Η προς το θείον πάθος αναγωγική πορεία.
Αρχιμανδρίτου Ιεροθέου Χιώτη*
« Δεῦτε οὖν καὶ ἡμεῖς, ... συμπορευθῶμεν αὐτῷ, καὶ συσταυρωθῶμεν ... »

Μας αξίωσε η χάρις του δωρεοδότου Κυρίου ημών Ιησού Χριστού να διέλθουμε για ακόμη μια χρονιά το μήκος της ευλογημένης αυτής περιόδου, του Τριωδίου.

Διηνύσαμε την, προ της Αγίας και Μ. Τεσσαρακοστής, εισαγωγική εις αυτή περίοδο καθώς και αυτή καθεαυτή και τώρα πορευόμαστε προς το σωτηριώδες και εκούσιον πάθος του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, γι’ αυτό επιτρέψτε μου να φυλλομετρήσω λίγες σελίδες εν είδει ανασκόπησης, της περιόδου που αφήνουμε πίσω μας.

Πρωταρχικό μέλημά μας είναι να αναπέμψουμε ευχαριστήριο ύμνο και δοξολογία προς τον Κύριο του ουρανού και της γης, «ἐν ταύτῃ τῇ ὥρα τε καί ἁγία ἡμέρᾳ», για την μεγάλη αυτή δωρεά να ευρισκόμεθα εις την Αγία και Μ. Τεσσαρακοστή, η οποία ακολουθεί αρμονικά και αποτελεί αλληλένδετο σώμα με την ευλογημένη περίοδο του Τριωδίου. Η ονομασία της προέρχεται από το ομώνυμο εκκλησιαστικό βιβλίο, «Τριώδιον», που περιλαμβάνει τους ύμνους που ψάλλονται στους Ιερούς Ναούς κατά τη συγκεκριμένη περίοδο από τους Χριστιανούς που αγωνίζονται τον καλόν αγώνα τον της ασκήσεως και ταπεινώσεως.

Οι τρεις πρώτες εβδομάδες του Τριωδίου, σκοπό έχουν την προετοιμασία των πιστών, «ὅπως διαπλεύσουν τό τῆς Νηστείας μέγα πέλαγος»[1], γι’ αυτό και κλιμακωτά αποκόπτονται οι τροφές από την Κυριακή της Τυρινής, εν μέρει, και ακολούθως από την της Απόκρεω και εφεξής.

Κάθε Κυριακή αυτών των τριών εβδομάδων έχει τη δική της σημειολογία.

«Μή προσευξώμεθα φαρισαϊκῶς, ἀδελφοί· ὁ γάρ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται»[2], ακούσαμε κατά την πρώτη Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου η οποία μας δίδαξε να ακολουθήσουμε την ταπείνωση του Τελώνου και όχι την υπερηφάνια του Φαρισαίου, «τοῦ Φαρισαίου τήν μεγάλαυχον φωνήν, πιστοί μισήσαντες τοῦ δέ Τελώνου τήν εὐκατάνυκτον εὐχήν ζηλώσαντες», μας προέτρεψε ο υμνωδός μέσα από τα στιχηρά των αίνων της αυτής ημέρας.

Η δεύτερη, η Κυριακή του Ασώτου Υιού ή αλλιώς του Ευσπλάγχνου Πατρός, μας διδάσκει την αξία της μετάνοιας και το μεγαλείο της συγχωρήσεως.

Είδαμε την αγάπη του Πατέρα, ο οποίος περίμενε τον πλανεμένο – αποσκιρτήσαντα υιό του και μόλις τον είδε να τρέχει προς αυτόν, «εἶδεν αὐτόν ὁ πατήρ αὐτοῦ και ἐσπλαγχνίσθη και δραμών ἐπέπεσεν ἐπί τον τράχηλον αὐτοῦ και κατεφίλησεν αὐτόν[3]», ενώ θαυμάσαμε την μετάνοια του υιού ο οποίος, «εἰς ἑαυτόν δε ἐλθών[4]» επέστρεψε εις τον πατέρα του. Συνεπώς, η παραβολή αυτή μας διδάσκει το, «ὁσάκις ἄν πέσης, ἔγειραι και σωθήσῃ[5]». Και ο δεύτερος κήρυκας της μετανοίας, ο ιερός Χρυσόστομος, στον λόγο, τον παραινετικόν εις Θεόδωρον εκπεσόντα, μας λέει ότι, «Τό μέν γάρ ἁμαρτεῖν ἴσως ἀνθρώπινον, τό δέ ἐπιμεῖναι τοῖς αὐτοῖς, τοῦτο οὐκ ἀνθρώπινον λοιπόν, ἀλλ’ ὅλον σατανικόν»[6].

