Φάκελος Εκκλησία: Οι μεγάλες εκκλησιαστικές κρίσεις των τελευταίων χρόνων Από τον Παγκράτιο, στον Αθανάσιο και στη Μονή Αβακούμ – Και στις τρεις υποθέσεις κοινός παρονομαστής, οι ομοφυλοφιλικές σχέσεις υπαρκτές και ανύπαρκτες

Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Α’, Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β’… τώρα ήρθε και η στιγμή του Αρχιεπισκόπου Γεωργίου να αντιμετωπίσει ενδοεκκλησιαστική τρικυμία με όλα τα στοιχεία που προκαλούν το δημόσιο ενδιαφέρον και βάζουν την ιεραρχία στο κάδρο της κριτικής για σκάνδαλα και συμπεριφορές που δεν θα έπρεπε να αφορούν ιερωμένους. Και όμως, τους αφορούν, αλλά αφορούν και αυτούς που τους θεωρούν πνευματικούς ταγούς.

Το σκάνδαλο (ας μην κρυβόμαστε περί σκανδάλου πρόκειται) στην Ιερά Μονή Οσίου Αβακούμ που έφερε στο φως η Cyprus Times, όποια εξέλιξη και αν έχει θα καταγραφεί ως μία από τις σημαντικές κρίσεις στην Εκκλησία της Κύπρου, η οποία θα πρέπει να βρει τρόπους ώστε να ανακτήσει το κύρος της, το οποίο έχει υποστεί αρκετά πλήγματα συνεπεία της συμπεριφοράς, ιερωμένων.

Η συνέχεια και αυτή τη φορά θα δοθεί στο Συνοδικό Δικαστήριο με την Ιερά Σύνοδο να καλείται στο τέλος του δρόμου να πάρει αποφάσεις όπως συνέβη στην υπόθεση Παγκράτιου και Αθανάσιου επί Χρυσοστόμου Α’ αλλά και επί Χρυσοστόμου Β’ στην υπόθεση της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ουκρανίας.

Ο λαοπρόβλητος Παγκράτιος

Το 1996 αποδημεί εις Κύριον ο Μητροπολίτης Μόρφου Χρύσανθος και ο θρόνος της επαρχίας χηρεύει. Μετά την ταφή του Μητροπολίτη, ακολουθεί η διαδικασία της εκλογής διαδόχου του, με τον Αρχιμανδρίτη Παγκράτιο Μερακλή, να σαρώνει στη κυριολεξία. Στην πραγματικότητα δεν είχε αντίπαλο, καθώς σχεδόν οι πάντες στην εκκλησιαστική περιφέρεια Μόρφου, στήριζαν την υποψηφιότητα του, και τον θεωρούσαν ως τον άνθρωπο που θα μπορούσε να φτάσει από τον θρόνο της Μητρόπολης Μόρφου, στον Αρχιεπισκοπικό θρόνο, λόγω της λαϊκής καταγωγής του και της προσέγγισης του προς τους πιστούς.

Ο Παγκράτιος δεν έγινε ποτέ Μητροπολίτης και για 28 χρόνια ζει απομονωμένος στη Σκουριώτισσα, αναμένοντας την αποκατάσταση του η οποία δεν φαίνεται να είναι κοντά. Αποκατάσταση, θα σήμαινε παραδοχή πλάνης της Ιεράς Συνόδου.

Στις Μητροπολιτικές εκλογές του 1996 ο Παγκράτιος είχε εξασφαλίσει τους 197 από τους 200 αντιπροσώπους. Αναμενόταν η εκλογή των 50 ειδικών αντιπροσώπων και από κει και πέρα η συνεδρίαση της εκλογικής συνέλευσης, με την συμμετοχή των μελών της Ιεράς Συνόδου, Ηγουμένων Μονών και θεολόγων, για να αναδείξει τον Παγκράτιο σε νέο Μητροπολίτη.

Ενώ όλα έβαιναν ομαλά, ενώπιον της Ιεράς Συνόδου τέθηκαν πληροφορίες, σύμφωνα με τις οποίες ο Παγκράτιος είχε ηθικό κώλυμα το οποίο δεν επέτρεπε την εκλογή του.

Ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Α’ πάγωσε την διαδικασία και ξεκαθάρισε πως ο Παγκράτιος δεν θα γινόταν ποτέ Μητροπολίτης γιατί ήταν ομοφυλόφιλος.

