Γράφει ο Πρωτοπρεσβύτερος Κυριάκος Αναστ. Μανέττας κληρικός-εκπαιδευτικός. Εφημέριος Πανεπιστημιακού ναυδρίου Αγίας Ειρήνης και Τριών Ιεραρχών Αιγαίου Ρόδου.

Κάθε χρόνο στις 14 Νοεμβρίου, μαζί με τον Απόστολο Φίλιππο και τον Άγιο Γρηγόριο Αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης τον Παλαμά, πανηγυρίζουμε τη μνήμη του Νεομάρτυρα και Πολιούχου Ρόδου Αγίου Κωνσταντίνου του Υδραίου.

Γεννήθηκε στο ιστορικό νησί της Ύδρας το 1770 μ. Χ. από γονείς πτωχούς, τον Μιχάλη, πρώην ναυτικό, και τη Μαρίνα που αναγκαζόταν να ξενοδουλεύει. Τα πρώτα εγκύκλια γράμματά του τα διδάσκεται στην Ύδρα. Βλέποντας όμως τις μεγάλες οικονομικές ανάγκες και την κατοχή στην Ελλαδική επικράτεια της Τουρκοκρατίας, αναγκάζεται σε ηλικία μόλις 18 χρονών να έλθει στη Ρόδο, όπου πολλοί Υδραίοι συμπατριώτες του εργάζονταν στον Ταρσανάν και στο μεγάλο εμπορικό λιμάνι της εποχής εκείνης και σταυροδρόμι στη Μεσόγειο και τη Μικρασιατική Τουρκία. Οι ευκαιρίες για εργασία για τον νεαρό Κωνσταντίνο στη Ρόδο είναι περιορισμένες. Εργάτης στον Ταρσανά, πολύωρες εργασίες και μηδαμινές οι αμοιβές. Δεν αρκούσαν ούτε για τη δική του συντήρηση, πόσο μάλλον για την ανήμπορη οικογένειά του στην Ύδρα. Εργάζεται σε παντοπωλείο στην περιοχή των Αγίων Αναργύρων στου Νικολάου Καλόγλου. Τίμιος, εργατικός, φιλότιμος, ευγενής ο Κωνσταντίνος σε Έλληνες και Τούρκους. Δεν άργησαν οι Αχριάνηδες, έτσι ονομαζόταν η μερίδα των Τούρκων που εξισλάμιζαν τους Ορθοδόξους, να τον πλησιάσουν. Βλέποντας τις μεγάλες του ανάγκες, τον σύστησαν στον Διοικητή τον Τούρκο Χασάμπεη, για καλύτερη εργασία.

Απονήρευτος και αγνός νέος ο Κων/νος δεν κατάλαβε την παγίδα των Τούρκων που του έστησαν. Στην αρχή, στους στάβλους να φυλάει και να καθαρίζει τα άλογα του Ηγεμόνα Χασάν. Άμεσα, λοιπόν, τον προωθούν σε καλύτερη θέση στο παλάτι και το δέλεαρ το χρήμα, ήτανε σωστός θησαυρός και χρυσάφι. Σε χρόνο ρεκόρ, έκαναν γιορτή και εκεί ο Ηγεμόνας ο Τούρκος, παρουσιάζει τον Κωνσταντίνο ως υπήκοό του με το όνομα Χασάν. Μεθυσμένος από τους χορούς και τα γλέντια, αποκαμωμένος, αποκοιμήθηκε. Όταν το επόμενο πρωί ξύπνησε, βρέθηκε σε πολυτελές δωμάτιο με υπηρετικό προσωπικό να τον αποκαλούν ”αφέντη Χασάν”. ”Εγώ Χασάν; τι απέγινε το όνομά μου Κωνσταντίνος;”, είπε γεμάτος απορία κι έτσι του διηγήθηκαν στα ελληνικά τι συνέβη το περασμένο βράδυ και πώς αποδέχθηκε τη μετονομασία του αυτή. Με το χρυσάφι, με χρήμα, θεώρησε προς στιγμήν ότι θα μπορεί να προικίσει την αγαπημένη του αδερφή, να ανακουφίσει τους γέροντες γονείς του από τη φτώχεια, τους συγγενείς του και ο ίδιος να καταφέρει να σπουδάσει και να αναδειχθεί.