Το Σάββατο πριν από την τρίτη Κυριακή ονομάζεται Ψυχοσάββατο. Καθιερώθηκε από την Εκκλησία ως ημέρα προσευχής για τους κεκοιμημένους. Για το λόγο αυτό όλοι μας προσφέραμε κόλλυβα για τους δικούς μας ανθρώπους που έχουν μεταβεί, ἐκ τῶν προσκαίρων εἰς τά αἰώνια. Τους κάναμε, αν θέλετε, να πούμε, το Τραπέζι! Θυμόμαστε ότι ο Θεός είναι ο Θεός του Αβραάμ, Ισαάκ, του Ιακώβ και όλων, ζώντων και νεκρών.

Η τρίτη Κυριακή, η Κυριακή της Απόκρεω, αναφέρεται στην Δευτέρα Παρουσία, στην κρίση που θα λάβει χώρα, καθώς επίσης και στην εν Χριστώ αγάπη και ελεημοσύνη, «ἐφ’ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε»[7]. Ονομάζεται δε έτσι, επειδή είναι η τελευταία ημέρα που οι πιστοί επιτρεπόταν να καταλύσουμε κρέας.

Κατά την αυτή ημέρα ακούσαμε στα στιχηρά των αίνων, « ποία ὥρα τότε, καὶ ἡμέρα φοβερά, ὅταν καθίσῃ Κριτὴς ἐπὶ θρόνου φοβεροῦ! βίβλοι ἀνοίγονται, καὶ πράξεις ἐλέγχονται, καὶ τὰ κρυπτὰ τοῦ σκότους δημοσιεύονταιἌγγελοι παρίστανται, ἐλέγχοντες τὰς πράξεις, τὰς διανοίας, τὰς ἐνθυμήσεις, τὰ ἐν νυκτὶ καὶ ἐν ἡμέρᾳ[8]». Η Κυριακή αυτή διαφεύγει του διδακτικού ύφους των δύο προηγουμένων και μάς θέτει προ των ευθυνών μας. Μόνοι μας κρινόμαστε από τις ρυπαρές πράξεις γι’ αυτό το λόγο η Κυριακή αυτή μας συνταράσσει καθώς και όλα τα ψαλλόμενα που σκοπό έχουν τη μεταστροφή μας στην εν Χριστώ ζωή. Ο άνθρωπος του Θεού μπορεί να επαναλαμβάνει βιωματικά και εμπειρικά τον λόγο του Αββά Απολλώ, «Είδες τον αδελφό σου, είδες Κύριον τον Θεό σου»[9]!

Η τέταρτη Κυριακή, ή Κυριακή της Τυροφάγου, κάνει λόγο για την εξορία των πρωτόπλαστων από τον Παράδεισο. Το Ευαγγέλιο της ημέρας παρότρυνε τους πιστούς να νηστεύουν χωρίς να το επιδεικνύουν, να συγχωρούν όσους τους έχουν βλάψει και να διάγουν βίο ενάρετο και ελεήμονα, «Εάν αφήτε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών αφήσει και υμίν ο Πατήρ υμών ο ουράνιος[10]» και πιο κάτω ακούσαμε: «Συ δε νηστεύων, άλειψαί σου την κεφαλήν και το πρόσωπόν σου νίψαι όπως μη φανής τοις ανθρώποις νηστεύων αλλά τω Πατρί σου τω εν τω κρυπτώ[11]».