Η ακύρωση της εκλογικής διαδικασίας έβαλε στη κυριολεξία φωτιά στη δημόσια ζωή της Κύπρου, με τον Αρχιεπίσκοπο και τα μέλη της Ιεράς Συνόδου να βρίσκονται στο κάδρο της λαϊκής κατακραυγής για τον χειρισμό της υπόθεσης.

Έξω από την Αρχιεπισκοπή πραγματοποιήθηκαν συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας με επεισόδια που ανάγκασαν την αστυνομία να κάνει χρήση δακρυγόνων. Η κατάσταση δεν φαινόταν να οδηγείται σε εκτόνωση καθώς ο Αρχιεπίσκοπος ήταν ανένδοτος, ενώ έρξε λάδι στη φωτιά λέγοντας πως «υπάρχουν πολλοί Μοδινοί», θέλοντας έτσι να ισχυριστεί ότι οι άνθρωποι που διαμαρτύρονταν ήταν ομοφυλόφιλοι. (Για όσους δεν γνωρίζουν ο αρχιτέκτονας Αλέκος Μοδινός είχε καταφέρει να οδηγήσει στην αποποινικοποίηση της ομοφυλοφιλίας μετά από προσφυγή του κατά της Κύπρου στο ΕΔΑΔ με δικηγόρο τον Αχιλλέα Δημητριάδη).

Ο Παγκράτιος έφυγε για την Ελλάδα και όταν αποφάσισε να επιστρέψει για να παρουσιαστεί ενώπιον της Ιερά Συνόδου, πλήθος κόσμου τον ανέμενε στο αεροδρόμιο ενώ οι υποστηρικτές του απέκλεισαν την Αρχιεπισκοπή. Η Ιερά Σύνοδος, αποφάσισε να τον τοποθετήσει ως πρωτοσύγκελο στη Μητρόπολη και να αναθέσει καθήκοντα Μητροπολίτη Μόρφου, προσωρινά στον Μητροπολίτη Κερύνειας. Το 1998 αποκαλύφθηκε ότι ο Παγκράτιος ήταν φορέας του AIDS με την Ιερά Σύνοδο να το θέτει σε αργία. Ο ίδιος ο Παγκράτιος από τότε υποστηρίζει ότι κάποιος τον μόλυνε εκουσίως ώστε να εμποδίσει την εκλογή του στον Μητροπολιτικό Θρόνο και να καταδείξει ότι ίσχυαν οι καταγγελίες για ομοφυλοφιλία.

Ανάγλυφα το κλίμα της εποχής το απέδωσε με κείμενο του στην ιστοσελίδα «Ορθοδοξία» ο καθηγητής Θεολογίας Χρήστος Οικονόμου, ο οποίος είχε αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή για να τερματιστούν τα επεισόδια:

«Η εικόνα των επεισοδίων ήταν τραγική. Περικυκλώθηκε η Αρχιεπισκοπή από χιλιάδες άτομα, οπαδούς του Παγκρατίου, γκρέμισαν τα κάγκελα και προσπάθησαν να κάψουν το κτήριο και τους Συνοδικούς της Εκκλησίας της Κύπρου. Στις 26 Μαρτίου 1996 το απόγευμα πραγματοποιήθηκε συνάντησή μου με τον Μακαριότατο στην Αρχιεπισκοπή…». Ακολούθησε διαπραγμάτευση με υποστηρικτές του Παγκράτιου για την οποία ο Χρήστος Οικονόμου γράφει: «…Η διαπραγμάτευση οδήγησε από την 26η Μαρτίου 1996 ως την 29η Μαρτίου σε αίσιο τέλος μιας συμφωνίας».

Ακολουθεί επιστολή του Παγκράτιου προς τον Αρχιεπίσκοπο Χρυσόστομο Α’, στις 27 Μαρτίου 1996 στην οποίαν, ανάμεσα σε άλλα, ο Παγκράτιος επαναλαμβάνει την απολογία που είχε κάνει στις 19 Μαρτίου με την οποία ζητούσε «επιείκειαν της Ιεράς Συνόδου δια την προκληθείσαν παρά την θέλησίν μου αναστάτωσιν και θλίψιν εις τους κόλπους της Εκκλησίας ένεκεν των λαϊκών εκδηλώσεων». Δεσμεύθηκε επίσης ότι θα δεχθεί και θα συμμορφωθεί με την όποια απόφαση ληφθεί από την Εκκλησία «ως ευπειθές αυτής τέκνον».

