση και μειώθηκε σε 10 έτη το 1982. Για να προχωρήσει το θέμα, όπως είπε θα χρειαστεί να γίνει τροποποίηση του ποινικού κώδικα για αποενοχοποίηση αυτού που σήμερα ονομάζεται συνενοχή στην αυτοκτονία και να καθοριστεί σε ποιες περιπτώσεις δεν συντρέχει ποινική ευθύνη, θα πρέπει να καθοριστούν τα δικαιώματα των ασθενών και να αναπτυχθούν οργανισμοί που θα προσφέρουν αυτή την υπηρεσία.

Στην ατζέντα της Επιτροπής Βιοηθικής

Η ευθανασία είναι ένα κατ’ εξοχήν πρόβλημα της Βιοηθικής η οποία επιχειρεί να δώσει απαντήσεις σε πολλά και αντιφατικά ερωτήματα.

Στην Κύπρο ωστόσο επί του παρόντος το θέμα δεν τέθηκε ενώπιον της Επιτροπής Βιοηθικής κάτι που αναμένεται να γίνει εντός του μήνα, όπως ανέφερε στην ιστοσελίδα μας ο Πρόεδρος Δρ. Κωνσταντίνος Φελλάς.

Κράτησε ωστόσο κλειστά τα χαρτιά του ώστε να μην προκαταλάβει τη συζήτηση του Διοικητικού Συμβουλίου.

Παρεμβαίνει στο ιατρικό καθήκον;

Εάν τελικά νομιμοποιηθεί η ευθανασία, εκτελώντας την ένας ιατρός θα καταπατήσει τον Όρκο του Ιπποκράτη ή θα λυτρώσει απλά τον ασθενή του; Η ιατρική κοινότητα καλείται όπως η υπόλοιπη κοινωνία να δώσει τις δικές της απαντήσεις.

Από την πλευρά του ο Παγκύπριος Ιατρικός Σύλλογος βρίσκεται σε στάση αναμονής καθώς θα «αγγίξει» το θέμα όταν και εφόσον ξεκινήσουν οι διαβουλεύσεις και ζητηθεί από τους αρμοδίους να λάβει θέση.

Ο Πρόεδρος του Συλλόγου, Δρ. Μιχάλης Αναστασιάδης, ανέφερε στη Cyprus Times, ότι πρόκειται για ένα πολύ σοβαρό πολύπλευρο, πολυεπίπεδο θέμα και ο ΠΙΣ δε μπορεί να τοποθετηθεί χωρίς να έχει γίνει προηγουμένως προσεκτική μελέτη.

«Πρόκειται για ένα ζήτημα που άπτεται πολλών πτυχών που άπτονται ενδελεχής μελέτη πριν ταχθούμε υπέρ ή κατά», ανέφερε.

Ερωτηθείς εάν κατά τη γνώμη του πρόκειται για ένα θέμα που παρεμποδίζει το ιατρικό τους έργο ο Δρ. Αναστασιάδης απάντησε ότι «σαφώς πρέπει να τηρούνται οι ιατρικοί όροι οι οποίοι να διασφαλίζουν το δικαίωμα στη ζωή. Ωστόσο δεν είναι σωστό κάποιος να τοποθετηθεί πρόχειρα επί του θέματος. Είναι πολλές πτυχές. Είναι το ανθρώπινο δικαίωμα, το δικαίωμα στην υγεία, το δικαίωμα του γιατρού να ασκήσει ιατρική απερίσπαστος και άλλα πολλά».

Εκκλησία Online

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.