Της Χαράς Καλημέρη

Μπορεί οι πρόσφυγες να έφεραν κοντά τους Χριστιανούς και η συνάντηση του Πάπα Φραγκίσκου, του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου και του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου στη Λέσβο, στις 16 Απριλίου, να γέννησε ελπίδες ότι θα μπορέσουν όλες μαζί οι Εκκλησίες να ανταποκριθούν στα αιτήματα των καιρών μας, εντούτοις όσα εκτυλίσσονται λίγες ημέρες πριν συγκληθεί η Πανορθόδοξη Σύνοδος στα Χανιά της Κρήτης δείχνουν πως ο δρόμος προς την ενότητα είναι στρωμένος από «αγκάθια». 

Οι διαμάχες για την πρωτοκαθεδρία των Προκαθημένων, αλλά και τα θέματα που θα συζητηθούν στην Πανορθόδοξη Σύνοδο μαίνονται στο παρασκήνιο, με το ιστορικό αυτό εκκλησιαστικό γεγονός να χρησιμοποιείται από ορισμένες Εκκλησίες ως μέσο «εξωτερικής πολιτικής» και ίσως πολιτικών επιδιώξεων με την εμπλοκή κυβερνήσεων.

«Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος κινδυνεύει να μετατραπεί στο ‘Χόλιγουντ’ της Ορθοδοξίας. Το μόνο που φαίνεται να ενδιαφέρει κάποιες Εκκλησίες είναι πώς θα τοποθετηθούν οι καρέκλες των Προκαθημένων και πώς θα βγει στο τέλος η φωτογραφία», τονίζουν γνωρίζοντες τα εκκλησιαστικά πράγματα. Εκφράζουν δε, την ελπίδα οι Εκκλησίες οι οποίες δήλωσαν ότι δεν θα προσέλθουν στη Σύνοδο να αναθεωρήσουν τη στάση τους. «Ένα πράγμα είναι βέβαιο: ότι η Σύνοδος θα γίνει. Αβέβαιο είναι με πόσες Εκκλησίες θα γίνει και με ποιες. Για να είναι ισχυρό το μήνυμα που θα στείλει, θα πρέπει να μην υπάρξουν απουσίες ώστε η Σύνοδος να είναι, όντως, Πανορθόδοξη και όχι Ελληνορθόδοξη», προσθέτουν.

Οι πρόσφυγες έφεραν κοντά τους Χριστιανούς και η συνάντηση του Πάπα Φραγκίσκου, του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου και του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου στη Λέσβο γέννησε ελπίδες, εντούτοις όσα εκτυλίσσονται λίγες ημέρες πριν συγκληθεί η Πανορθόδοξη Σύνοδος στα Χανιά, δείχνουν πως ο δρόμος προς την ενότητα είναι στρωμένος από «αγκάθια».

Η σύνθεση
Το σύνολο της Ορθοδοξίας συγκροτούν 14 Πατριαρχεία (Οικουμενικό, Αλεξανδρείας, Αντιοχείας, Ιεροσολύμων) και Αυτοκέφαλες Εκκλησίες (Ρωσίας, Ρουμανίας, Σερβίας, Βουλγαρίας, Γεωργίας, Κύπρου, Ελλάδος, Αλβανίας, Πολωνίας, Τσεχίας) που μιλούν, όμως, τρεις διαφορετικές γλώσσες. Υπάρχουν οι ελληνόφωνες Εκκλησίες -είναι οκτώ και έχουν την πρωτοκαθεδρία- οι σλαβόφωνες (Ρωσίας, Βουλγαρίας και Σερβίας) και οι αραβόφωνες που εκπροσωπούνται από το Πατριαρχείο Αντιοχείας. Οι ιστορικές και πολιτισμικές διαφορές που χωρίζουν τις Εκκλησίες είναι μεγάλες: οι ελληνόφωνες είναι πιο «τολμηρές» στην προσπάθεια προσέγγισης των Εκκλησιών που έχουν ως βάση τον χριστιανισμό, ενώ οι σλαβόφωνες πιο «σκληροπυρηνικές».

Με αφορμή την Πανορθόδοξη Σύνοδο, οι αντιπαραθέσεις μεταξύ των δύο «στρατοπέδων» έχουν οξυνθεί, ενώ κάποιες Εκκλησίες, με πρωτοστατούσα αυτή της Ρωσίας, προσπαθούν να δείξουν ότι έχουν λόγο και ρόλο στο γεγονός. «Ο Πατριάρχης Μόσχας θέλει να φανεί ότι είναι συνδιαχειριστής και συμπρωταγωνιστής πλέον σ΄ αυτό το μεγάλο ιστορικό και εκκλησιαστικό γεγονός, κι όχι απλά μέλος μιας Συνόδου όπου αναγνωρίζει τον Πατριάρχη το πρόσωπο του Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως ως του Πρώτου, του ρυθμιστή και του συντονιστή αυτού του γεγονότος», έχει δηλώσει ανοιχτά ο μητροπολίτης Μεσσηνίας, Χρυσόστομος, κάνοντας λόγο για «παιχνίδια εξουσίας» και «μικροπολιτικής».