Εις τα στιχηρά των αίνων ακούσαμε το εξαίσιο εκείνο τροπάριο, «Τό στάδιον τῶν ἀρετῶν ἠνέωκται, οἱ βουλόμενοι ἀθλῆσαι εἰσέλθετε…οἱ γάρ νομίμως ἀθλοῦντες, δικαίως στεφανοῦνται» και στο δοξαστικό αυτών, «Ἔφθασε καιρός, ἡ τῶν πνευματικῶν ἀγώνων ἀρχή, ἡ κατὰ τῶν δαιμόνων νίκη, ἡ πάνοπλος ἐγκράτεια,…Κύριε, δι’ αὐτῆς ἀξίωσον καὶ ἡμᾶς, προσκυνῆσαί σου τὰ Πάθη καὶ τήν ἁγίαν Ἀνάστασιν …».

Αυτά ψάλλονται διότι ακολουθεί η Καθαρά Δευτέρα, με την οποία ξεκινά η καθ’ εαυτή περίοδος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Περίοδος νηστείας, προσευχής, περισυλλογής, ησυχίας, κατά την οποία οι πιστοί προετοιμαζόμαστε για την μεγάλη Εβδομάδα και την Ανάσταση του Κυρίου.

Ονομάζεται Τεσσαρακοστή εις τύπον της σαρανταήμερης νηστείας του Χριστού στην έρημο, ενώ λέγεται Μεγάλη για τα μεγάλα γεγονότα που θα επακολουθήσουν, του Σταυρού, του Τάφου, της Τριημέρου Αναστάσεως!

Την Καθαρά Δευτέρα όπου είναι η αρχή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, διαβάσαμε εις τα καθίσματα του Όρθρου, «Τῆς νηστείας τῇ θείᾳ ἀπαρχῇ, κατάνυξιν κτησώμεθα ψυχῆς…» και η κατάνυξη αυτή επέρχεται μόνον με την εγκράτεια, την προσευχή, την εξομολόγηση, την μετοχή στα μυστήρια της Εκκλησίας, την ταπείνωση και τη μετάνοια. Με όλα αυτά ο άνθρωπος έρχεται και ζει μεταμορφούμενος την εν Αγίω Πνεύματι ζωή και απολαμβάνει των θείων δωρεών που του παρέχονται από τον πνευματικό αγώνα τον οποίο καταβάλλει.

Οι εβδομάδες της Μ. Τεσσαρακοστής είναι έξι.

Η Α΄ Κυριακή των Νηστειών λέγεται και Κυριακή της Ορθοδοξίας, επειδή κατά την ημέρα αυτή εορτάζουμε την αναστύλωση των Αγίων Εικόνων και το θρίαμβο της Ορθοδόξου πίστεως μας κατά της αιρέσεως των εικονομάχων, η οποία διήρκεσε ένα και πλέον αιώνα και έληξε με την επέμβαση της αυτοκράτειρας Θεοδώρας με τον γιο της Μιχαήλ, αναστηλώνοντας εν δόξη τις ιερές εικόνες. Άλλο λατρεία και άλλο τιμή και σεβασμός, ο οποίος, «διαβαίνει επί τό πρωτότυπον»[12], δηλαδή στο πρόσωπο που εικονίζεται.

Την Β’ Κυριακή των Νηστειών τιμάται η μνήμη του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, ο οποίος υπήρξε μέγας διδάσκαλος των ορθόδοξων δογμάτων και κήρυκας της θείας Χάριτος, η οποία είναι άκτιστη και μπορούμε μόνο να την αισθανόμαστε και να την ζούμε, ως ενέργεια, με σκοπό τη σωτηρία μας. Η Χάρη του Θεού προσεγγίζει τον άνθρωπο με τα Μυστήρια της Εκκλησίας και καρποφορεί όταν βρίσκει γη αγαθή και πνευματική προσπάθεια. Η ουσία του Θεού είναι αμέθεκτος αλλά οι ενέργειες αυτού μεθεκτές. Τον Ήλιο δεν τον αγγίζουμε γιατί θα καούμε αλλά τις ευεργετικές αυτού ακτίνες τις απολαμβάνουμε και μετέχουμε σε αυτές. Απαιτείται η χάρις του Θεού συν την του ανθρώπου ελευθέραν συνεργία.

Συνεπώς, η νίκη του Αγίου Γρηγορίου κατά των αιρετικών δοξασιών, θεωρείται ανάλογη με τη νίκη κατά των εικονομάχων.