Το λυπηρό νέο διαδόθηκε παντού. Οι Ρωμαίοι, οι Υδραίοι της Ρόδου, ένιωσαν μαχαιριά στην καρδιά τους. Κανείς δεν περίμενε αυτό. Να τουρκέψει ο Κωνσταντίνος, το καμάρι της Ύδρας και της Ρόδου. Όπου κυκλοφορούσε με συνοδείες και τιμές, κανείς δεν γύρισε να του δώσει σημασία. Παντού περιφρόνηση και θλίψη. Η είδηση αυτή από τους Υδραίους της Ρόδου έφτασε και στη γενέτειρά του την Ύδρα. Είχε ήδη αρκετό διάστημα που δεν επικοινωνούσε με τους δικούς του. Συγκέντρωνε σημαντικό χρηματικό ποσό να τους το προσφέρει ο ίδιος. Όμως ο πατέρας του φιλάσθενος, πέθανε σε μικρό χρονικό διάστημα. Η αδελφή του είχε παντρευτεί με έναν πτωχό αλλά εργατικό νέο και ζούσε μαζί του. Η μητέρα του Μαρίνα ζούσε μόνη της και στο θλιβερό άκουσμα αυτό, κλείστηκε στο σπιτικό της διαμηνύοντας παντού ότι είχε γιό με το όνομα Κωνσταντής, αλλά πέθανε. Κανέναν άλλο δεν αναγνώριζε. Στην απόφασή του να πάει στην Ύδρα, εισέπραξε την περιφρόνηση και την περίφανη στάση των πατριωτών Υδραίων, συγγενών, ακόμη και της νονάς του, η οποία του είπε να φύγει από το νησί σαν ανεπιθύμητος.