Οι διαφωνούντες
Ποιες Εκκλησίες δεν θέλουν να γίνει η Πανορθόδοξη Σύνοδος και ποιοι είναι οι λόγοι που επικαλούνται;

Εκκλησία της Βουλγαρίας: Αποτελεί τον παραδοσιακότερο σύμμαχο της Μόσχας στα Βαλκάνια. Με ένα κείμενο έξι θέσεων, με το οποίο υιοθετεί ζητήματα που έθεσε ο Πατριάρχης Μόσχας κ. Κύριλλος με επιστολή του προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη, η Εκκλησία της Βουλγαρίας έχει εγείρει ζητήματα, όπως από τον τρόπο που θα καθίσουν οι Προκαθήμενοι κατά τη διάρκεια της Πανορθόδοξης Συνόδου μέχρι τα θέματα που έχουν προκύψει από τις άλλες Αυτοκέφαλες Εκκλησίες. Προειδοποιεί δε, ότι εάν δεν γίνουν αποδεκτές οι θέσεις της, δεν θα συμμετάσχει στη Σύνοδο.

Πατριαρχείο Μόσχας: Με αφορμή τη στάση της Εκκλησίας της Βουλγαρίας, η Μόσχα θέτει ζήτημα ακύρωσης της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, αφού δεν θα συμμετέχουν σε αυτή όλες οι Ορθόδοξες Εκκλησίες. Παράλληλα, αμφισβητεί εμμέσως την οικουμενική αποδοχή του Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης ως μη ικανού να γεφυρώσει τις διαφορές και να επιτύχει μια πραγματική Πανορθόδοξη Σύνοδο. Έχει, μάλιστα, ζητήσει τη σύγκληση Προσυνόδου για να συζητηθούν τα προβλήματα που έχουν ανακύψει μεταξύ των Εκκλησιών.

Πατριαρχείο Αντιόχειας: Με ανακοίνωσή του, το Πατριαρχείο Αντιοχείας έχει καλέσει τον Οικουμενικό Πατριάρχη να εντείνει τις προσπάθειές του ώστε να επιτευχθεί ομοφωνία. Σε διαφορετική περίπτωση, έχει προτείνει την αναβολή της Πανορθόδοξης Συνόδου. Ταυτόχρονα, έχει δηλώσει την πρόθεσή του να συμμετάσχει στην Σύνοδο, μέχρι να βρεθεί λύση στο ζήτημα που έχει ανακύψει με το Κατάρ, το κρατίδιο των σεΐχηδων, το οποίο διεκδικεί και το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων.

Εκκλησία της Γεωργίας: Έχει ασκήσει κριτική στα κείμενα που αφορούν την επικοινωνία με τα υπόλοιπα θρησκευτικά δόγματα, χαρακτηρίζοντάς τα ως εφεκτικά. Η ίδια είναι υπέρμαχος μιας σκληροπυρηνικής στάσης απέναντι σε αλλόθρησκους.

Εκκλησία της Σερβίας: Σε επιστολή που απέστειλε προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, η Εκκλησία της Σερβίας «βλέπει εμπόδια να συμμετάσχει υπό τις παρούσες συνθήκες στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο», προτείνοντας την αναβολή της για ένα χρονικό διάστημα «μέχρι να επιλυθούν οι διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στις Ορθόδοξες Εκκλησίες».

Η «ατζέντα» της Συνόδου
Εκτός έμεινε το θέμα της σειράς κατάταξης των Εκκλησιών

Η προετοιμασία και ο καθορισμός των θεμάτων της Πανορθόδοξης Συνόδου δεν ήταν καθόλου εύκολη υπόθεση αφού διήρκησε 50 ολόκληρα χρόνια. Μεγάλες αντιπαραθέσεις υπήρξαν για τα θέματα που τελικώς έμειναν εκτός ατζέντας.

Μεταξύ αυτών είναι η σειρά κατάταξης των Εκκλησιών, η οποία μέχρι σήμερα καθορίζεται όχι με την παλαιότητα της ίδρυσης κάθε Εκκλησίας, αλλά με πιο σύνθετα κριτήρια που προκαλούν προστριβές, αλλά και το θέμα των ημερολογίων. Κάποιες από τις Ορθόδοξες Εκκλησίες (Ρωσία, Ιεροσόλυμα) χρησιμοποιούν ακόμα το ιουλιανό ημερολόγιο, ενώ το Οικουμενικό Πατριαρχείο και οι περισσότερες Εκκλησίες χρησιμοποιούν το γρηγοριανό. Στο τραπέζι είχε πέσει και το ζήτημα του μόνιμου κοινού εορτασμού του Πάσχα με την Καθολική Εκκλησία, το οποίο όμως αποσύρθηκε πολύ γρήγορα. Τελικώς, οι εκπρόσωποι των Εκκλησιών συμφώνησαν στη Σύνοδο να συζητηθούν οι παρακάτω θεματικές ενότητες:

Η αποστολή της Ορθόδοξης Εκκλησίας στον σύγχρονο κόσμο
H Ορθόδοξη Διασπορά
Το αυτόνομο στην Ορθόδοξη Εκκλησία και η ανακήρυξή του
Το μυστήριο του γάμου και τα κωλύματα αυτού
Η σπουδαιότητα της νηστείας και η τήρηση αυτής σήμερα
Οι σχέσεις της Ορθόδοξης Εκκλησίας με τον λοιπό χριστιανικό κόσμο

Κάποιοι, πάντως, σχολιάζουν δηκτικά ότι τα θέματα αυτά θα μπορούσαν να τεθούν στο πλαίσιο ενός επιστημονικού συνεδρίου και όχι μιας Πανορθόδοξης Συνόδου, προσθέτοντας ότι η Ορθοδοξία οφείλει να αντιληφθεί την πραγματικότητα και να δώσει απαντήσεις στα καίρια ερωτήματα της σύγχρονης κοινωνίας.

Rousou Mina

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.