Την Γ’ Κυριακή των Νηστειών η οποία βρίσκεται στο μέσον της Σαρακοστής, η Εκκλησία μάς προβάλλει την προσκύνηση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού. Ο αδύναμος και τρεπτός άνθρωπος κάμπτεται από την νηστεία και τον αγώνα, πολλάκις δυσανασχετεί και οι πειρασμοί τον χτυπούν. Για το λόγο αυτό η Εκκλησία μάς υψώνει στη μέση της πνευματικής διαδρομής τον Τίμιο Σταυρό, πάνω εις τον οποίο ο Κύριος μας εσταυρώθη, «ἵνα καταργηθῇ τὸ σῶμα τῆς ἁμαρτίας»[13] ενώνοντας «τά τό πρίν διεστῶτα»[14] Θεό και άνθρωπο, ενώ ψάλλουμε, «Τόν Σταυρόν Σου προσκυνοῦμεν Δέσποτα, καί τήν ἁγίαν Σου Ἀνάστασιν δοξάζομεν. »[15].

Όποιος δεν αισθάνεται και δεν ζητά αυτή τη δύναμη του Τιμίου Σταυρού, γίνεται δυστυχώς έρμαιο του αρχεκάκου εχθρού του ανθρώπου ενώ, οποίος την αισθάνεται, φέρει τον Τίμιο Σταυρό επί στήθους και κάνει σωστά το σταυρό του, λαμβάνει την δύναμη, την παρηγοριά και την προστασία Του.

Κατά την Δ΄ Κυριακή των Νηστειών εορτάζεται η μνήμη του Αγίου Ιωάννου, συγγραφέως του πνευματικού βιβλίου της «Κλίμακος». Υπήρξε κήρυκας της μετανοίας και της νηστείας. Η Αγία μας Εκκλησία προβάλλει προς μίμηση ένα παράδειγμα, που με την άσκηση έφθασε σε υψηλά επίπεδα φωτισμού ως αποτέλεσμα την κατά χάριν αυτού θέωσιν.

Μας τονίζει ο Σιναΐτης Ιωάννης λέγοντας μας, «Όποιος ενώθηκε μ’ αυτή τη νύφη που τη λένε ταπείνωση, είναι ήμερος, γλυκόλογος, ευκολοκατανόητος, συμπαθητικός, γαλήνιος, χαροποιός, καλοκάγαθος, άλυπος, άγρυπνος, ακούραστος. Απόδειξη της αληθινής μετάνοιας είναι η αμνησικακία. Κι εκείνος που έχει έχθρα στην καρδιά του και νομίζει πως μετανόησε, είναι όμοιος με εκείνον που θαρρεί πως τρέχει στον ύπνο του»[16].

Την Ε’ Κυριακή των Νηστειών, τιμάται η Οσία Μαρία η Αιγυπτία, η οποία είναι τρανό και παγκόσμιο παράδειγμα της δυνάμεως της μετανοίας. Ας μην απελπιζόμαστε λοιπόν. Μπορούμε να γίνουμε, με τη δύναμη της χάρης και του ελέους του Θεού κατάλευκοι ως Άγγελοι, αρκεί να μετανοήσουμε, όπως η Οσία Μαρία.

Παράλληλα, φέτος εορτάσαμε τον Ευαγγελισμό της Υπεραγίας Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και αειπαρθένου Μαρίας. Εορτή βαρύνουσας σημασίας, διότι από τον Ευαγγελισμό ξεκινάει το σχέδιο της Θείας Οικονομίας για τη σωτηρία των ανθρώπων. Ο Υιός Λόγος, το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος προσλαμβάνει την ανθρώπινη φύση εξ άκρας συλήψεως. « Ἰδοὺπαρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει καὶ τέξεται υἱόν, καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ»[17]. Ο αχώρητος Θεός χωρείται στην μήτρα της Θεοτόκου η οποία γίνεται η γέφυρα ουρανού και γης. «τὸν ἀχώρητον Θεόν, ἐν γαστρὶ χωρήσασα».[18]