Έτσι με συντετριμμένη καρδιά επιστρέφει στη Ρόδο μετανιωμένος. Πηγε στον Διοικητή και τον ηγεμόνα Καπετάν Χασάν και Χασάμπεη, τους πέταξε τα τούρκικα ρούχα και όσα χρήματα και χρυσαφικά του έδωσαν, λέγοντας: ”Εγώ Χριστιανός Έλληνας γεννήθηκα και έτσι θα πεθάνω σαν Κωνσταντίνος”. Τα καλοπιάσματα, οι μεγάλες υποσχέσεις για μεγάλη ζωή, τίποτα απ’ όλα αυτά δεν έκαμψαν τον Κωνσταντίνο που με ώριμη σκέψη και απόφαση οριστική, ξεκίνησε έναν αγώνα ομολογίας και πραγματικής μετάνοιας. Σύσσωμοι Υδραίοι και Ροδίτες του προσέφεραν ό,τι χρειάστηκε σε στήριξη και οικονομική ενίσχυση. Ο αγώνας του αυτός διήρκησε τουλάχιστον 4 χρόνια. Στο Ροδίνι βρίσκει πνευματικό, εξομολογείται, κλαίει πικρά και αρχίζει νηστεία, προσευχή και απομόνωση. Φεύγει, πηγαίνει στην Κωνσταντινούπολη, παίρνει δυνάμεις από το Πατριαρχείο, που τον έστειλαν στο Άγιο Όρος. Στην ιστορική Μονή των Ιβήρων, όπου διέμενε ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε’. ο Κωνσταντίνος παίρνει ευλογία, γίνεται δόκιμος και μετέπειτα Μοναχός με το όνομα Κωνσταντίνος. Παραμένει εκεί για έναν χρόνο. Εκεί γνωρίζεται με τον μετέπειτα Μοναχό και Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη και με άλλες φωτισμένες ψυχές του Αγίου Όρους. Έτοιμος από το Άγιον Όρος, με τις ευχές του Πατριάρχη, επιστρέφει στη Ρόδο και ξεκινάει δημόσια να κηρύττει Χριστό και ελευθερία στην υπόδουλη Ελλάδα. Όταν το εξακρίβωσαν αυτό οι Τούρκοι και οι Αγάδες, και αφού εξάντλησαν κάθε μέσο και τρόπο, μήπως τον ανατρέψουν σε αυτά που δημοσίως ομολογούσε, άρχισαν οι απειλές και τα αντίποινα. Ξυλοδαρμοί, ταπεινώσεις, φυλάκιση 8 μηνών στο Καστέλλο, στα υπόγειά του, νηστικός, εξαθλιωμένος ο Κωνσταντίνος, ομολογεί τον Χριστό που είχε προδώσει. Έχει ενίσχυση και παίρνει δύναμη από την αγάπη του Χριστού και των αγιασμένων πατέρων στη Ρόδο, στο Άγιον Όρος, παντού προσεύχονται για εκείνον. Στις 13 τη νύχτα ξημερώνοντας 14 Νοεμβρίου του 1800 μ.Χ. σε ηλικία 30 ετών με σύντομη διαδικασία με απαγχονισμό, παραδίδει ο Νεομάρτυρας Κωνσταντίνος την αγιασμένη του ψυχή στον Κύριο. Το μαρτυρικό του άψυχο σώμα το παρέλαβαν οι Υδραίοι και οι Ροδίοι και το ενταφίασαν στον ιστορικό Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου στο Νιοχώρι υπερήφανοι και συγκινημένοι. Μάλιστα, μέχρι και σήμερα, στον Ναό αυτόν στο Νιοχώρι υπάρχει η μαρμάρινη πλάκα, χειροποίητη δωρεά Υδραίου πλούσιου στη μνήμη του Αγίου το έτος 1800 μ.Χ. του Κωνσταντίνου Κάφα.

Μετά από λίγα χρόνια, ήρθε στη Ρόδο η μητέρα του Αγίου Κωνσταντίνου του Υδραίου, η Μαρίνα Δημαρά, όπου με υπερηφάνεια ορθόδοξη και Υδραιική, παρέλαβε τα λείψανα του νεομάρτυρος παιδιού της και τα πήρε στην Ύδρα. Στη Ρόδο υπάρχει η ωλένη του λειψάνου από το χέρι του Αγίου Κωνσταντίνου. Πρόλαβε ο Νικόδημος ο Αγιορείτης άμεσα το 1814 να γράψει ασματική Ακολουθία του Αγίου Κωνσταντίνου του Υδραίου. Στη Βενετία υπάρχουν και σε άλλες ημερομηνίες ακολουθίες του, το 1871 και το 1893. Αυτό σημαίνει ότι άμεσα θεωρήθηκε Άγιος της εκκλησίας μας. Η επίσημη Αγιοποίησή του και καθιέρωση ως Πολιούχου Ρόδου, προστάτου και εφόρου, έγινε επί της λαμπρής Ποιμαντορίας του Άρχοντος Μητροπολίτη Ρόδου και πνευματικού μου πατέρα μακαριστού, αριστοκράτη και ευγενούς Σπυρίδωνος Συνοδινού από το Λυξούρι Κεφαλονιάς. Από το 1952 μέχρι το 1956 που οριστικά και επισήμως εορτάστηκε ο Άγιος Κωνσταντίνος ο Υδραίος, οι αγώνες, οι επιστολές, οι συνεχείς του επαφές με τις εκάστοτε κυβερνήσεις και Βασιλείς, έγιναν πραγματικότητα. Στον μακαριστό αυτόν Ιεράρχη, που δύσκολα θα γνωρίσει ξανά η Ορθοδοξία τέτοια πολυεδρική και χαρισματική μορφή, όπως συνήθιζε να λέγει επισήμως ο μακαριστός Κων/νος Καραμανλής πρωθυπουργός και πρόεδρος της Δημοκρατίας, οφείλονται οι λαμπρές εκδηλώσεις και οι μεγαλοπρεπείς λιτανείες.

