Eκτός άπό «λαϊκός» καί «αισθητηριακός» ήταν καί «σταυρωμένος» άγιος ό Κοσμάς. Είναι γνωστό ότι στις διδαχές του επίμονα περνάει ό Σταυρός (μέ τή διπλή σημασία: του μαρτυρίου καί της μαρτυρίας). Όλόκληρη ή ζωή καί ή δράση του ήταν «μαρτυρική»: μαρτυρία περί των τιμίων καί προετοιμασία γιά τό μαρτύριο.

“Οσο περνούσε μάλιστα ο καιρός, τόσο έστρεφε έταστικό τό βλέμμα πρός τόν πολυπόθητο σταθμό του μαρτυρικού θανάτου. «’Όθεν έσυνήθιζε —λέγει ό πρώτος βιογράφος του Νικόδημος ό Αγιορείτης— καί όπου έμελλε νά σταθή νά διδάξη, πρώτον έλεγε καί έκατασκεύαζαν ένα σταυρόν ξύλινον μεγάλον καί τόν έστηναν έκεϊ. Έπειτα άκουμβίζοντας επάνω εις τό ξύλον του σταυρού τό σκαμνί, τό όποιον, ώς λέγουσι, του τό έκατασκεύασεν ωσάν θρονί ό Κούρτ Πασσιάς, εις τό όποιον άνεβαίνοντας έδίδασκε. Καί μετά τήν διδαχήν τό μέν σκαμνί τό έδιάλυε καί τό έπαιρνε μαζή του, όπου καί άν ύπήγαινεν, ό δέ σταυρός έμενεν έκεΐ, εις ένθύμησιν παντοτεινήν του κηρύγματός του. Είς έκείνους λοιπόν τούς τόπους, όπου ήτον στημένοι οί σταυ­ροί, ένήργει ό θεός πολλά θαυμάσια».

“Ας προστεθεί ότι τό θρονί πού του κατασκεύασε ό Κούρτ Πασσάς «καί μέ κατηφέ τό ένδυσε, διά νά άναβαίνη είς αύτό καί νά διδάσκη άπό ύψηλά τούς λαούς», ό Πάτερ Κοσμάς τό θεωρούσε τάφο του καί ήταν γι’ αύτόν μιά συνεχής υπόμνηση του μαρτυρικού του τέλους.

‘Ο άγιος Κοσμάς καθιερώνει μιά νέα γεωμετρία τού έλληνικοΰ χώρου, τή γεωμετρία τού Σταυρού. ‘Η βαθιά καί άσφαλής του διαίσθηση τόν πληροφορούσε πώς ή χώρα μας, όντας άνάμεσα σέ Ανατολή καί Δύση (καί συνακόλουθα άνάμεσα σέ Τούρκο καί αιρετικό) κεϊται σέ θέση «σταυρική» — μέ ό,τι αύτό συνεπά­γεται: μαρτύριο καί εύλογία (καί δές πώς οί μανάδες όλης της Ρωμιοσύνης σταυρώνουν (= εύλογοΰν) τά σώματα τών παιδιών τους. Διδάσκουν, αύτές οί άγράμματες, τήν «πρώτη Θεολογία»),

’Όντας ό άγιος Κοσμάς στή ρίζα της λαϊκής θρησκευτικότητας αναζητεί τή «γεωμετρία του Σταυροΰ» καί σέ ό,τι πιό αισθητηριακά απτό υπάρχει, τό άνθρώπινο σώμα. Νά ένα σχετικό δείγμα της διδαχής του: «’Όθεν, άδελφοί μου, ή τρώτε ή πίνετε κρασί ή νερόν ή περιπατεΐτε ή δουλεύετε, νά μή σάς λείπει αύτός ό λόγος άπό τό στόμα σας καί ο σταυρός άπό τό χέρι σας». Καί παρακάτω: «Ακούσατε, χριστιανοί μου, πώς πρέπει νά γίνεται ό σταυρός καί τί σημαίνει…

Σμίγεις τά τρία σου δάκτυλα μέ τό δεξιόν τό χέρι σου καί μή ήμπορώντας νά άνεβής είς τόν ούρανόν νά προσκυνήσης, βάνεις τό χέρι σου είς τό κεφάλι σου, διατί τό κεφάλι σου είναι στρογγυλό καί φανερώνει τόν ούρανόν καί λέγεις μέ τό στόμα: Καθώς έσεϊς οί άγγελοι δοξάζετε τήν άγίαν Τριάδα είς τόν ούρανόν, έτσι καί εγώ ώς δούλος άνάξιος δοξάζω καί προσκυνώ τήν άγίαν Τριάδα… Κατεβάζεις τό χέρι σου άπό τό κεφάλι σου καί λέγεις: Σέ προσκυνώ καί σέ λατρεύω, Κύριέ μου, ότι κατεδέχθης καί έσαρκωθής είς τήν κοιλίαν της Θεοτόκου διά τάς αμαρτίας μας. Τό βάζεις πάλιν είς τόν δεξιόν σου ώμον καί λέγεις: Σέ παρακαλώ, Θεέ μου, νά μέ συγχωρήσης καί νά μέ βάλης είς τά δεξιά σου μέ τούς δικαίους. Βάνοντάς το πάλιν είς τόν άριστερόν ώμον λέγεις: Σέ παρακαλώ, Κύριέ μου, μή μέ βάλης είς τά άριστερά μέ τούς αμαρτωλούς.

“Επειτα κύπτοντας κάτω είς τήν γην: Σέ δοξάζω, Θεέ μου, σέ προσκυνώ καί σέ λατρεύω, ότι, καθώς έβάλθηκες είς τόν τάφον, έτσι θά βαλθώ καί εγώ. Καί όταν σηκώνεσαι ορθός, φανερώνεις τήν ’Ανάστασιν καί λέγεις: Σέ δοξάζω, Κύριέ μου, σέ προσκυνώ καί σέ λατρεύω, πώς άναστήθηκες άπό τούς νεκρούς διά νά μάς χαρίσης τήν ζωήν τήν αιώνιον. Αύτό σημαίνει ο πανάγιος σταυρός» (Διδαχή Ε’ – σελ. 274-5).6

Δέν είναι τυχαίο ότι λίγο πρίν φτάσει στό μαρτύριο ο άγιος Κοσμάς —κατά πώς μαρτυρεί ό πρώτος του βιογράφος— «εύλόγησε σταυροειδώς τά τέσσερα μέρη του κόσμου». “Οπως οί ανώνυμοι μαί’στορες καί πρωτομαϊστορες «έσταύρωναν» τό χώρο μέ τίς σταυρόσχημες έκκλησίες τους, έτσι καί ό πάτερ Κοσμάς «έσταύρωσε» τά τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Αγίασε τόν τόπο κι έκανε εκκλησία ολόκληρη τήν οικουμένη.

Εκκλησία Online
Αποστολή
Αξιολόγηση επισκεπτών 5 (2 ψήφοι)

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.