Ως τώρα παρατηρούμε ότι οι δύο πρώτες Κυριακές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, μάς δίδουν τα δογματικά στοιχεία της αμωμήτου πίστεώς μας, τα οποία θα πρέπει όλοι εμείς οι κληρικοί να ξαναθυμίσουμε στους πιστούς του 21ου αιώνα, διότι δυστυχώς με το πέρασμα των αιώνων, με την μέριμνα των βιοτικών αναγκών τα ξεχάσαμε ή ακόμη δεν τα γνωρίσαμε ποτέ αλλά από συνήθεια τα πράττουμε τηρώντας τις επιταγές των προγόνων μας. Με αυτά όμως εξασφαλίζεται η ορθή λατρεία του Θεού και είναι λίαν σημαντικά στον κάθε Ορθόδοξο Χριστιανό για να γνωρίζει τέλος πάντων τι είναι εκείνο που πιστεύει. Από την Δ΄ Κυριακή και μετά παρουσιάζεται η κατά την πράξη θεολογική κατοχύρωση της εσωτερικής αναγέννησης, που επιτυγχάνεται με την ασκητική και κατανυκτική ζωή του πιστού. Θεωρία και Πράξις αλληλένδετα και ένα σώμα.

Παράλληλα βλέπουμε τις αρετές που προβάλλονται μέσα από το ευλογημένο Τριώδιο για τις οποίες κληθήκαμε να γίνουμε εραστές.

Ταπείνωση, μετάνοια, συγχώρεση, ελεημοσύνη, αγάπη, νηστεία, πίστη, εγκράτεια, πιστή τήρηση των ορθοδόξων Δογμάτων, άντληση δύναμις από τον Ζωοποιό Σταυρό.

Τώρα, αν δεν κοπιάσαμε εις το στάδιο των αρετών, αν δεν κολυμπήσαμε στο της νηστείας μέγα πέλαγος, αν η καρδιά μας έμεινε αμετανόητη και σκληρή, έχουμε ακόμη χρόνο να γίνουμε μύστες των προαναφερθέντων αρετών, για να μπορέσουμε να δούμε με καθαρά μάτια το Φως της αναστάσεως και να αισθανθεί η καρδιά μας μαλακή πλέον, τη ζέστη που παρέχεται από αυτό. Αυτό που λέγεται Χάρις.

Κατά την Αγία και Μεγάλη εβδομάδα των Παθών του Κυρίου μας, οι πάσης φύσεως ομιλίες παύουν. Ομιλεί ο Νυμφίος της Εκκλησίας, «ὁ κάλλει ὡραῖος παρά πάνταςνθρώπους»[19]. Ομιλεί με τη λαλούσα σιωπή Του. Με την είσοδο στα Ιεροσόλυμα, το Μυστικό Δείπνο, το πραιτώριον, τις ύβρεις, τα ραπίσματα, τη φραγγέλωση, το Σταυρό, τη ταφή και την Ανάστασή Του. «Ἐρχόμενος ὁ Κύριος, πρός τό ἑκούσιον Πάθος…»[20].

Ας συμπορευθούμε με Αυτόν και ας συσταυρωθούμε και ας νεκρώσουμε γι’ αυτόν τις ηδονές του βίου, βιώνοντας όλες τις αρετές που προέβαλε η ευλογημένη αυτή περίοδος του Τριωδίου για να χαρούμε καινοί (καινούριοι) και όχι κενοί (άδειοι) τη χαρά της Αναστάσεως. Να ακούσωμεν και μείς την πρόσκληση του Χρυσορρήμονος Ιωάννου,

– Eἴ τις εὐσεβής καί φιλόθεος, ἀπολαυέτω τῆς καλῆς ταύτης και λαμπρᾶς πανηγύρεως.

 – Εἴ τις εὐγνώμων, εἰσελθέτω χαίρων εἰς την χαράν τοῦ Κυρίου αὐτοῦ.

– μηδείς ἐξέλθη πεινῶν. Πάντες ἀπολαύσατε τοῦ συμποσίου τῆς πίστεως˙ πάντες ἀπολαύσατε τοῦ πλούτου τῆς χρηστότητος[21].

 

* Ο π. Ιερόθεος είναι Προϊστάμενος του Ιερού Ναού Αγ. Αντωνίου Καστελλίου Πεδιάδος Ηρακλείου Κρήτης και Πρόεδρος του Ιερού Συνδέσμου Κληρικών της Ιεράς Μητροπόλεως Αρκαλοχωρίου Καστελλίου και Βιάννου.