Γνώρισε ο Άγιος Κωνσταντίνος ο Υδραίος και η Ρόδος ημέρες δόξας και μεγαλείου. Φαντάζουν σήμερα σαν μια παλιά αλλά αξέχαστη κινηματογραφική ταινία. Ο αγέρωχος Δήμαρχος Ρόδου Μιχάλης Πετρίδης που έφτιαξε το μοναδικό κόσμημα Παρεκκλήσιον του Αγίου Κωνσταντίνου σε όλη την Ελλαδική επικράτεια μέσα στο δημαρχείο της Ρόδου. Γι’ αυτό καταλήγει και εκεί η Λιτανεία η μεγαλοπρεπής του Αγίου. Μορφές ανεπανάληπτων κληρικών του μοναδικού, αξεπέραστου, αγέρωχου, εξαίρετου Πρωτοσυγγέλου Αλεξάνδρου Θεοδωρακόπουλου, που λάμπρυνε 30 χρόνια τη Μητρόπολη της Ρόδου (1951-1982), του παππού μου και εφημέριου του ναού στα Εισόδια της Θεοτόκου Νεοχωρίου παπα-Κυριακού Μανέττα. Βιβλικές μορφές κληρικών, ιεροψαλτών, επιτρόπων και αρχοντικών Ροδίτικων οικογενειών.
Βεβαίως, κατά καιρούς, απασχόλησε το θέμα, γιατί ο Κωνσταντίνος ο Υδραίος είναι ”άστεγος”. Καταθέτω την εμπειρία μου καλοπροαίρετα σαν Ροδίτης γηγενής κληρικός. Το 1994 στη Μητροπολιτική κατοικία επί Πατριάρχου Βαρθολομαίου και Μητροπολίτη Ρόδου Αποστόλου Διμέλη, μπαίνει θεμέλιος λίθος για ναό του Αγίου. Δεν τελεσφορεί. Εμπόδια. Στην πρώην Νομαρχιακή έπαυλη, το λεγόμενο Πανορθόδοξο Κέντρο. Τα ίδια. Έναν λογισμό κάνω. Μήπως ο ίδιος ο Άγιος Κωνσταντίνος δεν θέλει να φύγει ο τάφος, η εικόνα και το λείψανό του από τον ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου στο Νιοχώρι; Γιατί δεν μετονομάζεται ο ναός αυτός Κωνσταντίνου του Υδραίου; Δε νομίζω να λυπηθεί η Παναγία για ένα άξιο τέκνο της. Άλλωστε, η Πανήγυρις των Εισοδίων της Θεοτόκου στο Νιοχώρι δεν υφίσταται. Άλλη εναλλακτική λύσις. Να δοθεί ο ναός του Σαν Φραγκίσκο των Καθολικών, που είναι και Ανατολικός για ναό του Αγίου Κωνσταντίνου του Υδραίου και Αγίου Φανουρίου. Υπάρχει τρόπος παραχώρησης, όπως στην Ευρώπη, Ιταλία κ.α. Κι εμείς να τους κτίσουμε ναό στο Φαληράκι ή τη νότια Ρόδο, όπου χιλιάδες τουρίστες καθολικοί έρχονται για διακοπές. Φιλοτιμία διαθέτει μεγάλη ο Μητροπολίτης Ρόδου κ.κ. Κύριλλος ο Β’. Εμείς όλοι ένα ζητούμε από τον Άγιο. Να έχουμε την ευχή του, να τον τιμούμε και να ευλογεί τη Ρόδο που μαρτύρησε, τη χώρα μας, τη νεολαία μας, τον κλήρο και τον λαό από κάθε κακό. Αμήν.

Εκκλησία Online
Αποστολή
Αξιολόγηση επισκεπτών 0 (0 ψήφοι)

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.