Τα υπόλοιπα είναι ιστορία, καθώς παρά τις ενδείξεις για πλήρη άρση της αργίας σε πρόσφατη συνεδρία της Ιεράς Συνόδου, υπήρξε μόνο μερική και περιορισμένη αποκατάσταση.

Αφού ο Παγκράτιος δεν έγινε Μητροπολίτης, στον θρόνο εξελέγη ο νυν Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος.

Ένας κομμωτής έκανε την Εκκλησία άνω κάτω

Η άλλη υπόθεση που προκάλεσε τεράστια κρίση, ήταν αυτή που αφορά τον Μητροπολίτη Λεμεσού Αθανάσιο. Όπως προέκυψε μετά την λήξη της κρίσης, είχε οργανωθεί μια απίστευτη συνωμοσία, με στόχο να πληγεί ο Αθανάσιος, με κατηγορίες για ομοφυλοφιλικές σχέσεις. Στην υπόθεση εκείνη, το 2000, είχε πρωταγωνιστήσει ένας πρώην δόκιμος μοναχός από τη Θεσσαλονίκη, με το όνομα Χρήστος Στάγγος, ο οποίος μετά την εκδίωξη του από το Άγιο Όρος έγινε κομμωτής. Οι αποκαλύψεις που έγιναν απέδειξαν ότι η καταγγελία είχε ενθαρρυνθεί από τον μακαριστό τέως Αρχιεπίσκοπο Χρυσόστομο Β’, ο οποίος ήταν Μητροπολίτης Πάφου, σε συνεργασία με έναν Αρχιμανδρίτη (Κωνταντινίδη) της Μητρόπολης Λεμεσού, τον οποίο ο Αθανάσιος είχε κατηγορήσει, γιατί ενώ ήταν άγαμος συζούσε με γυναίκα με την οποία είχε αποκτήσει και δύο παιδιά.

Ο κομμωτής Χρήστος Στάγγος, είχε έρθει στην Κύπρο και κατέθεσε σε τριμελή Συνοδική Επιτροπή, υποστηρίζοντας πως όταν ήταν δόκιμος στο Άγιο Όρος, είχε δεχθεί σεξουαλική παρενόχληση από τον Αθανάσιο. Στο κύκλο των καταγγελιών είχε εμπλέξει και τον νυν ηγούμενο της Μονής Βατοπαιδίου Εφραίμ και άλλους Κύπριους μοναχούς. Όταν του ζητήθηκε εντός του Συνοδικού να υποδείξει τον Μητροπολίτη Αθανάσιο, υπέδειξε άλλον Ιεράρχη, επιβεβαιώνοντας πως δεν γνώριζε καν ποιος είναι ο Αθανάσιος.

Επειδή εκείνη την εποχή η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Κύπρου δεν ήταν πλήρης, ο τότε Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Α’ απευθύνθηκε στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο ο οποίος συγκάλεσε μείζονα και υπερτελή Σύνοδο με Επισκόπους από άλλες Εκκλησίες με το αποτέλεσμα να είναι η πανηγυρική αθώωση του Αθανασίου. Συνολικά συμμετείχαν 25 Επίσκοποι μεταξύ των οποίων οι Πατριάρχες Αλεξανδρείας και Αντιοχείας. Από την Σύνοδο εξαιρέθηκαν ο Μητροπολίτης Πάφου και ο Χωρεπίσκοπος Αρσινόης… οι οποίοι στη συνέχεια αναδείχθηκαν Αρχιεπίσκοποι.

Ο Μητροπολίτης Πάφου (μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β’) είχε δηλώσει: «Καλά έκαναν που μας εξαίρεσαν, εμένα και τον Αρσινόης, για να ησυχάσουμε. Αν έπρεπε ένας να εξαιρεθεί, αυτός έπρεπε να ήταν ο Μακαριότατος (Χρυσόστομος Α’). Από την πρώτη στιγμή και δηλώσεις έκανε και δεν σεβάστηκε ούτε τη Σύνοδο, ούτε Ανακριτικές Επιτροπές, ούτε τίποτε. Ο λόγος που μας εξαίρεσε ήτο διότι η παρουσία μας εκεί θα έδιδε αρκετά στοιχεία, που θα εφώτιζαν την όλη εργασία της Συνόδου». Είχε πει επίσης ότι «οι ξένοι Ιεράρχες, οι οποίοι συμμετείχαν στο Δικαστήριο ήταν επιλεγμένοι, ενώ υποστήριξε, ότι τη Δευτέρα το βράδυ (13 Νοεμβρίου 2000), με πρωτοβουλία του Μητροπολίτη Κιτίου, έλαβε χώρα ολονύκτιο παρασκήνιο με σκοπό να τροχιοδρομηθούν, όσα επρόκειτο να ακολουθήσουν», για αθώωση του Αθανασίου.

Ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Α’ είχε χαρακτηρίσει τον βασικό κατήγορο, Χρήστο Στάγγο, «κατευθυνόμενο και αναξιόπιστο». Είχε υποστηρίξει πως ο Στάγγος πληρώθηκε για να καταθέσει εναντίον του Αθανασίου, σημειώνοντας ότι υπάρχει επιστολή για «το μη ακέραιο του χαρακτήρα του Στάγγου». Ο πρώην δόκιμος μοναχός του Αγίου Όρους, είχε πει ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Α’, ήρθε στην Κύπρο για να μαρτυρήσει εναντίον του Αθανάσιου κατόπιν οδηγιών και με αντάλλαγμα την εξόφληση τεράστιων χρεών του στην Ελλάδα. Κατονόμασε μάλιστα τον Αρχιμανδρίτη Κωνσταντινίδη, ως τον άνθρωπο ο οποίος μαζί με άλλους υποκίνησε τον Στάγγο και άλλους, για να καταθέσουν εναντίον του Αθανασίου. Απέδωσε την ενέργεια του Αρχιμανδρίτη σε καταγγελία που είχε κάνει ο Μητροπολίτης Λεμεσού ότι ο Κωνσταντινίδης διατηρούσε ερωτική σχέση με κοπέλα στη Λεμεσό με την οποία απέκτησε και δύο παιδιά.

Αξίζει να σημειωθεί πως τότε ένας από τους Επισκόπους που εξέταζαν το ηθικό ανάστημα του Αθανάσιου ήταν ο Μητροπολίτης Κιτίου Χρυσόστομος, ο οποίος προσφάτως καταδικάστηκε από Δικαστήριο για σεξουαλική επίθεση σε γυναίκα.

Μετά την αποκάλυψη ότι ο κομμωτής Χρήστος Στάγγος είχε πληρωθεί για να κατηγορήσει τον Μητροπολίτη Αθανάσιο, ο τότε Γενικός Εισαγγελέας Αλέκος Μαρκίδης κίνησε διαδικασίες για ποινική έρευνα, έχοντας ωστόσο απέναντι του τον Αρχιεπίσκοπο, ο οποίος διαφώνησε με εμπλοκή της Πολιτείας στα θέματα της Εκκλησίας. «Ασφαλώς», είχε παραδεχτεί ο Αρχιεπίσκοπος, «έχουμε και στοιχεία, έχουμε και ανθρώπους που πληρώθηκαν για να μαρτυρήσουν εναντίον του Αγίου Λεμεσού, κι αυτά είναι γνωστά στην Ιερά Σύνοδο, αλλά δεν θέλουμε να πάρει πολιτική χροιά το θέμα».

Η Μείζων και Υπερτελής Σύνοδος στις 16 Νοεμβρίου 2000, απάλλαξε παμψηφεί τον Μητροπολίτη Αθανάσιο, από όλες τις κατηγορίες σε βάρος του, που αφορούσαν σε ηθικής φύσεως παραπτώματα. Ο Μητροπολίτης Αθανάσιος, είχε δηλώσει ότι «από την πρώτη στιγμή πίστευα, ότι επρόκειτο για συνωμοσία, γιατί ξέρω τον εαυτό μου και τη ζωή μου», προσθέτοντας, «πως δεν χαίρεται για τη δυσχερή θέση στην οποία βρέθηκαν μερικοί άνθρωποι». Εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη σχετική απόφαση της Συνόδου και κατέληξε με τη φράση, ότι «η δικαίωση έρχεται, όχι μόνο από τους ανθρώπους, αλλά και από τον Θεό».

Για πολλά χρόνια ο Μητροπολίτης Αθανάσιος και ο μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β’ δεν συλλειτουργούσαν, αλλά στη συνέχεια οι σχέσεις τους αποκαταστάθηκαν αν και δεν ομαλοποιήθηκαν πλήρως, ποτέ.

Εκκλησία Online
Γράψε το σχόλιό σου

Αφήστε μια απάντηση

Comment moderation is enabled. Your comment may take some time to appear.