 

 

[1] Ιδιόμελον Α΄ Κατανυκτικού Εσπερινού της Κυριακής της Τυρινής.

[2] Ιδιόμελον Εσπερινού της Κυριακής του Τελώνου και Φαρισαίου.

[3] Λουκά 15, 20.

[4] Λουκά 15, 17.

[5] Πρόκειται περί αγράφου λογίου του Κυρίου που σώζεται σε ευχή, στην ακολουθία του ιερού Ευχελαίου, μετά το δεύτερο ευαγγέλιο: «…Σὺ εἶ ὁ εἰπών· ὁσάκις ἂν πέσῃς, ἔγειραι, καὶ σωθήσῃ». Βλέπε Ιωάννου Καραβιδόπουλου, Μελέτες ερμηνείας και θεολογίας της Καινής Διαθήκης, Θεσσαλονίκη 1990, εκδόσεις Πουρναράς, σσ. 171-175.

[6] PG 47, 301· Ιωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, λόγος παραινετικός εἰς Θεόδωρον ἐκπεσόντα.

[7] Ματθαίον 25, 40.

[8] Ιδιόμελο των αίνων του Όρθρου της Κυριακής της Απόκρεω ήχος πλ.β’

[9] Φιλοκαλία των Νηπτικών και Ασκητικών, τ. 1, Αποφθέγματα Γερόντων, πατερικαί εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς», Θεσσαλονίκη 1978, σ. 156.

[10] Ματθαίον 6, 14.

[11] Ματθαίον 6, 17.

[12] Βασιλείου Καισαρείας, περι του αγίου Πνεύματος, κεφάλαιο ιη΄: «ἡ τῆς εἰκόνος τιμή ἐπί τό πρωτότυπον διαβαίνει». PG 32, 149C.

[13] Προς Ρωμαίους Επ. Παύλου 6, 6.

[14] Βλέπε στον Όρθρο του Αγίου και Μεγάλου Σαββάτου. «Ἥπλωσας τας παλάμας, καί ἥνωσας τα το πρίν διεστῶτα….».

[15] Βλέπε στο Τριωδίω κατά την έξοδο του Τιμίου Σταυρού αλλά και σε άλλες εορτές του Τιμίου Σταυρού (14 Σεπτεμβρίου) καθώς και αντί του Τρισαγίου Ύμνου.

[16] Αποσπάσματα εκ του κατανυκτικού και πνευματικού βιβλίου, Ἰωάννου τοῦ Σιναΐτου, Κλῖμαξ, ἔκδοσις Ἱερᾶς Μονῆς Παρακλήτου, Ὠρωπός Ἀττικῆς 1999.

[17] Ησαΐας 7,14

[18] Βλέπε Τριώδιο Όρθρος Μεγάλης Τρίτης Ειρμός θ’ Ωδής «Ἡ τὸν ἀχώρητον Θεόν, ἐν γαστρὶ χωρήσασα, καὶ χαρὰν τῷ κόσμῳ κυήσασα, σὲ ὑμνοῦμεν, Παναγία Παρθένε».

[19] Βλέπε Τῷ Ἁγίῳ καί Μεγάλῳ Σαββάτῳ ἐν τῷ Ὄρθρῳ. «Ὁ ὡραῖος κάλλει, παρὰ πάντας βροτούς…».

[20] Στιχηρό Ιδιόμελο του Όρθρου της Αγίας και Μεγάλης Δευτέρας. «Ἐρχόμενος ὁ Κύριος, πρὸς τὸ ἑκούσιον Πάθος, τοῖς Ἀποστόλοις ἔλεγεν ἐν τῇ ὁδῷ. Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ παραδοθήσεται ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, καθώς γέγραπται περὶ αὐτοῦ. Δεῦτε οὖν καὶ ἡμεῖς, κεκαθαρμέναις διανοίαις, συμπορευθῶμεν αὐτῷ, καὶ συσταυρωθῶμεν, καὶ νεκρωθῶμεν δι’ αὐτόν, ταῖς τοῦ βίου ἡδοναῖς, … ».

[21] Βλέπε Κατηχητικός Λόγος Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου την Κυριακή του Πάσχα.

Εκκλησία Online
Αποστολή
Αξιολόγηση επισκεπτών 3.5 (2 ψήφοι)

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.